Thursday, August 17, 2017

Hội chứng thức dậy không biết mình đang ở đâu

image

Cách đây hai năm, một người đàn ông 63 tuổi tên là Paul Bolding đi nghỉ mát ở Croatia và ghé đến một bãi biển trên một hòn đảo nhỏ cùng với bà vợ, Kirsty.

Khi họ đi lặn snorkelling, hai người lần lượt xuống nước, trong khi người kia ở lại trông coi đồ đạc. Paul bơi một lượt và sau đó chợp mắt một lúc trên bãi cát. Khi tỉnh dậy, ông không biết mình đang ở đâu và đã đến đó như thế nào.

Paul rất hoảng sợ. Bà vợ đưa Paul vào ngồi trong bóng mát, cố gắng tìm cách trấn tĩnh ông và tìm hiểu xem chuyện gì đã xảy ra với ông.

Bà nói với tôi trong chương trình All in the Mind của kênh phát thanh Radio 4 rằng bà đã sớm phát hiện ra ông không thể nhớ nổi bất kỳ ký ức mới nào bởi ông cứ luôn hỏi những câu tương tự: "Bà có nghĩ tôi bị say nắng? Bà có nghĩ tôi đã ngủ thiếp đi dưới ánh mặt trời?" Ông hỏi đi hỏi lại ra hơn 20 lần.

image

Kirsty tự hỏi liệu đây có phải là sự khởi đầu của chứng mất trí.

Sợ rằng mình có thể phải dành cả quãng đời còn lại để chăm sóc chồng, bà lái xe đưa ông trở lại thị trấn nơi họ đã đặt chỗ nghỉ, với hy vọng môi trường quen thuộc xung quanh có thể kích thích trí nhớ của ông.

Bà phải gọi món cho bữa trưa của ông vì ông không biết mình phải ăn gì. Ông không nhớ bất cứ gì về 10 ngày nghỉ trước đó của họ, mặc dù trong thời gian đó họ đã lần đầu tiên gặp gỡ một số họ hàng của mình.

image
Hội chứng này gây hậu quả nghiêm trọng tới mức người mắc phải hoàn toàn không nhớ mình là ai

Vào chiều muộn, ông bắt đầu cảm thấy khá hơn. Ông gợi ý về việc đi tản bộ mà họ đã bàn ngày hôm trước, và điều này cho thấy ký ức của ông đang dần phục hồi.

Trong vòng một giờ mọi thứ đã trở lại bình thường - tất cả mọi thứ ngoại trừ những ký ức bị mất trong 6 giờ trước đó. Nhưng ký ức này, cho đến ngày nay, vẫn chưa bao giờ trở lại.

image

Khi về đến Anh, ông đã đến gặp bác sĩ của mình, người cho ông biết ông vừa mất trí nhớ tạm thời, một hội chứng phổ biến ở những người trên 50 tuổi. Các cơ quan phản ứng với tai nạn và các tình huống khẩn cấp thường bắt gặp hai hoặc ba trường hợp như vậy trong một tháng.

Người mắc phải hội chứng vẫn có thể lái xe và nói chuyện, nhưng giống như Paul, họ không thể nhớ đã làm gì những ngày trước đó. Việc lặp đi lặp lại câu hỏi với người khác, như Paul đã làm trên bãi biển, là một biểu hiện điển hình của hội chứng này.

Nguyên nhân vẫn còn là điều bí ẩn. Ban đầu các bác sĩ nghĩ rằng những đợt bệnh này có thể là một triệu chứng của động kinh hoặc đau nửa đầu, hay thậm chí là một cơn đột quỵ nhẹ. Nhưng hiện giờ chúng được cho là không liên quan đến các vấn đề sức khoẻ khác.

image
Hội chứng làm mất đi vĩnh viễn ký ức về một khoảng thời gian ngắn trong đời, vài giờ đồng hồ hoặc vài ngày

Hồi hải mã hình con cá ngựa, cơ quan trong não xử lý những ký ức về tiểu sử, cho phép chúng ta lưu trữ chúng trong thời gian dài, được xem là đóng vai trò quyết định.

