Pages

Friday, February 27, 2015

Thơ mới: Một 7 Ba 8

image

image

image

image

image

Anh nằm xuống...
Đôi nét về Võ Phiến
11 cách sử dụng Internet an toàn
Tìm về “Thành phố mất tích” của người Inca
Nếu không có đảng cộng sản, Việt Nam sẽ ra sao?
Biên giới 1979: Những người Việt quay ngoắt quá kh...
Việt Nam nhiều tội phạm do đâu?
Bác sĩ thần đồng: biết phẫu thuật từ năm 7 tuổi
Việt Nam và những điều kỳ lạ
Google Việt Nam bị tấn công... ?
Lễ hội chém lợn ở Bắc Ninh gây nhiều tranh cãi
Sinh nhật buồn
Vì sao ở tuổi nghỉ hưu vẫn thích đi làm?
Văn hóa thấp ắt gây ra bạo lực
Vua phong kiến và vua Cộng sản
Báo lá cải tại Việt Nam
Có thể giảm cân 'bằng suy nghĩ'?
Những Kỷ lục Guinness nổi bật trong 60 năm
Viêm mũi dị ứng
Cuộc đời em gái Tổng thống Ngô Đình Diệm
Dê sống trên cây, leo trèo như khỉ
Báo Việt Nam gỡ bỏ bức ảnh gây nhiều tranh cãi
Thông điệp tình người qua cuốn phim Last Days In ...
Bằng cách nào để thắng Las Vegas ?
Không ngăn cản bất cứ ai về Việt Nam?
5 câu vợ khôn ngoan sẽ không bao giờ nói với chồng...
Một chút hoài niệm tuổi trẻ thời VNCH
Lễ hội chém lợn, đâm trâu 'trái luật'
Chợ Tết Cộng Đồng: Nơi kết nối của người Việt tại ...
Ý nghĩa chính trị của ngày Tết
Năm Mùi nói chuyện Dê
Ca khúc "Ly Rượu Mừng"
30 câu nói về chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản...
Cuộc chiến giành quyền lãnh đạo thế giới
Nguyễn Hoài An: Dù đời phụ ba...
Vấn đề đầu độc bằng phóng xạ ...
Bài học 'đồng minh' từ năm 1979
Apple: vượt mức 700 tỷ USD
Mùa Xuân đầu tiên đang tới!
Cảm nghĩ về Việt Nam sau chuyến du lịch
Lợi ích của việc vay nợ
Sự lừa đảo trong cái chết của Nguyễn Bá Thanh
6 giờ trong động quỷ
Đại dương ô nhiễm vì rác nhựa
Bí ẩn của đôi môi
Chiếc nhẫn rơi giữa đời
Ai là người kiểm soát thị trường dầu mỏ?
Điện thoại của bạn dễ lộ thông tin gì?
Tại sao có những trái cây khổng lồ?
Blogger Đoan Trang: Cô gái thách thức những thử th...
Bao giờ chế độ độc tài tại Việt Nam sụp đổ?
Chiếc cầu thang kỳ diệu
Theo Đảng mất lương tâm
Chém giết có phải là 'văn hóa'?
Ai thay ông Bá Thanh sẽ bị bẻ nanh
Người vợ đơn độc tìm chồng bị bắt ở Donetsk
Chó có thể nhận biết những cảm xúc của con người
Tác giả Mỹ: Việt Nam muốn kiểm soát quá khứ
Đại sứ Mỹ học nấu bún bò Huế
Thực hư Đảng viên CS không thể nhập tịch Mỹ?
Vì sao người đánh bạc chẳng hơn khỉ
Nam và nữ, ai dê hơn ai
Iran: Phẫu thuật vì trinh tiết?
Vietnam Airline: bị bắt giữ tại Hàn Quốc vì buôn l...
Giả bán nội thất, bên trong trồng cần sa
Trung Nam Hải đang toan tính gì với con bài Nguyễn...
Xuân, Hạ, Thu, Đông ... rồi Xuân
Thầy nào trò nấy
23 điều vô lý chỉ có ở Việt Nam
Little Saigon và Little Havana
Tại sao không kháng chiến?
Ai đã giả Nguyễn Bá Thanh?
Chợ TẾT Mộng-Lệ-An
Chuẩn bị cho xung đột quân sự ở Biển Đông
Có thể béo mà vẫn đẹp không?
Câu chuyện đằng sau những ngôi mộ
Làng Versailles, New Orleans
Xưng Tội
Phút cuối của phi công Jordan bị thiêu sống
Người đàn ông Mỹ: bật khóc khi nhận được ô tô
DỊCH: Một nghề nhàn nhã
Đảng viên Cộng sản bị cấm nhập tịch Mỹ?
Mánh Mung
Giao Điểm: ổ rắn độc
Quán thịt chó ở Los Angeles
Động đất: Một chuyển động thiên nhiên chống lại lo...
ĐGM Kontum: Nền Giáo Dục VN coi trọng Chữ mà xem t...
Giới trẻ nói gì về tương lai Đảng Cộng sản?
Ông Dũng bức xúc dự luật tị nạn cộng sản
Người Cận Vệ của Nền Đệ Nhị VNCH
Công chức: "Chẳng Hề Xấu Hổ Chút Nào Vì Ngu"
Trang “phản động” nào đáng sợ nhất?
Chuyện gì sẽ xảy ra ở Việt Nam năm 2015?
Máy bay Đài Loan rơi xuống sông, ít nhất 25 người ...
Chợ trời những năm trước năm 1975 tại Saigon
Con bị giết dã man, bố mẹ phải xin lỗi cả nước
Nhà sư ướp xác tại Mông Cổ ‘chưa chết’
Thảm họa gì trong tương lai?
Máu Dê
Tấm lòng của một Thẩm phán Indonesia
Đêm nghe tiếng Ráp Nah Sơn
Nếu như ngày mai xảy ra chiến tranh Nga-Mỹ
Cô gái trẻ dấn thân vào sứ mạng truyền thông vì ng...
Tại sao khó tự hào là người Việt?
Phỏng vấn: Nah, một du học sinh, rapper bất đồng c...
Rapper Nah-Sơn và bản tuyên ngôn
Những ẩn số đàng sau giá xăng
Đảng không làm được cái gì hay cho đất nước
Ai còn tự hào là Đảng viên?
Đảng và câu hỏi về tính chính danh


