Pages

October

Bảo Mai xin kính chào quý vị. Cám ơn quý vị đã ghé thăm trang blog của Bảo Mai.
Hy vọng quý vị sẽ được hài lòng với những tin tức BM sưu tầm và chia sẻ trong trang blog này.
Đừng phí phạm thời gian chơi game, TV, bóng đá, nhậu... Hãy đọc những tài liệu Blog Bảo Mai để thêm kiến thức.

Người Việt Nam theo ai ?: http://www.google.com/reviews/polls/display/-1785566938104638294/blogger_template/vote?hideq=true&lnkclr=%23c30&chrtclr=%23c30&purl=baomai.blogspot.com&font=normal+normal+14px+Arial,+Tahoma,+Helvetica,+FreeSans,+sans-serif&txtclr=%23300

Saturday, November 22, 2014

Văn hóa xe máy ở Việt Nam

Nghe nhỏ bạn nói ở Ý xe máy chỉ dùng để đi giao báo và cho nhân viên làm vệ sinh đường phố di chuyển cho thuận tiện. Chẳng biết đúng hay sai nhưng ở những nước Đông Á như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Đài Loan thì xe máy cũng chỉ để dùng cho nhân viên giao hàng. Sỡ dĩ như vậy là vì, do hình dáng nhỏ gọn và khả năng di chuyển nhanh chóng, phương tiện này được ưa chuộng để đi đến mọi ngõ ngách của thành phố. Thế nhưng xe máy không phải là phương tiện phổ biến ở các quốc gia này. Người Nhật, người Hàn và người Đài Loan sản xuất xe máy không phải để bán cho dân của họ. Họ sản xuất để bán cho các thị trường gắn bó truyền thống với xe máy và xem xe máy là phương tiện di chuyển chính ở châu Á và châu Phi, trong đó có Việt Nam.

image
Đa số những người mới đến Việt Nam lần đầu đều sẽ ngạc nhiên vì đất nước này có nhiều xe máy quá. Và sẽ xuất hiện trong đầu một câu hỏi là tại sao người dân ở đây lại sử dụng nhiều xe máy đến như vậy. Câu trả lời nhanh nhất cho câu hỏi này là vì xe máy tiện lợi và thích hợp. Sở dĩ nói xe máy tiện lợi là vì như đã nói ở trên, hình dáng và cách thức vận hành của loại xe này rất nhanh gọn và thích hợp với những con phố nhiều ngõ nhiều ngách ở Việt Nam. Văn hóa Việt Nam là văn hóa lề đường. Nét văn hóa này trải dài từ miền quê cho đến thành phố. Do đó, xe máy càng được xem là lựa chọn tối ưu cho nét văn hóa lề đường này. Còn khi nói xe máy thích hợp với dân Việt là bởi số đông dân Việt chẳng thể mua nổi một chiếc ô tô cho chính mình. Thuế quan dành cho việc mua sắm ô tô ở Việt Nam rất cao, làm cho giá thành một chiếc xe đội lên gấp 3 lần so với giá gốc. Sắp tới đây Việt Nam mới bắt đầu dỡ bỏ từ từ thuế ô tô nhưng cũng theo lộ trình dài hạn. Hệ thống phương tiện công cộng thì nghèo nàn, chỉ vài ba chiếc xe buýt nhập khẩu xe cũ từ những nước khác. Chưa kể là những chiếc xe ấy có cái kiểu đón và trả khách rất thiếu an toàn, cùng với cách di chuyển rất mất trật tự. Thử hỏi, nếu không chọn lựa xe máy thì còn chọn lựa gì hơn?

image
Tiến sĩ Alan Phan từ Hoa Kỳ hướng góc nhìn về vùng Đông Nam Á và so sánh sự khác biệt. Trong khi đa số các quốc gia ở Đông Nam Á đều sử dụng xe máy nhiều (nhiều nhất là Việt Nam) thì quốc gia mới mở cửa là Myanmar lại không nhận thấy xe máy là thứ phương tiện an toàn và mang lại lợi ích cho dân họ. Người Myanmar kiên quyết nói không với xe máy, chắc có lẽ họ đã nhìn thấy những điều kinh khủng do xe máy gây ra cho giao thông của Việt Nam. Xe máy là thứ phương tiện “chụp giựt” theo lời của ông Alan, và bất cứ người nước ngoài nào đến Việt Nam đều phải “ngạc nhiên và kinh hãi” về thứ phương tiện chụp giựt đó. Sở dĩ nói xe máy là thứ phương tiện chụp giựt là do tính tiện lợi của nó làm cho người điều khiển có thể bất chấp mọi thứ để leo lên lề mà đi, băng ẩu qua đường, vượt đèn đỏ, tấp vào lề đường một cách bất chợt… 