Adam Zeman, giáo sư thần kinh học về nhận thức và hành vi của Trường Y thuộc Đại học Exeter, giải thích cách thức hoạt động của nó: “Chúng tôi cho rằng hồi hải mã trong não bị ngừng hoạt động tạm thời. Trường hợp của Paul thật điển hình. Bạn mất trí nhớ trong vài tuần qua và không thể tạo ra những ký ức mới.”

image

Những nghiên cứu về hình chụp não bộ xác nhận giả thuyết này, tiết lộ những bất thường tạm thời ở hồi hải mã của não bộ trong lúc xảy ra hội chứng.

“Những người có tiền sử hay bị nhức đầu có nhiều khả năng gặp phải hội chứng này hơn.”

Nghiên cứu đối với 142 phụ nữ bị chứng mất toàn bộ trí nhớ tạm thời do các bác sĩ ở Pháp thực hiện cho thấy những trường hợp này xảy ra là do sự dồn nén về cảm xúc, chẳng hạn như trong một cuộc tranh luận, trong khi đó tại nam giới, hội chứng này thường xảy ra sau khi cơ thể bị quá sức hoặc bị ngâm trong nước lạnh. Những người có tiền sử hay bị nhức đầu có nhiều khả năng gặp phải hội chứng này hơn.

Đôi khi, những người bị mất một phần trí nhớ tạm thời có thể bị chẩn đoán nhầm là mất toàn bộ trí nhớ tạm thời. Nhưng với dạng động kinh này, các đợt phát bệnh sẽ nhanh và thường xuyên hơn, thường xảy ra khi ai đó mới thức dậy.

Zeman cho biết việc chẩn đoán thường khá dễ dàng: “Nếu bạn bắt gặp ai đó sau cơn bệnh và nghe họ tả lại trường hợp tương tự như Paul gặp phải, thì gần như là không còn gì để nghi ngờ."

image

"Thế nhưng nếu bạn bắt gặp họ giữa lúc đang phát bệnh, việc chẩn đoán sẽ hơi khó khăn hơn một chút. Khi đó bạn phải xem xét các khả năng khác, chẳng hạn như đột quỵ nhẹ, động kinh hoặc chứng mất trí nhớ bắt nguồn từ tâm lý."

Có một sự khác biệt lớn ở đây so với chứng mất trí nhớ bắt nguồn từ tâm lý, là bệnh nhân không nhớ mình là ai nhưng họ có thể bắt đầu xây dựng ký ức mới.

Một tin tốt về chứng mất toàn bộ trí nhớ tạm thời là thông thường nó chỉ xảy ra một lần mà không phải là dấu hiệu của bất kỳ vấn đề nào khác. Chỉ có một tỷ lệ phần trăm rất nhỏ sẽ lại bị một lần nữa. Nhưng nếu nó xảy ra với bạn, tất nhiên, nó có thể rất đáng sợ.

Paul hy vọng nó sẽ không bao giờ xảy ra nữa. Nhưng nếu có, ít nhất Kirsty sẽ biết điều gì đang xảy ra.



Claudia Hammond

image

Sự chăm chỉ: Kẻ thù của sáng tạo?
Lá phiếu cho Trump của người Mỹ trắng
Sức sống mãnh liệt: cây cối hay thực vật
Tordesillas: thành phố bị xẻ làm đôi
Thị trấn đa thê đối mặt với thảm họa di truyền
Kazakhstan: Phiên bản “tự nguyện hồi hương” và “th...
Bọ hung: từ huyền thoại đến đời thực
Singapore phạt roi Việt kiều Anh vì tội tấn công t...
Nhân vật góp tiền cho Clinton tiết lộ bí mật
Xe Hybrid là gì ?
Cảnh những người đẹp bị mổ phanh
Video tình dục tại Romania
OJ Simpson được phóng thích
Khách hàng nơi đây rất dễ tính?
Người Việt bỏ 3 tỉ đôla mua nhà ở Mỹ
Nhức đầu trong giấc ngủ (Hypnic headache)
Yếu sinh lý ở người bịnh tiểu đường
Lương tâm một nhà báo
Từ võ đến đời: Vị đắng của ngày hôm qua
Lưu Hiểu Ba có 'chết vô ích'?

Sự chăm chỉ: Kẻ thù của sáng tạo?

image
"Có một thứ còn kinh khủng hơn địa ngục của sự chịu đựng," tiểu thuyết gia người Pháp Victor Hugo viết trong cuốn Những người Khốn khổ vào năm 1862. "Đó là địa ngục của sự buồn chán."