Anh nằm xuống...

image
“Em nào mà gặp Soeur này, chắc chắn sẽ xin đi tu thôi”. Người bạn cùng đi với chúng tôi thốt lên như vậy.
Hẳn tôi không nghĩ như thế nhưng một ngày làm việc với nhau, người Nữ Tu này đã để lại nơi tôi nhiều cung bậc cảm xúc.
Người bạn cùng đi với chúng tôi nói tiếp: “Con đã rất quen với các cơ sở từ thiện, đến nhiều nơi, gặp nhiều người, con muốn nói đến sự quen thuộc, nhưng Soeur này để lại trong con nhiều ấn tượng mạnh mẽ, quả thật diệu kỳ”.

Đúng vậy, với các “thành tích”: nuôi các chị em mang thai ngoài ý muốn, nuôi các cháu cô nhi, quy tụ nâng đỡ người già neo đơn, kẻ nghèo khó, mỗi ngày phục vụ 300 tô cháo ở bệnh viện, chôn cất các thai nhi bị phá bỏ… là những hình thức bác ái quen thuộc. Khó khăn có, gian lao có, thách thức có, nhất là công việc Bảo Vệ Sự Sống những năm khởi đầu khi hiếm có nơi nào làm. Nhưng những khó khăn ấy nhờ ơn Chúa, với thời gian và lòng quảng đại của nhiều người, sẽ không đến nỗi là những ngăn trở hiểm nguy cho lắm đối với chị. Trong sứ mạng của chị, chị cũng đã vượt qua.

http://baomai.blogspot.com/
Nhưng rồi, cách đây vài năm, qua thông tin của dân chúng, chị biết có vài ngôi mộ vùi dập thân xác những người vượt biển chết trôi dạt vào bờ. Người ta bắt đầu cần đất bờ biển để làm du lịch. Không ai là thân nhân của những người xấu số, chị đứng ra nhận rồi cải táng về nghĩa trang Giáo Xứ, ngày ngày thăm viếng, đốt một nén nhang cho ấm áp hương hồn. Tin này truyền đi trong dân chúng quanh vùng.