image
Mọi thứ dường như quá hỗn loạn với xe máy. Nét văn hóa xe máy còn thể hiện ở các cô các chị cứ chiều chiều phóng xe máy đi ăn hàng, cứ thế mà ngồi trên xe dựng sát lề mà nhâm nhi, thậm chí có khi còn vừa một tay lái xe một tay cầm thức ăn. Văn hóa xe máy còn thể hiện ở các anh, chạy xe hàng hai hàng ba, đua xe lạng lách, rồi đến cả cắt đầu xe ô tô bằng xe máy. Văn hóa này chắc chỉ có ở Việt Nam và các nước Đông Nam Á.

Thực sự có thể nói giao thông cũng thể hiện một nét văn hóa mà mỗi nơi đều có sự khác biệt. Ví dụ như ở Mỹ người ta lái xe bên phải, trong khi ở Nhật, họ lại lái xe bên trái. Chưa kể là mỗi bang ở Mỹ lại có một quy định riêng về lái xe, và vì thế mỗi bang cũng có một loại giấy phép lái xe riêng. Dĩ nhiên, Việt Nam cũng có văn hóa giao thông riêng. Và cái kiểu giao thông đó gọi là manh múng, chụp giựt và gây hoảng sợ. Cái kiểu giao thông đi lại bằng xe máy, nên cứ thế mặc định là “ôi dào, đã có xe máy rồi, đi nhanh ấy mà, phóng một vèo là tới, cần chi mà phải sửa soạn vội”, và thế là chúng ta cứ chần chừ cho đến gần đến giờ hẹn mới phóng xe đi, vừa không an toàn, vừa thể hiện suy nghĩ tùy tiện, không chu đáo. Rồi còn cái kiểu khi kẹt xe thì người này chen người kia, ai cũng muốn đi nhanh nên biến cả đường phố thành một mớ hỗn độn. Nếu như ở các nơi khác, luật giao thông đặt ra là để người tham gia giao thông đi cho trật tự và an toàn, thì ở Việt Nam cũng thế thôi. Nhưng khác nhau là ở chỗ người tham gia giao thông các nước khác tuân theo luật lệ giao thông một cách có ý thức, còn ở Việt Nam thì người tham gia giao thông ít có ý thức hơn, chủ yếu là để đối phó với cảnh sát giao thông.

image
Vui một cái là người ta hay đổ lỗi cho cảnh sát giao thông Việt Nam hay ăn hối lộ tiền của người tham gia giao thông, rồi có người nói rằng vì do nhà nước trả lương cho cảnh sát giao thông ít quá, họ đành ra gác đường để kiếm chút cháo. Tôi thì nghĩ theo kiểu khác. Do cái máu kém ý thức của dân Việt ra cả. Nếu chúng ta có ý thức tuân thủ luật giao thông và nắm vững luật thì chẳng có anh công an giao thông nào ăn được một đồng của chúng ta. Do dân Việt ý thức kém, nên trả lương cho công an giao thông ít cũng là cách giúp họ siêng năng ra ngoài canh gác cho những người ý thức kém đi đứng cho đàng hoàng hơn.

image
Có lần cô tôi nói, đi xe máy là da thịt bọc khung kim loại, còn đi ô tô thì kim loại bọc da thịt. Tôi bật cười khi nghe cách so sánh như vậy. Đáng buồn là ở Việt Nam chẳng có nhiều điều kiện để đi cái xe kim loại bọc da thịt cho nó an toàn. Đôi khi tôi ước gì Sài Gòn giống như Washington DC, có hệ thống phương tiện công cộng phục vụ tối ưu cho người dân di chuyển an toàn và thuận tiện. Tôi ước gì Sài Gòn là Washington DC, Bình Dương và Biên Hòa là những thành phố vệ tinh cũng giống như các thành phố của Virginia. Chỉ cần xây dựng hệ thống tàu điện ngầm nối tuyến xuyên giữa các thành phố thì từ nay chẳng cần phóng xe máy đi từ Bình Dương đến Sài Gòn và ngược lại, vừa sợ mưa nắng, vừa chẳng an toàn.