Nhận xét này dường như vẫn còn đúng tới tận bây giờ. Ở xã hội hiện đại, nó là một thứ mà chúng ta muốn trốn chạy dù bằng trò chơi Angry Birds hay lướt mạng xã hội.

Không có gì ngạc nhiên khi chúng ta thấy sự buồn chán thật khó chịu.

image

Hãy nhìn vào tầm quan trọng của sự bận rộn trong xã hội: Những người giàu có nhất làm việc nhiều giờ hơn và sự bận rộn trở thành biểu tượng của vị thế xã hội.

Sự buồn chán và nhàn rỗi, ngược lại, là dành cho những kẻ kém cỏi, lười nhác. Nó được cho là xuất nguồn từ sự thờ ơ, thiếu sự cố gắng hay mục đích sống.

Trong một xã hội mà sự hạnh phúc và tích cực thường được gắn với hiệu suất trong công việc, những người buồn chán được coi là không hạnh phúc.

image

Nhà phân tâm học Martin Wangh mô tả sự buồn chán là một yếu tố "ức chế khả năng tưởng tượng". Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những người "dễ bị buồn chán" thiếu sự kích thích từ bên ngoài và dễ bị nản chí trước các thử thách.

Nhưng có lẽ chúng ta đã hiểu sai về sự buồn chán. Một số nghiên cứu cho rằng nếu luôn giữ bản thân không thấy buồn chán thì chúng ta có lẽ đang đánh mất một thứ gì đó quan trọng.

Chuyển hướng sự nhàn rỗi

Những ý tưởng hay nhất thường nảy ra vào những lúc ta nhàn rỗi như lúc trên đường đi làm, lúc đang tắm hay đi bộ. Trên thực tế, chúng ta sáng tạo tốt nhất trong lúc buồn chán.

image

Trong một nghiên cứu ở trường Đại học Pennsylvania, các nhà tâm lý học Karen Gasper và Brianna Middlewood nhận thấy những người buồn chán thường có điểm cao hơn trong các bài sát hạch sự sáng tạo so với những người đang thấy thoải mái hoặc hứng khởi.

Họ yêu cầu những người tham gia xem video để kích thích một số cảm giác nhất định trước khi kiểm tra khả năng sáng tạo. Các nhà nghiên cứu nhận thấy khi được hỏi về phương tiện giao thông, phần lớn mọi người nói "ô tô," nhưng với những người đang buồn chán, tâm trí họ lơ đãng đến mức câu trả lời là "lạc đà".

Khía cạnh nhàm chán nhất trong công việc của chúng ta có thể là nơi nuôi dưỡng khả năng sáng tạo tới mức ngạc nhiên.

Trong một chuỗi các thử nghiệm thực hiện bởi hai nhà tâm lý học Sandi Mann và Rebekah Cadman từ Đại học Central Lancashire, Anh, người tham gia được yêu cầu sao chép các con số từ cuốn sổ điện thoại trước khi được yêu cầu nghĩ tới tất cả các chức năng của hai chiếc cốc nhựa.

image

So sánh với các nhóm khác, kết quả cho thấy những người được giao những công việc nhàm chán tỏ ra sáng tạo hơn. Ở nghiên cứu thứ hai, Mann và Cadman thêm một nhóm thứ ba và giao cho họ một công việc còn nhàm chán hơn: Đọc sổ điện thoại. Một lần nữa, nhóm phải làm việc nhàm chán nhất vượt qua điểm của các nhóm khác trong nhiệm vụ nghĩ ra các chức năng của cặp cốc nhựa.

Các nhà nghiên cứu cho rằng trạng thái buồn chán khiến bạn trở nên sáng tạo vì não bộ đưa ra tín hiệu kích thích bạn phải tìm cách giải toả khoảng trống trong đầu.

Hãy để tâm trí bạn lang thang, đặc biệt là trong bối cảnh ngày nay, khi mà con người luôn bị quấy rầy bởi các công nghệ như email hay tin nhắn Facebook.

Điều này rất quan trọng cho sự sáng tạo.