Và thế là một ngày “duyên nợ” lại đến.

Người ta dẫn chị đến một ngọn đồi với cái tên thật thơ mộng, “Đồi hoa sim”. Hàng trăm ngôi mộ đất hoang tàn của những người lính Việt Nam Cộng Hòa năm xưa. Những trận đánh khốc liệt của những ngày tháng tư năm 75, cuộc tan hàng vội vã bỏ lại phía sau những anh em đồng đội đã gục ngã… Rồi thất trận ly tán bốn phương, những ngôi mộ đất rơi vào quên lãng, âm thầm lặng lẽ u buồn theo năm tháng…

Rồi lại một nghĩa trang khác của một trại lính, cũng vậy, lác đác vài chục ngôi mộ, trại lính năm xưa chỉ còn là cỏ dại, cô quạnh với những cành sim khô khốc…

http://baomai.blogspot.com/
Rồi lại một trại tù cải tạo, người ta phát hiện ra vài ngôi mộ năm chơ vơ giữa đồng cát. Trại tù đã giải thể, bỏ lại cánh đồng vắng những kẻ chết rũ tù chẳng biết tự bao giờ !
Chị đã bật khóc nhiều lần khi kể lại cho chúng tôi nghe. Chị dẫn chúng tôi đến từng ngôi mộ, kể lể chi tiết, rằng khi đào lên bên trong còn những gì. Thật khó, hơn 400 ngôi mộ vô danh, chị ghi lại lý lịch từng ngôi mộ, cái này xác còn cuốn trong Poncho, cái này đôi giầy còn nguyên vẹn, cái này có răng vàng, cái này còn cái đinh niken ở ống chân... May mắn có tất cả 74 ngôi mộ bên dưới còn giữ được chiếc thẻ bài của người lính.

Với các chi tiết có được, chị ghi chép cẩn thận và bày tỏ với chúng tôi nỗi trăn trở làm cách nào đây để thân nhân từng người lính này biết được nơi an nghỉ của họ, làm cách nào để những con người đã nằm xuống có ngày nhận được những nén nhang từ tay người thân của mình cắm trên phần mộ... Chị không mong ước gì hơn và hoàn toàn không có một mục đích nào khác ngoài việc quy tập anh em, cầu kinh khấn nguyện và cùng anh em ngóng đợi người thân...

image
Tôi đi dọc theo những hàng mộ xây dựng thẳng tắp ngay ngắn, xin lỗi chị, dưới con mắt của người biết chút ít về nghệ thuật kiến trúc, tôi thấy việc xây dựng mộ khá thô vụng xét về kiểu dáng, về chất liệu cũng như mầu sắc, nhưng tôi khâm phục chị và các cộng tác viên vô cùng. Làm sao một phụ nữ mỏng manh bình dị như thế, một Nữ Tu lẽ ra bằng lòng với câu kinh tiếng kệ trong bốn bức tường Tu Viện, chị lại xông pha sương gió làm gì, nhận lấy những gian lao khốn khó làm gì, đối đầu với bao rủi ro hiểm nguy đến từ một chế độ quá nhiều ác cảm và phân biệt đối xử làm gì, và bởi đâu chị lại kiên trì âm thầm thực hiện được một công việc quá to lớn như vậy ? Cánh đàn ông chúng tôi có thể biết làm đấy, nhưng có dám làm, có dám chịu trách nhiệm ? Người ta chỉ bằng lòng dừng lại với việc “cầu cho các linh hồn mồ côi”, thế thôi, chớ có dại làm gì ảnh hưởng đến các hoạt động mục vụ khác, thậm chí có khi người ta còn nại đến… vì lợi ích Dân Chúa ! Thật buồn…

Thấy tôi ngạc nhiên về những cành hoa tươi cắm đều trên các phần mộ, chị giải thích: “Có một vị ân nhân ở Đà Lạt, đôi ba ngày lại gởi xuống một giỏ hoa tươi, chúng con chỉ việc nhặt nhạnh rồi cắm vào các ngôi mộ, nhang thì chúng con thắp mỗi ngày”. Vùng giáp biển nên gió thổi rất mạnh, một cái giếng được đào bên rìa nghĩa trang, cứ vài ngày thì các ngôi mộ được bơm nước rửa sạch bụi bặm.