image
Nói cho cùng, đổ lỗi cho chiếc xe máy là không đúng, phải đổ lỗi cho văn hóa giao thông manh múng do người điều khiển phương tiện giao thông kia, và cũng phải đổ lỗi cho hệ thống hạ tầng giao thông quá kém cỏi. Trong một nền kinh tế, hệ thống giao thông chẳng khác nào huyết mạch để hàng hóa lưu thông nhanh chóng và thuận tiện. Giao thông yếu kém thì chẳng khác nào cơ thể kinh tế đang khỏe mạnh chẳng còn sức sống. Mỗi ngày chỉ tính riêng Sài Gòn và khu vực Đông Nam Bộ, hàng trăm vụ kẹt xe vào các giờ cao điểm đã làm thiệt hại biết bao nhiêu thứ: thời gian, tiền bạc, ô nhiễm môi trường…thậm chí tính mạng của bệnh nhân trên các xe cấp cứu. Kẹt xe quả thật là thảm họa của nền kinh tế, nhưng nguyên nhân chính của kẹt xe không phải do dân số đông mà là hệ thống hạ tầng giao thông yếu kém, trong đó có văn hóa xe máy manh múng. Thay vì bỏ tiền ra biến các vùng đồng bằng cung cấp lương thực cho nhân dân thành các cánh đồng sân golf mướt mắt, tại sao không dùng số tiền đó đầu tư cho giao thông công chánh?

image
Nói đi phải nói lại, cái văn hóa xe máy manh múng và tùy tiện dù cho gây thiệt hại cho dân Việt rất nhiều, nhưng cũng trở thành một nét văn hóa đặc trưng của đất nước này. Cũng giống như cà phê phin Việt Nam phải uống lề đường mới ngon, thì tới Việt Nam rảo quanh phố phường bằng xe máy mới thú. Ấy chẳng vậy mà cặp diễn viên vàng của Hollywood là Angelina Jolie và Brad Pitt khi đến Việt Nam lần đầu đã phóng vù vù trên xe máy dạo phố Sài Gòn đó ư? Và còn nhiều anh Tây cô Tàu cũng tập xe máy để hòa vào thứ văn hóa ồn ào và đông đúc này. Sài Gòn, Hà Nội đang xây dựng hệ thống tàu điện cả trên mặt đất, dưới lòng đất và cả trên cao. Hy vọng trong tương lai hệ thống huyết mạch này sẽ giúp cải thiện tình trạng giao thông kinh hoàng ở các đô thị lớn của Việt Nam. Người Việt Nam rồi sẽ văn minh hơn giống như câu nói của hai vị giám đốc của chương trình phương tiện giao thông đô thị Dario Hidalgo và Madhav Pai của Embarq – một chương trình sáng kiến về giao thông vận tải bền vững và phát triển đô thị của Viện Tài Nguyên Thế Giới: “Một quốc gia phát triển là khi người giàu sử dụng hệ thống phương tiện công cộng.”

image



Cao Huy Huân

image

Một nền báo chí tự do cho Việt Nam
Báo chí Việt Nam 'tuyệt vọng câu khách'?
MoL: Christmas Gala - Saturday Dec. 6th
Thư gởi Stephen B. Young của Dương Thu Hương
Những chủ đề kiêng kỵ ở châu Á
Hoa Kỳ ra nghị quyết tranh chấp biển
Bộ ngực sẽ to lên trong vòng 24 giờ
Đánh giá một nhà phê bình
Sự sống: nơi tận cùng Trái Đất
Xem phiếu tín nhiệm 'như dự báo thời tiết'
Find My iPhone...Tìm lại iPhone...
Lee Soo Bin: vòng 1 nóng bỏng nhất Hàn Quốc
Vui buồn với cái tên Cúng Cơm
Đi ra nước ngoài mới biết mình mất cái gì
Quân tử gặp Anh hùng
Art: Sun Set_Hoàng hôn
Văn học, trước hết, là văn bản
Học để thay đổi
Thù vặt, côn đồ man rợ lại chính là “đạo lý” của “...
Hàng tỉ người vẫn thiếu nước sạch và vệ sinh
Ted Osius làm tân đại sứ ở VN
TC và vị trí chiến lược ở VN
Art: animals pictures
Tại sao tôi không làm được cái đinh vít?
10 nước có du học sinh đông nhất ở Mỹ
Một người Mỹ tìm mọi cách để Bắc Hàn bỏ tù
Art: ảnh Việt Nam
MESSENGERS OF LOVE THÔNG BÁO XMAS 2014
Việt Nam đứng đầu Đông Nam Á về bệnh tiểu đường
Art: Ảnh chuyển động Cinemagraph
Nên hay không chuyện tình ái văn phòng
Putin sẽ chơi cứng hơn?
Ở khách sạn khi du lịch có an toàn?
Tại sao vai ác lại là người Nga?
Lực lượng nào sẽ làm thay đổi Việt Nam?
Thống kê thế giới về Việt Nam
VN có nên thay Quốc ca và Quốc kỳ?
Thách thức và cơ hội cho Việt Nam
Du khách New Zealand đập vỡ tượng Phật ở đền Angko...
Chết trong bàn tay tình yêu