Hãy để cho tiếng ồn lắng xuống

Khi để cho đầu óc thơ thẩn, chúng ta bắt đầu chạm tới tiềm thức. Tiềm thức vốn không bị giới hạn bởi trật tự. Theo Mann, "tiềm thức của chúng ta tự do hơn ý thức rất nhiều."

image

Bà cho rằng chìa khóa để suy nghĩ sáng tạo hơn là có những khoảng thời gian rảnh rỗi để cho tâm trí được tự do lang thang. Phần lớn chúng ta có thể có những thời điểm nhàn rỗi trong ngày nhưng chúng ta lại lấp đầy chúng bởi mạng xã hội và email. Mann gợi ý rằng chúng ta nên sắp xếp thời gian để "mơ mộng" hoặc tham gia các hoạt động như bơi lội để tâm trí được tự do mà không bị phân tâm bởi các thiết bị điện tử.

Đó là việc mà một số lãnh đạo kinh doanh thành công nhất thế giới vẫn làm - từ Warren Buffett đến Bill Gates đều sắp xếp thời gian để chỉ ngồi và suy nghĩ.

Theo Jerome Singer, người nghiên cứu về sự mơ mộng mang tính xây dựng và tích cực (PCD) - việc cố ý để tâm trí xao lãng như vậy cho phép bạn gợi lại các ký ức và những liên kết có ý nghĩa.

"Khi bạn buồn chán, bạn chạm tới vùng não tiềm thức, tìm lại được những ký ức cũ đã mất và liên kết các ý tưởng với nhau."

image

Chính khả năng tiếp cận tới kiến thức, ký ức, trải nghiệm và sự tưởng tượng này đã dẫn chúng ta tới những khoảnh khắc "lóe sáng" quý giá vào lúc mà ta ít ngờ tới nhất - Amy Fries, tác giả cuốn "Daydreams at Work: Wake Up Your Creative Powers", nói.

"Trạng thái điềm tĩnh và hơi tách biệt với thế giới bên ngoài giúp làm "át đi tiếng ồn", khiến chúng ta có thể tìm ra câu trả lời hay hoặc sự liên kết nào đó," bà nói.

Các nghiên cứu sử dụng kỹ thuật quét não MRI chỉ ra rằng so với việc tập trung suy nghĩ, liên kết giữa các vùng của não bộ tăng lên nhiều hơn khi chúng ta mơ mộng.

"Nó lý giải việc chúng ta có thể liên kết các ý tưởng khác nhau hoặc thậm chí tưởng tượng ra những điều chưa từng xuất hiện trong kiến thức và trải nghiệm vốn có," Fries nói.

Nhưng để trở thành một người giải quyết vấn đề tốt hơn, Fries gợi ý chúng ta lái sự mộng mơ của mình vào những thách thức đang cần giải quyết thay vì hướng tới những suy nghĩ cá nhân.

Cách tốt nhất để làm điều này là gieo sâu các vấn đề vào đầu, để khi bạn 'mơ mộng', chúng sẽ xuất hiện trở lại.

Bà cũng gợi ý tham gia các hoạt động để tạo điều kiện cho tâm trí được lang thang. Đi bộ chẳng hạn, là một cách tuyệt vời dẫn đến trạng thái mơ mộng - với điều kiện bạn không đang đeo tai nghe.

image

Sự buồn chán còn có thể khiến chúng ta làm việc hiệu quả hơn.

Theo Andreas Elpidorou, trợ lý giáo sư triết học ở trường Đại học Louisville - người đã dành nhiều năm nghiên cứu chủ đề này, "sự buồn chán khiến chúng ta nhận thức rằng các hành động của mình là có ý nghĩa và quan trọng". Ông tin rằng, sự buồn chán có vai trò thúc đẩy chúng ta hoàn thành các dự án.

"Nếu thiếu sự buồn chán, một người có thể bị mắc kẹt trong trạng thái không thỏa mãn và bỏ lỡ nhiều trải nghiệm giá trị về mặt cảm xúc, nhận thức và xã hội," Elphidorou nói.

"Sự buồn chán cảnh báo chúng ta rằng ta đang không làm điều mình yêu thích, đồng thời là 'lực đẩy' thôi thúc chúng ta chuyển hướng mục tiêu và dự án."

Với nhiều người, việc cho phép bản thân cảm thấy buồn chán có vẻ như là sự nuông chiều bản thân.

Nhưng Josh Bersin, chuyên gia nhân sự và nhà sáng lập công ty tư vấn Bersin, nói 'thời gian xả hơi' nên là một phần quan trọng trong môi trường kinh doanh ngày nay.

image

"Khoảng 80% nguồn vốn trên thị trường chứng khoán được thúc đẩy bởi sở hữu trí tuệ, bằng các phát minh và phần mềm - những thứ tạo ra bởi con người," Bersin nói.