Một bức tường cao được xây dựng để ngăn trâu bò len vào giẫm đạp. Lại có hai người thường xuyên ngoài nghĩa trang đến để dọn dẹp quang quẻ sạch sẽ cũng như tiếp tục chôn cất các thai nhi.
Một ngày làm việc trôi qua với nhiều cảm xúc, chúng tôi quây quần quanh nhau để lắng đọng tâm hồn cùng với lời cầu kinh cho những người đã nằm xuống, ráng chiều đã rực lên, gió hoàng hôn đã bắt đầu những cơn quần quật. Mọi người lặng thinh với không gian và với chính mình. Trên đường về không ai bảo ai, lòng như trùng xuống ngậm ngùi, chạnh nhớ một bài hát của Trịnh:


image

May quá, ở nghĩa trang này, không chỉ có chim trời và hoa dại, mà vẫn luôn có đó một chị Nữ Tu ân cần tận tụy và những con người tốt bụng chăm sóc gần gũi các anh...




Lm. Vĩnh Sang, DCCT


image

image

image

Đôi nét về Võ Phiến
11 cách sử dụng Internet an toàn
Tìm về “Thành phố mất tích” của người Inca
Nếu không có đảng cộng sản, Việt Nam sẽ ra sao?
Biên giới 1979: Những người Việt quay ngoắt quá kh...
Việt Nam nhiều tội phạm do đâu?
Bác sĩ thần đồng: biết phẫu thuật từ năm 7 tuổi
Việt Nam và những điều kỳ lạ
Google Việt Nam bị tấn công... ?
Lễ hội chém lợn ở Bắc Ninh gây nhiều tranh cãi
Sinh nhật buồn
Vì sao ở tuổi nghỉ hưu vẫn thích đi làm?
Văn hóa thấp ắt gây ra bạo lực
Vua phong kiến và vua Cộng sản
Báo lá cải tại Việt Nam
Có thể giảm cân 'bằng suy nghĩ'?
Những Kỷ lục Guinness nổi bật trong 60 năm
Viêm mũi dị ứng
Cuộc đời em gái Tổng thống Ngô Đình Diệm
Dê sống trên cây, leo trèo như khỉ
Báo Việt Nam gỡ bỏ bức ảnh gây nhiều tranh cãi
Thông điệp tình người qua cuốn phim Last Days In ...
Bằng cách nào để thắng Las Vegas ?
Không ngăn cản bất cứ ai về Việt Nam?
5 câu vợ khôn ngoan sẽ không bao giờ nói với chồng...
Một chút hoài niệm tuổi trẻ thời VNCH
Lễ hội chém lợn, đâm trâu 'trái luật'
Chợ Tết Cộng Đồng: Nơi kết nối của người Việt tại ...
Ý nghĩa chính trị của ngày Tết
Năm Mùi nói chuyện Dê
Ca khúc "Ly Rượu Mừng"
30 câu nói về chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản...
Cuộc chiến giành quyền lãnh đạo thế giới
Nguyễn Hoài An: Dù đời phụ ba...
Vấn đề đầu độc bằng phóng xạ ...
Bài học 'đồng minh' từ năm 1979
Apple: vượt mức 700 tỷ USD
Mùa Xuân đầu tiên đang tới!
Cảm nghĩ về Việt Nam sau chuyến du lịch
Lợi ích của việc vay nợ

Đôi nét về Võ Phiến

image
Nhà văn Võ Phiến sinh năm 1925, năm nay ông tròn 90 tuổi. Với số tuổi ấy, ông không những là một trong những nhà văn thọ nhất của Việt Nam mà còn là người có một sự nghiệp văn học dài nhất, hơn cả nửa thế kỷ.