Một nền báo chí tự do cho Việt Nam

Trong bài viết đăng trên tờ the New York Times hôm 19 tháng 11, nguyên Tổng Biên Tập báo Thanh Niên kêu gọi một nền báo chí tự do cho Việt Nam. Ông Nguyễn Công Khế nói đã đến lúc chính phủ Việt Nam phải cho phép truyền thông hoạt động tự do, và đó là điều kiện thiết yếu để Việt Nam có thể tiếp tục nỗ lực cởi trói kinh tế và chính trị. Ông cảnh báo rằng có làm như vậy, Đảng Cộng sản Việt Nam mới lấy lại được niềm tin của nhân dân hầu có thể sống còn.

Bài viết này đã gây xôn xao dư luận cả trong lẫn ngoài nước.

image
Giáo sư Đoàn Viết Hoạt, một nhà đấu tranh cho dân chủ đang sống ở Hoa Kỳ, người đã thành lập Diễn Đàn Dân chủ, một tờ báo chui vào năm 1990, nhận định về bài báo này như sau:  
“Bài báo này tôi nghĩ, ra rất là đúng lúc, cái vấn đề tự do báo chí đáng nhẽ ra phải được đặt ra lâu rồi. Một cái tiếng nói như Nguyễn Công Khế không đủ để tạo thêm được cái niềm tin. Bây giờ có cởi trói cho tự do báo chí, thì tôi nghĩ là cái niềm tin cũng không chắc đã lấy lại đươc, trừ phi có những cái hành động mạnh mẽ hơn nữa, may ra thì Đảng Cộng sản còn có hy vọng là tồn tại được ở trong nền chính trị Việt Nam trong những thập niên tới.”

Từ trong nước, nhà báo độc lập từng lên tiếng mạnh mẽ đòi hỏi tự do ngôn luận và tự do báo chí, ông Nguyễn Khắc Toàn từng bị tù đầy vì lập trường kiên cường của ông ủng hộ dân chủ, tự do và một chế độ đa nguyên, cho biết ý kiến về bài báo của ông Nguyễn Công Khế:
“Tôi rất hoan nghênh cái lập trường của anh Nguyễn Công Khế đã công khai đòi nhà nước, đòi Đảng Cộng sản Việt Nam phải thực hiện trước mắt là cái quyền tự do báo chí cho xã hội Việt Nam. Thì đây là một cái đòi hỏi rất chính đáng và rất cần thiết. Tiếng nói của anh ấy đã góp phần vào công cuộc đấu tranh đòi tự do hoá ở Việt Nam, trong đó có một cái quyền rất căn bản của xã hội và của nhân dân Việt Nam, đó là cái quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận.”

image
Nguyễn Khắc Toàn 
Nhà báo Nguyễn Khắc Toàn đồng ý với quan điểm với ông Khế rằng đã có một số thay đổi lớn trong giới truyền thông Việt Nam trong 5 năm trở lại đây, và nhà nước Việt Nam đang mất dần sự kiểm soát đối với giới truyền thông. Ông nói:
“Cái sự quản lý, cái sự kiểm soát, cái sự kìm kẹp của bộ máy nhà nuớc, bộ máy Đảng Cộng sản Việt Nam mà đứng đầu là Ban Tuyên giáo, đã quá lỗi thời và lạc hậu, cho nên những gì mà anh Nguyễn Công Khế đã làm việc, đã đứng trong cái hệ thống truyền thông quốc doanh này và anh ấy đã nói là hoàn toàn chính xác.”

image
Trong bài viết đăng trên báo New York Times, ông Nguyễn Công Khế nói tự do báo chí, tự do ngôn luận là tốt cho đất nước và cũng tốt cho chế độ, nhưng giới quan sát trong và ngoài Việt Nam tin rằng chế độ cầm quyền toàn trị của Cộng sản Việt Nam khó có thể sống chung với tự do báo chí. Giáo sư Đoàn Viết Hoạt cho biết:

image
“Tôi nghĩ rằng phải có một bản Hiến Pháp hoàn toàn mới, mà không những vậy mà còn phải có một tiến trình để đi đến một bản Hiến Pháp mới, và cái tiến trình ấy nó đòi hỏi một cái quốc hội khác, một cái quốc hội lập hiến. Mà quốc hội lập hiến chỉ có thể xảy ra khi ta có một cuộc bầu cử thật sự tự do và đa đảng. Do đó tôi nghĩ rằng phải thay đổi chế độ thì chúng ta mới có thể có được một nền tự do trong đó có tự do báo chí. ”