"Nó không được tạo ra bởi dầu khí hay hàng tồn kho hoặc tài sản hữu hình. Điều này có nghĩa là gần như tất cả các công ty đang tham gia khai thác nguồn vốn con người."

"Và vì con người cần có thời gian để phục hồi, nếu bạn dùng con người như máy móc và giảm thiểu chi phí dành cho họ thì bạn sẽ không có được sản phẩm mong muốn."

Tại sao chúng ta buồn chán?

Sự buồn chán có vẻ như không có gì đáng sợ nhưng chúng ta cần phải ý thức rằng không phải tất cả mọi sự buồn chán đều có ích. Buồn chán có thể dẫn chúng ta tới sự sáng tạo và hiệu quả, nhưng buồn chán thường xuyên được cho là có thể gây ảnh hưởng lâu dài làm giảm mạnh tuổi thọ. Mann đã chỉ ra rằng buồn chán khiến con người thèm khát đồ ăn có đường và chất béo vì họ muốn tìm tới sự kích thích.

"Việc cảm thấy buồn chán hoặc không có đủ sự kích thích chỉ là một mặt của vấn đề," Mann nói. Sẽ rất nguy hiểm nếu bạn nhận thấy cuộc sống của mình đang trở nên vô nghĩa. "Bạn có thể có nhiều việc để làm nhưng nếu chúng không có ý nghĩa và mục đích thì bạn có thể đang bị hội chứng buồn chán kinh niên."

image

Nó là một cảm giác thờ ơ có thể gây hại tới sức khỏe thể chất và tinh thần của bạn.

Trong quá khứ, chỉ những người rất giàu mới có thể tận hưởng sự buồn chán, và sự nhàn rỗi còn được coi là biểu tượng của giàu có và thành công.

Thế giới kinh doanh hiện đại đang cố thuyết phục chúng ta điều ngược lại - thời gian biểu của chúng ta cần phải được tận dụng tối đa. Nhưng đây cũng là thời điểm mà nền kinh tế số hoá cần tới những người sáng tạo, suy nghĩ vượt ra khỏi lối đi truyền thống.

Vì vậy có lẽ đây là lúc để coi trọng sự buồn chán. Thay vì sợ hãi địa ngục của Victor Hugo, bạn hãy nhớ rằng, có thể một khoảnh khắc lóe sáng đang đợi để xuất hiện.



Vivian Giang

image 

Lá phiếu cho Trump của người Mỹ trắng
Sức sống mãnh liệt: cây cối hay thực vật
Tordesillas: thành phố bị xẻ làm đôi
Thị trấn đa thê đối mặt với thảm họa di truyền
Kazakhstan: Phiên bản “tự nguyện hồi hương” và “th...
Bọ hung: từ huyền thoại đến đời thực
Singapore phạt roi Việt kiều Anh vì tội tấn công t...
Nhân vật góp tiền cho Clinton tiết lộ bí mật
Xe Hybrid là gì ?
Cảnh những người đẹp bị mổ phanh
Video tình dục tại Romania
OJ Simpson được phóng thích
Khách hàng nơi đây rất dễ tính?
Người Việt bỏ 3 tỉ đôla mua nhà ở Mỹ
Nhức đầu trong giấc ngủ (Hypnic headache)
Yếu sinh lý ở người bịnh tiểu đường
Lương tâm một nhà báo
Từ võ đến đời: Vị đắng của ngày hôm qua
Lưu Hiểu Ba có 'chết vô ích'?
Võ sư Flores 'sẵn sàng giao đấu với Cung Lê'

Wednesday, August 16, 2017

Lá phiếu cho Trump của người Mỹ trắng

image

Nền dân chủ Hoa Kỳ được xây dựng trên lá phiếu của giai cấp trung lưu và thợ thuyền người da trắng; người thiểu số tuy có góp phần nhưng chỉ gần đây và với vai trò khiêm tốn (trừ người da đen với phong trào Civil Rights thập niên 1960). Gánh nặng xây dựng và bảo vệ trật tự toàn cầu (world order) do Mỹ đảm nhận cũng nhờ vào sự hậu thuẫn của dân da trắng. Lý do đơn giản vì cấu trúc xã hội và trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã giúp giai cấp trung lưu bản xứ có cuộc sống ngày càng sung túc, đồng thời tạo cơ hội cho thành phần lao động tin rằng nếu họ chịu khó làm việc theo luật chơi (work and play by the rule) sẽ bước vào giới trung lưu. Nhưng nay người Mỹ trắng trung lưu và thợ thuyền ồ ạt bỏ phiếu cho Trump khiến người ta không khỏi quan tâm cho nền dân chủ và trật tự thế giới mà Hoa Kỳ dày công xây dựng.