Nếu hiểu nhà văn chuyên nghiệp là người dành toàn bộ thì giờ lao động cho việc viết lách và sống nhờ hẳn vào việc viết lách, tức là người coi việc viết lách như một nghề nghiệp theo cái nghĩa kinh tế học chúng ta thường dùng thì Võ Phiến chưa bao giờ là nhà văn chuyên nghiệp: suốt đời ông là công chức. Ở Việt Nam, ông làm công chức; sang Mỹ, ông cũng lại làm công chức. Viết lách, với ông, chỉ là nghề tay trái, đúng nghĩa tay trái: ông viết trong những ngày lễ, ngày nghỉ, viết giữa hai công việc trong sở, v.v... Vậy mà, nhìn lại số tác phẩm ông đã xuất bản, chúng ta không thể không kinh ngạc: gần 50 đầu sách. Không phải ít. Chưa nói về chất lượng, chỉ kể số lượng, với gần 50 đầu sách ấy, Võ Phiến rõ ràng là một trong những nhà văn có năng suất cao ở Việt Nam, không thua gì những người suốt đời sống bằng nghề cầm bút hay gần gũi với nghề cầm bút như dạy học hay quản lý các sinh hoạt văn học nghệ thuật, chẳng hạn.

image
Một đặc điểm nữa cũng cần chú ý: gần 50 đầu sách ấy phân bố khá đều trong cuộc đời của Võ Phiến. Nghĩa là không có giai đoạn nào ông hoàn toàn bế tắc. Trong nước, ông viết khá đều. Di tản sang Mỹ, giữa lúc mọi người đang rã rời tuyệt vọng hoặc “qui ẩn” hẳn hoặc chỉ viết cầm chừng, uể oải, ông, một mặt hì hục đi làm kiếm sống, mặt khác vẫn viết, hết Thư gửi bạn (1976) đến Lại thư gửi bạn (1979), hết Ly hương (1977) lại đếnNguyên vẹn (1978). Nếu Thư gửi bạn là tập tuỳ bút đầu tiên thì Nguyên vẹn lại là quyển tiểu thuyết đầu tiên của Việt Nam ở hải ngoại sau cuộc đổi đời 1975.
Chưa hết. Từ năm 1990 trở lại gần đây, thời kỳ rất nhiều người coi là “khủng hoảng” của nền văn học Việt Nam tại hải ngoại với hiện tượng nổi bật là hầu hết những cây bút chủ lực, cả cũ lẫn mới, đều đâm ra mệt mỏi, ngọn lửa nhiệt tình cứ hiu hiu nguội dần, sức sáng tác ngày một thưa thớt, thì Võ Phiến, một trong những nhà văn cao niên nhất, sức khoẻ kém nhất, ngược lại, cứ lặng lẽ viết và in đều đều: năm 1991 hai quyển; năm 1992 hai quyển; năm 1993 ba quyển; năm 1994 nghỉ để năm 1995 in một lần bốn quyển kể cả một quyển vốn là tái bản nhưng có bổ sung bài viết mới: Truyện thật ngắn.

Dường như Võ Phiến không hề bị ảnh hưởng bởi những dao động từ xung quanh. Ai cụt hứng: mặc; ai nghĩ là nhà văn mà rời khỏi đất nước tức là chấm dấu chấm hết cho sự nghiệp sáng tạo của mình: mặc; Võ Phiến cứ viết. Ngòi bút ông vẫn miệt mài, vẫn thuỷ chung với trang giấy.

image
Có thể nói, tại Việt Nam, Võ Phiến là một trong vài người hiếm hoi mà sự nghiệp cầm bút kéo dài cả đời. Thường, chỉ có một thời, thời hoa, sau đó là lá, có khi lá cũng héo quắt. Sau 1954, ở cả hai miền Nam và Bắc, hiếm có nhà văn, nhà thơ nào nổi tiếng trước 1945 còn giữ được nhịp độ và chất lượng sáng tác như cũ. Sau 1975, trong nền văn học tại hải ngoại, trừ Mai Thảo quay sang làm thơ và khá thành công trong lãnh vực thơ ca, và trừ Võ Phiến, tất cả những “đại thụ” tại Miền Nam lúc trước đều chỉ còn là vang bóng của một thời. Phần lớn họ tồn tại như những ông/bà thành hoàng trong đình, trong miễu chứ không phải như một nhà văn, nhà thơ đang cầm bút thực sự.