Ông Nguyễn Khắc Toàn nói:
“Đảng Cộng sản và chế độ toàn trị mà Đảng đang duy trì không thể sống chung được với cái nền tự do báo chí, cũng như là tôn trọng các quyền con người thực sự ở đất nước này.”

Là một đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, và trong hơn hai thập niên đã từng đứng đầu tờ báo có số lượng độc giả lớn nhất nước, ông Nguyễn Công Khế là một nhân vật từng có ảnh hưởng rất lớn. Liệu ông có gặp khó khăn như những nhà đấu tranh cho các quyền dân chủ và tự do báo chí? Nhà báo Nguyễn Khắc Toàn chia sẻ quan điểm của ông về phản ứng có thể có từ phía chính quyền Việt Nam:
“Tôi tin chắc rằng hiện nay ban Tuyên giáo ở trung ương và Bộ Chính trị Việt Nam và bộ máy kiểm soát, kìm kẹp truyền thông của nhà nước là hiện nay rất bối rối. Đàn áp Nguyễn Công Khế, bịt miệng Nguyễn Công Khế, bắt Nguyễn Công Khế… thì bối cảnh ngày nay không cho phép làm những chuyện đó, nhất là Nguyễn Công Khế là một đảng viên Cộng sản từng đứng đầu một tờ báo tương đối có uy tín trong nước, có số lượng độc giả rất lớn ở trong và ở ngoài nước.”

Ông Nguyễn Khắc Toàn là một cựu chiến binh và cũng là phóng viên tự do, ông từng bị tù đày vì đã đấu tranh để dân chủ hoá đất nước và đòi các quyền tự do, trong đó có tự do báo chí. Cùng với luật sư Lê thị Công Nhân, ông là người đồng sáng lập Công đoàn Việt Nam độc lập để bênh vực và bảo vệ quyền lợi cho những người lao động ở trong nước.
Giáo sư Đoàn Viết Hoạt là một nhà đấu tranh để dân chủ hoá Việt Nam đang sống tại Hoa Kỳ, ông cũng là một trong những nhà đi tiên phong trong cuộc đấu tranh cho dân chủ, nhân quyền, và tự do báo chí, từng bị cầm tù lâu năm ở Việt Nam vì những hoạt động của ông. Ông được phóng thích và sang Hoa Kỳ đoàn tụ với gia đình từ năm 1998.



Hoài Hương
*****


A Free Press for Vietnam

image
The Vietnamese government must allow the media to operate freely. This is essential to the country’s continued economic and political liberalization, and to the Communist Party’s efforts to regain the support of the people, which it needs for the sake of its own survival.
Vietnam’s media landscape has changed significantly during the past five years, and the Communist Party has lost much of its control over the industry, with disastrous consequences.
There are now hundreds of official media outlets, all owned by the government, and all controlled by the Ministry of Information and Communications and its local counterparts. All senior editors are appointed, after careful vetting, by the government and the Communist Party.
Vietnam also has some quasi-private outlets, which produce TV shows, host online news portals and publish local versions of foreign magazines, like Esquire and Cosmopolitan. But private operators are required to partner with a state entity, which means that they, too, must be mindful of censorship.