image

Lá phiếu cho Trump thể hiện sự phẫn nộ của người Mỹ trắng rằng mô hình xã hội bị dàn dựng (rigged) bất lợi cho họ: người da trắng bị đẩy lùi ra khỏi hai vùng ven biển Đông và Tây trù phú (California, New York,…); GDP của Hoa Kỳ và thương mại thế giới tăng vọt nhưng lợi tức của các gia đình trung lưu đứng khựng lại trong suốt 25 năm nay [1]; giới trung lưu đóng thuế ngày càng nhiều nhưng gánh nặng về bảo hiểm sức khỏe và giáo dục cho con cái vẫn tăng nhanh trong khi các quyền lợi an sinh xã hội bị người di dân lạm dụng; giai cấp thợ thuyền bị thất nghiệp hàng loạt vì công ăn việc làm bị mang sang Trung Cộng, Ấn Độ, Việt Nam,… thương mại toàn cầu giúp củng cố các nhà cầm quyền độc tài ở Trung Đông và Á Châu, đồng thời giúp các đại gia Trung Cộng, Nga, Việt Nam ồ ạt đổ tiền đi du lịch, cho con đi du học và bơm giá địa ốc ra khỏi tầm tay của dân bản xứ. Sau hết, người Mỹ trắng khi lên tiếng nói lên sự công phẫn của họ lại bị lên án kỳ thị, bảo hộ và chủ nghĩa dân túy.

image


Một điều cần được quan tâm thêm nữa là nền dân chủ Hoa Kỳ được xây dựng trên cơ sở Cơ Đốc Giáo (Christian-Judaism) trong khi sự đóng góp từ các nền văn hóa Nam Mỹ, Á Đông, Phật Giáo, Ấn Độ Giáo, Hồi Giáo, v.v. tuy đa dạng nhưng khiêm tốn. Chính nền tảng xã hội này ngày nay cũng bị thách thức bởi khuynh hướng tự do phóng khoáng (liberalism) ủng hộ phá thai, LGBTQ, nền chính trị xuôi dòng (political correctness), tinh thần hòa hợp (tolerance) và chủ nghĩa đa văn hóa (multi-culturalism). Nói một cách khác, người di dân đến Hoa Kỳ được khuyến khích phô trương nét đặc thù văn hóa và tôn giáo, nhưng đồng thời nhà nước và luật pháp lại giới hạn khắc khe những thể hiện Cơ Đốc Giáo và niềm tự hào của người bản xứ trong học đường và xã hội với lý do chống áp đặt giá trị tôn giáo và kỳ thị màu da [2].
 
Nước Mỹ được xây dựng bởi người di dân để rồi những người đến trước và sau cùng nhau xây dựng một xã hội tốt đẹp cho mọi người. Nhưng ngày nay người dân bản xứ cảm thấy một số đông di dân mới góp phần rất lớn xây dựng xã hội, nhưng một số đông còn lại đem theo nhiều tệ đoan như lạm dụng an sinh xã hội, không chịu hòa đồng, đe dọa an ninh (Hồi Giáo bảo thủ) và đe dọa nền văn hóa bản xứ. Người Mỹ trắng đang dần trở thành thiểu số trên chính quê hương của họ mà còn bị mắng nhiếc rằng đây là một trào lưu không chuyển đổi.