Vấn đề không phải là viết nhiều, viết đều. Vấn đề còn là ở chỗ: Võ Phiến bao giờ cũng song hành với thời đại. Về phương diện nghệ thuật, không lúc nào người ta coi ông là “mới”, thế nhưng, ngược lại, có điều oái oăm là: không lúc nào người ta thấy ông “cũ” cả. Văn chương Võ Phiến như đứng ngoài thời gian, bất chấp những trào lưu, những thị hiếu thời thượng của xã hội. Rồi cũng lại thú vị nữa hiện tượng: gần 70 tuổi, trong cảnh hưu trí, vớiTruyện thật ngắn (1991 và 1995) và Viết (1993), Võ Phiến lại là người tiên phong trong việc đặt ra vấn đề tìm tòi một cách viết mới cho... thế kỷ 21.

Hơn nữa, nhìn lại sự nghiệp của Võ Phiến như một tổng thể, chúng ta dễ phát hiện ra một điều: tính chất đa dạng. Lâu nay, nghĩ đến sự đa dạng trong tài năng của những người cầm bút, chúng ta thường chỉ nghĩ đến những người như Nguyễn Đình Thi ở Miền Bắc và Thanh Tâm Tuyền ở Miền Nam, những người vừa làm thơ hay vừa viết truyện hay, viết kịch hay, thỉnh thoảng viết lý luận, viết phê bình: cũng hay nữa. Chúng ta quên mất Võ Phiến: trừ kịch, ông tung hoành ngang dọc trong rất nhiều thể tài khác nhau, và trừ thơ, ở thể tài nào ông cũng đạt được những thành tựu xuất sắc, có khi hơn hẳn hai người vừa được nhắc.

***

image
Là một cây bút đa dạng, Võ Phiến không những là một nhà văn, một nhà tùy bút mà còn là một nhà lý luận, nhà phê bình văn học. Ở lãnh vực nào, ông cũng có một đặc điểm chung: sự trăn trở, hoặc trăn trở về ý nghĩa của văn học, hoặc trăn trở về phong cách của một tác giả, về giá trị của một tác phẩm, hoặc trăn trở về các vấn đề thời sự chính trị và xã hội chung quanh, hoặc trăn trở về cuộc sống của con người trên quê hương hay trên đất khách, hoặc trăn trở về sự hiện hữu của con người giữa cuộc đời và trong vũ trụ nói chung. Trăn trở, lúc nào cũng trăn trở; có thể nói cuộc đời cầm bút của Võ Phiến là một chuỗi dài những trăn trở, những nghĩ ngợi triền miên. Đã đành đó không phải là hiện tượng gì quá đặc biệt: có người cầm bút nào mà lại không từng trăn trở bao giờ? Không trăn trở về đề tài thì cũng trăn trở về cách thức xử lý đề tài. Tuy nhiên, tôi có cảm tưởng trong cả hai lãnh vực, ít có ai trăn trở nhiều như Võ Phiến.

Về đề tài, Võ Phiến chiếm lĩnh một khu vực thật bao la. Nguyễn Tuân cũng thường được khen ngợi là người có kiến thức rộng, quan tâm đến nhiều điều, người biết rõ từng gốc cây tại Hà Nội, từng cột cây số trên đường quốc lộ, từng chút gia vị, chút hành ngò trong một đĩa thức ăn... thế nhưng, tựu trung, Nguyễn Tuân chỉ quan tâm đến hai điều: những cái có ý nghĩa thẩm mỹ và những cái có ý nghĩa lịch sử. Võ Phiến khác. Trong tuỳ bút, ông nhảy từ đề tài này sang đề tài kia cứ thoăn thoắt, thoăn thoắt: mới bàn về nước mắm ở quê ông, ông luận về cách bồng con của người Thượng; mới nói về cách uống trà, ông rẽ sang trầm trồ về sự giàu có của tiếng Việt chung quanh bệnh ghẻ v.v... Giống Nguyễn Tuân, ông cũng thích thú trước những cái đẹp; nhưng khác Nguyễn Tuân, ông có thể tò mò trước cả những cái chả lấy gì đẹp đẽ. Giống Nguyễn Tuân, ông cũng thích những gì có gốc rễ lâu đời trong quá khứ; nhưng khác Nguyễn Tuân, ông có thể say sưa theo dõi cả một cái gì đó mới xuất hiện, có khi sẽ biến mất, rất nhanh, như những bọt tăm trên dòng sông thời gian.