image
As the government continues to expand news categories it considers to be sensitive — relations with China, land disputes, the medical conditions of top leaders — many media companies are providing increasingly sanitized news. Readers, particularly young ones, have deserted them in droves, looking for less propaganda. Both circulation and the advertising revenues of the two most popular official dailies, Tuoi Tre and Thanh Nien, have dropped by almost two-thirds since 2008, according to highly placed sources at these newspapers. Other publications have turned tabloid, featuring sensational scandals in an attempt to stem the reader hemorrhage.
Instead the Vietnamese public is turning to foreign news sources, which are easily accessible online. Facebook and social media have also blossomed: Some intellectuals and former party members have their own blogs on which they openly criticize the government, attracting tens of thousands of visitors every day. Although the government has imposed Internet firewalls, workarounds are well-known and readily available. Vietnam has one of the highest rates of Internet penetration among countries with comparable per capita incomes.
But the emergence of alternative sources of information is a problem in its own right, because these are not uniformly reliable. The public, including the intelligentsia, has grown so distrustful of state media and the state itself that it is too quick to accept accounts criticizing the government as true, even when they are not well substantiated.
A slew of books has been published in recent years claiming to reveal state secrets on virtually every major national issue: from the origins of the Communist Party to the epic battle against the French at Dien Bien Phu, from China’s real designs on Vietnam to Ho Chi Minh’s private life. The recent “Den Cu,” by Tran Dinh, questions Uncle Ho’s nationalist credentials. It also claims he was directly involved in the forced land redistribution program of 1953-56, which killed more than 170,000 people, and may have attended the show trial of some wealthy landowners.
The party and the government tend not to refute such allegations. Instead, they insist on maintaining outdated forms of control and micromanaging trivial issues, like the depth of the decolletage on singers’ dresses. This reflects their lack of confidence, and it undermines the party’s credibility, including on vital national interests, like combating corruption and curbing China’s regional ambitions.
Corruption is a major issue, contributing to Vietnam’s huge public-sector debt, high rates of nonperforming loans and inefficient state enterprises. (Public debt is rapidly approaching 65 percent of G.D.P., the limit set by the government.) And the party, the government and Parliament have declared that fighting corruption is a top priority. But after so many years of media control, people have grown too wary of the authorities to give them any credit. When senior officials and corporate chieftains are arrested for graft, the public assumes it is the result of factional score-settling.
The lack of media transparency has also been a problem in Vietnam’s tussle with our centuries-old enemy, China. In May, the Chinese government moved an oil-drilling rig off the Paracel Islands in the South China Sea to inside Vietnam’s exclusive economic zone. Yet the Vietnamese government’s initial response struck many of us as meek: The foreign minister called the move “brazen” at first, but then the ministry spokesman simply repeated over and over again that “China must withdraw from Vietnam’s undisputed maritime territory.”
Reporting by the mainstream media was also muted, which meant the public discussion was dominated by the extreme nationalism of anti-China demonstrators and virulent online petitions by academics and former officials, including a Vietnamese ambassador to China. Speculation ran wild on blogs that some untoward deal had been struck, with frequent reference to the infamous Chengdu meeting, a secret encounter in 1990 during which the Vietnamese Communist Party and the Chinese Communist Party are thought to have undertaken a mutual protection pact that involved making Vietnam more dependent on China economically and politically.
Alternative sources of information are not the antidote to state control of the mainstream media. They are welcome, but they cannot be relied upon alone. Especially in Vietnam’s existential fight against corruption and China, the traditional Vietnamese media must be allowed to freely disseminate timely and impartial information. Vietnam has many experienced journalists who have been cowed by censorship for too long and want nothing more but to do their jobs properly.
The Constitution already provides for full press freedom; it must be implemented. Opening up the media would help our leaders win back the trust of the people, which they need if they hope to advance Vietnam’s main goals. Freedom of the press is good for the country, and it is good for the regime.
Nguyen Cong Khe, founder of the news daily Thanh Nien and formerly its editor in chief for 23 years, is the chairman of a privately owned media corporation that operates the online news portal www.motthegioi.vn. This article was translated by Nguyen Trung Truc from the Vietnamese.



By NGUYEN CONG KHE

image

Báo chí Việt Nam 'tuyệt vọng câu khách'?
MoL: Christmas Gala - Saturday Dec. 6th
Thư gởi Stephen B. Young của Dương Thu Hương
Những chủ đề kiêng kỵ ở châu Á
Hoa Kỳ ra nghị quyết tranh chấp biển
Bộ ngực sẽ to lên trong vòng 24 giờ
Đánh giá một nhà phê bình
Sự sống: nơi tận cùng Trái Đất
Xem phiếu tín nhiệm 'như dự báo thời tiết'
Find My iPhone...Tìm lại iPhone...
Lee Soo Bin: vòng 1 nóng bỏng nhất Hàn Quốc
Vui buồn với cái tên Cúng Cơm
Đi ra nước ngoài mới biết mình mất cái gì
Quân tử gặp Anh hùng
Art: Sun Set_Hoàng hôn
Văn học, trước hết, là văn bản
Học để thay đổi
Thù vặt, côn đồ man rợ lại chính là “đạo lý” của “...
Hàng tỉ người vẫn thiếu nước sạch và vệ sinh
Ted Osius làm tân đại sứ ở VN
TC và vị trí chiến lược ở VN
Art: animals pictures
Tại sao tôi không làm được cái đinh vít?
10 nước có du học sinh đông nhất ở Mỹ
Một người Mỹ tìm mọi cách để Bắc Hàn bỏ tù
Art: ảnh Việt Nam
MESSENGERS OF LOVE THÔNG BÁO XMAS 2014
Việt Nam đứng đầu Đông Nam Á về bệnh tiểu đường
Art: Ảnh chuyển động Cinemagraph
Nên hay không chuyện tình ái văn phòng
Putin sẽ chơi cứng hơn?
Ở khách sạn khi du lịch có an toàn?
Tại sao vai ác lại là người Nga?
Lực lượng nào sẽ làm thay đổi Việt Nam?
Thống kê thế giới về Việt Nam
VN có nên thay Quốc ca và Quốc kỳ?
Thách thức và cơ hội cho Việt Nam
Du khách New Zealand đập vỡ tượng Phật ở đền Angko...
Chết trong bàn tay tình yêu
Hơn cả tiền và tuổi thọ