Nói trắng ra, khi chủ nhà mời khách vào nhà, dọn ăn, rồi sau đó khách tuyên bố rằng vài chục năm nữa sẽ chiếm căn nhà, chắc chắn chủ nhà sẽ nổi giận.

image


Không phải người Mỹ trắng nào cũng bỏ phiếu cho Trump. Thành phần gọi giới quyền lực (elite) nắm vai trò chủ chốt trong chính quyền, thương mại, truyền thông, học đường, cổ võ cho toàn cầu hóa (globalization) trật tự thế giới (world order) và chính sách di dân rộng rãi. Người Mỹ ở hai vùng ven biển chủ trương đa văn hóa (multi-culturalism), đa bản sắc (multi-identities), LGBTQ, tự do phá thai, chống mọi thể hiện Cơ Đốc Giáo và nền văn hóa của người Mỹ trắng nhưng đòi bình đẳng cho Hồi Giáo và các sắc tộc thiểu số. Hai thành phần này vừa có phương tiện tài chánh lại nắm các kênh truyền thông dòng chính (mainstream media) nên trong 25 năm từ sau Chiến Tranh Lạnh đã ảnh hưởng lên chính sách ngoại giao và đối nội của các chính quyền Clinton (Dân Chủ, 1993-2001), Bush (Cộng Hoà, 2001-2009), Obama (Dân Chủ, 2009-2016). Tuy giữa hai đảng vẫn có nhiều tranh chấp, nhưng tựu trung vẫn nằm trong khung toàn cầu hóa, đón nhận di dân và đa văn hóa. Cho đến khi có Internet (Twitter, Facebook…) sang bằng thông tin và giúp người bản xứ trong các vùng Trung-Mỹ nói lên sự phẫn nộ của họ.

image


Cuộc bầu cử năm 2016 là một cơn chấn động chính trị vì Trump với chủ trương “Nước Mỹ trên hết” đã đi ngược lại chính sách của ba đời tiền nhiệm và quan điểm chính trị của giai cấp quyền thế (elite) từ tả (liberalism) đến hữu (neo-conservatism). Chủ yếu đây là sự rạn nứt giữa người Mỹ trắng gần giống như cuộc Nội Chiến 1861-65 khi miền Nam chủ trương có nô lệ trong khi miền Bắc chống nô lệ, còn nay hình ảnh tương lai cho nước Mỹ rất khác nhau giữa hai vùng ven biển và khu vực miền Trung nước Mỹ.
 
Đa số người Mỹ trắng ngày nay không kỳ thị, không chống toàn cầu hóa và di dân. Nhưng họ phải bảo vệ quyền lợi của mình và muốn thấy nền văn hóa bản xứ được tôn trọng. Những người bỏ phiếu cho Trump cũng kinh hoàng với hành vi và những tuyên bố của ông này, nhưng Trump lại lắng nghe và nói ngôn ngữ của họ. Có thể Trump sẽ không đáp ứng được nguyện vọng của họ nhưng ông đã thổi bùng lên sự công phẫn mà nếu giai cấp quyền thế và trí thức vẫn tiếp tục thái độ thầy đời (paternalistic) sẽ còn xâu xé xã hội và đe dọa cho nền dân chủ Hoa Kỳ.




Đoàn Hưng Quốc

 
***

[1] Trái với lợi tức của các gia đình trung lưu Mỹ trắng không tăng thì lợi tức của các sắc dân di cư nhảy vọt. Thí dụ tiêu biểu một gia đình gốc Việt khi mới qua Mỹ nhận trợ cấp xã hội hay đi làm với đồng lương tối thiểu nhưng sau 5-10 năm khi con cái có bằng cấp kỹ sư, luật sư, bác sĩ thì lợi tức gia đình tăng vọt 5-10 lần nhiều hơn.

image

Sức sống mãnh liệt: cây cối hay thực vật
Tordesillas: thành phố bị xẻ làm đôi
Thị trấn đa thê đối mặt với thảm họa di truyền
Kazakhstan: Phiên bản “tự nguyện hồi hương” và “th...
Bọ hung: từ huyền thoại đến đời thực
Singapore phạt roi Việt kiều Anh vì tội tấn công t...
Nhân vật góp tiền cho Clinton tiết lộ bí mật
Xe Hybrid là gì ?
Cảnh những người đẹp bị mổ phanh
Video tình dục tại Romania
OJ Simpson được phóng thích
Khách hàng nơi đây rất dễ tính?
Người Việt bỏ 3 tỉ đôla mua nhà ở Mỹ
Nhức đầu trong giấc ngủ (Hypnic headache)
Yếu sinh lý ở người bịnh tiểu đường
Lương tâm một nhà báo
Từ võ đến đời: Vị đắng của ngày hôm qua
Lưu Hiểu Ba có 'chết vô ích'?
Võ sư Flores 'sẵn sàng giao đấu với Cung Lê'
Vì sao CS ghét người Thiên Chúa Giáo?