image
Hơn nữa, vấn đề không phải là đề tài. Vấn đề là cách xử lý đề tài. Ở khía cạnh này, tôi chú ý đến cách Võ Phiến đặt tựa cho sách của ông. Nhìn chung, trừ các tác phẩm dịch và các công trình biên khảo (Tiểu thuyết hiện đại, Chúng ta qua cách viết và Văn học Miền Nam, tổng quan), tựa sách của Võ Phiến thường ngắn: tối đa là bốn từ. Không những thế, điều quan trọng hơn là: đã ngắn, tựa sách của ông càng ngày càng có khuynh hướng ngắn thêm. Những tác phẩm đầu, từ năm 1956 đến đầu 1963, mang tựa hoặc hai chữ như Chữ tình, Người tù, Giã từ, Thư nhà, hoặc bốn chữ nhưMưa đêm cuối năm, Đêm xuân trăng sáng, Về một xóm quê... Dù hai hay bốn chữ, những tựa đề ấy cũng có điểm giống nhau: nêu lên một biến cố, một hiện tượng, một khung cảnh.

Từ cuối 1963 về sau, tựa sách của Võ Phiến, trừ quyển Đất nước quê hương, Thư gửi bạn và Lại thư gửi bạn, thường còn có hai chữ: Tạp bút(1, 2, và 3), Tạp luận, Một mình, Đàn ông, Ảo ảnh, Phù thế, Nguyên vẹn, Ly hương trong đó, hai cái tựa đầu được đặt theo thể loại, hầu hết các tựa sau đều đưa ra một nhận định, một sự đánh giá (ngay chữ “Đàn ông”, trong tiếng Việt, cũng bao hàm một thái độ, một cảm xúc nhất định, chứ không thuần chỉ một phái tính). Từ một biến cố đến một nhận định; từ một hiện tượng đến một sự suy nghĩ; từ một khung cảnh đến một sự đánh giá: cách đặt tựa của Võ Phiến có sự thay đổi.

image
Sau, về già, cách đặt tựa của ông càng thay đổi nhiều. Phần lớn chỉ có một từ, ngắn ngủn, cộc lốc: Quê, Viết, Đối thoại. Quyển Đối thoại, hai âm nhưng chỉ là một từ, cũng ngắn. So sánh Quê với Đất nước quê hương,Viết với Chúng ta qua cách viết, Đối thoại với Chúng ta qua cách nói, chúng ta thấy ngay: ở đây, cái ngắn của tựa sách cũng đồng thời là cái rộng của đề tài. Dường như điều làm cho Võ Phiến bận tâm nhất trong thời gian sau này không phải là những biến cố, những hiện tượng cụ thể và những cách nhìn, những quan điểm khác nhau về những hiện tượng, những biến cố ấy. Điều ông bận tâm hơn là chính những sự kiện căn bản nhất của cuộc đời. Đó là sống (chứ không phải là sống ở đâu, như thế nào), là viết (chứ không phải là viết gì, viết như thế nào), là đối thoại (chứ không phải là đối thoại với ai, về cái gì, như thế nào), là quê (chứ không phải nơi chôn nhau cắt rốn, là đất nước, là nơi gần kề: ở quê, hay nơi mình đã giã từ, đã xa khuất: ly hương)...

image
Nói cách khác, ở đây, ngắn tức là rộng, là sâu, là căn bản và, trong chừng mực nào đó, có nghĩa là siêu hình.