Báo chí Việt Nam 'tuyệt vọng câu khách'?

Báo chí Việt Nam hiện đang không thoát khỏi guồng quay số hóa, điện tử hóa nhưng dường như đang loay hoay giữa ngã ba đường và xu hướng thấy rõ nhất là lá cải hóa.
Chưa có một tờ báo mạng nào được xem là chuyên nghiệp, thông tin chuẩn xác, đáng tin cậy. Nói như một nhà bình luận trong nước, cả làng báo (mạng) là “một vườn cải xum xuê”.
Sụt giảm

image
Theo Bộ Thông tin-Truyền thông Việt Nam, tính đến ngày 26/12/2013, toàn quốc có 838 cơ quan báo in với 1.111 ấn phẩm, 70 báo điện tử, 19 tạp chí điện tử và 265 trang thông tin điện tử tổng hợp của các cơ quan báo chí.
Trong số hơn 800 tờ báo, số báo sống được nhờ lượng phát hành chỉ trên dưới 10 tờ, theo một số nhà báo trong nước.
Vài năm trở lại đây, những báo có số phát hành hàng đầu như Tuổi trẻ, Thanh niên, Công an TPHCM, Phụ nữ… cũng sụt giảm lượng phát hành ở mức rất đáng kể.
Phó tổng biên tập của một tờ báo vừa kể tiết lộ, lượng phát hành của tờ báo đã giảm tới 1/3 chỉ trong vòng hai năm, còn khoảng 200 ngàn bản/kỳ.
Số phát hành của tờ báo thường được giữ bí mật và con số công khai thường lớn hơn nhiều so với thực tế, một cách để duy trì quảng cáo.
Tại Việt Nam, cho dù có tới 800 tờ báo in, nhưng số tờ báo bán được (bán trên sạp báo và đặt báo dài hạn) cũng chỉ tính trên con số 10.
Thời gian vừa qua, hầu hết những “phóng viên”, “nhà báo” bị bắt với cáo buộc tống tiền các doanh nghiệp đến từ nhóm báo này. Một cách khác để tồn tại là “đánh thuê” theo đơn đặt hàng dưới cái gọi là “hợp đồng truyền thông”, tức là được trả tiền để viết “đánh” ai đó.
Tuy những tờ báo này ít được xã hội biết đến nhưng cứ có bài được dán mác “chống tiêu cực” là cũng đủ để ai đó gặp rắc rối.
Tuy nhiên, cách tồn tại này ngày càng tỏ ra mong manh, nhất là trước hiện tượng báo mạng, trang tin điện tử trăm hoa đua nở và chuyện “được/bị lên báo” nay trở thành “thường ngày ở huyện”.
Sự phát triển của internet, của các thiết bị đọc điện tử dẫn đến việc đọc tin tức trên mạng trở nên phổ biến.
Tính tới tháng 11/2012, có khoảng 31,3 triệu người dùng Internet ở Việt Nam (chiếm gần hơn 35 % dân số cả nước, theo Trung tâm Internet Việt Nam. Hầu hết người dùng Internet đều ở tuổi từ 20-40.
Có người nói tại Việt Nam hiện nay, mạng xã hội là nguồn tin chính. Thực ra đây cũng chỉ là phỏng đoán. Chưa có nghiên cứu thực sự nào chứng minh điều này.
Nhưng xu hướng lá cải hóa nền báo chí là điều nhiều người thấy rõ.