Tiến sĩ Nguyễn Hưng Quốc

*****

Nov 19, 2014
Thành thực mà nói, tôi không quan tâm đến việc nhà thơ vô danh nọ không đồng ý với tôi hay coi thường Võ Phiến. Một phần, qua buổi trò chuyện, tôi không đánh giá cao sự hiểu biết cũng như khả năng phán đoán của nhà ...

Jul 23, 2014
Trong lịch sử văn học Việt Nam hiện đại, từ đầu thế kỷ 20 đến nay, có lẽ không có giai đoạn nào chịu nhiều bất hạnh như giai đoạn từ 1954 đến 1975 ở miền Nam. Theo nhà văn Võ Phiến, đó là nền văn học được đánh dấu ...

Oct 13, 2014
Và vì thấy là lập trường chính trị và cách nhìn lịch sử của Võ Phiến mà ông Phúc mô tả là “bất ổn” có thể tạo ra những tai hại cho đất nước nên ông đã phải “bất chấp” cái quan hệ tối thân thiết cha con để lên tiếng chỉ ra ...

Aug 11, 2011
Nói đến cái liếc mắt, không thể không nhớ đến nhà văn Võ Phiến. Năm 1977, sau gần hai năm định cư tại Mỹ, quan sát đời sống và cách thức sinh hoạt của người Mỹ, Võ Phiến phát hiện ra một số sự khác biệt khá thú vị ...

Dec 18, 2014
Trên đây là bài viết của nhà văn Võ Phiến tại miền Nam viết vào năm 1968 về kế hoạch đem thiếu nhi ra Bắc để rồi sau đó đưa trở lại miền Nam. Nếu chúng ta để ý thời điểm tác giả viết bài này là tháng 10 năm 1968 thì ...

image

11 cách sử dụng Internet an toàn
Tìm về “Thành phố mất tích” của người Inca
Nếu không có đảng cộng sản, Việt Nam sẽ ra sao?
Biên giới 1979: Những người Việt quay ngoắt quá kh...
Việt Nam nhiều tội phạm do đâu?
Bác sĩ thần đồng: biết phẫu thuật từ năm 7 tuổi
Việt Nam và những điều kỳ lạ
Google Việt Nam bị tấn công... ?
Lễ hội chém lợn ở Bắc Ninh gây nhiều tranh cãi
Sinh nhật buồn
Vì sao ở tuổi nghỉ hưu vẫn thích đi làm?
Văn hóa thấp ắt gây ra bạo lực
Vua phong kiến và vua Cộng sản
Báo lá cải tại Việt Nam
Có thể giảm cân 'bằng suy nghĩ'?
Những Kỷ lục Guinness nổi bật trong 60 năm
Viêm mũi dị ứng
Cuộc đời em gái Tổng thống Ngô Đình Diệm
Dê sống trên cây, leo trèo như khỉ
Báo Việt Nam gỡ bỏ bức ảnh gây nhiều tranh cãi
Thông điệp tình người qua cuốn phim Last Days In ...
Bằng cách nào để thắng Las Vegas ?
Không ngăn cản bất cứ ai về Việt Nam?
5 câu vợ khôn ngoan sẽ không bao giờ nói với chồng...
Một chút hoài niệm tuổi trẻ thời VNCH
Lễ hội chém lợn, đâm trâu 'trái luật'
Chợ Tết Cộng Đồng: Nơi kết nối của người Việt tại ...
Ý nghĩa chính trị của ngày Tết
Năm Mùi nói chuyện Dê
Ca khúc "Ly Rượu Mừng"
30 câu nói về chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản...
Cuộc chiến giành quyền lãnh đạo thế giới
Nguyễn Hoài An: Dù đời phụ ba...
Vấn đề đầu độc bằng phóng xạ ...
Bài học 'đồng minh' từ năm 1979
Apple: vượt mức 700 tỷ USD
Mùa Xuân đầu tiên đang tới!
Cảm nghĩ về Việt Nam sau chuyến du lịch
Lợi ích của việc vay nợ
Sự lừa đảo trong cái chết của Nguyễn Bá Thanh