image
Sự phát triển của internet, của các thiết bị đọc điện tử dẫn đến việc đọc tin tức trên mạng trở nên phổ biến
Để hiểu thêm về xu hướng của báo chí Việt Nam, cần thiết phải nhìn vào nguồn tài chính để các tòa báo tồn tại.
Trong khi báo in sụt giảm và nhiều tờ báo đang chuyển qua hình thức kỹ thuật số, tại thị trường Việt Nam, quảng cáo trên truyền hình vẫn chiếm đa số.
Theo một thống kê, năm 2012, doanh thu quảng cáo toàn thị trường đạt 20.400 tỷ đồng, tăng 30% so với năm 2011.
Trong đó, truyền hình chiếm 18.246 tỷ đồng, tăng 136% so với năm 2011; quảng cáo trên báo in và tạp chí giảm khoảng 8%, đạt 2.151 tỷ đồng và phát thanh giảm gần 20%, với chưa đầy 25 tỷ đồng.
Tính theo tỷ lệ, quảng cáo trên báo in chiếm khoảng 8%, truyền hình 78%, internet 9% và quảng cáo ngoài trời chiếm 4%. Tuy nhiên, năm ngoái doanh thu quảng cáo trên báo đã giảm 1,3% trong khi các phương tiện truyền thông khác giữ con số tốt hơn nhiều.
Điều này khiến nhiều tờ báo phải đấu tranh để tồn tại bởi việc sụt giảm doanh thu.
Cuộc chiến “câu view”
Để tồn tại, các tờ báo điện tử Việt Nam buộc phải bước vào cuộc chiến “câu view” (tăng lượt xem) bằng gần như mọi giá. Các đề tài liên quan đến sex, giật gân, người giàu có, người đẹp, các nhân vật giải trí của giới bình dân (chiếm đa số)… được khai thác triệt để…
Có thể nói, trong cuộc chiến tranh giành miếng bánh nhỏ bé của thị trường quảng cáo online chưa thực sự lớn mạnh, nhiều báo mạng lao vào tranh đua bằng chiêu bài lá cải một cách tuyệt vọng.
Những từ khóa gây sốc, cho dù hầu hết vi phạm những quy tắc của báo chí đứng đắn về tính khách quan, trung dung của người làm báo, được tận dụng tối đa nhằm thu hút lượt đọc.
“Kinh hoàng”, “nghẹn lòng”, “đắng lòng”, “hé lộ”, “bóc mẽ”, “gây sốc”, “bất ngờ”… là những động từ, tính từ chủ quan của tờ báo được tận dụng tối đa trên các hàng tít.
Báo mạng cũng là giới “sáng tạo” ra những khái niệm mới và khiến chúng phổ biến: “giàu như đại gia” (cho dù không biết đại gia này có bao nhiêu tiền, nhà to thế nào), “đẹp như hotgirl” (?).

Nhiều tờ báo, thậm chí sẵn sàng đưa lên những câu chuyện gần như không có tính báo chí, chỉ miễn có người kích chuột vào là được. Một tờ báo mạng hồi đầu năm khai thác chuyện một cô gái không nhịn được đã “ị đùn” trên xe khách đường dài.
Bài báo “bốc mùi” này tuy sau bị phê phán, nhưng đối với những người làm báo, đó có thể xem là “thành công” bởi “câu được view”.
Người ta giờ đây cũng sẵn sàng đưa lên đủ loại tin đồn chưa được kiểm chứng, thậm chí dùng những thứ được tung lên mạng xã hội, không qua thẩm định và tác nghiệp của phóng viên, miễn là thu hút trí tò mò.

image
Các tờ báo mạng đều na ná giống nhau ở đề tài, ngôn ngữ. Có một điểm chung là họ đều nhắm đến những từ khóa “sốc, sex” mà họ cho là thu hút độc giả để đưa lên tít.
Ngôn ngữ của báo mạng dần giống như truyện kiếm hiệp Kim Dung với “đuổi giết” thành “truy sát”, “cô gái”, “người đàn bà” nay thành “thiếu nữ”, “thiếu phụ”, “góa phụ”, con nhà giàu có giờ trở thành “thiếu gia”, “tiểu thư”, thậm chí nhiều báo còn dùng “nữ tiểu thư” (chắc để phân biệt với “nam tiểu thư”?).
Ngoài “cưỡng dâm”, giờ đây người ta còn viết “cưỡng hôn”, ý nói hôn người khác mà không được cho phép.
Trong cuộc đua câu view, nhiều thứ chuẩn mực đã bị xem nhẹ.
Thậm chí, nhiều việc rất nghiêm túc cũng bị “cuộc chiến câu view” làm cho trở thành nhảm nhí.

image
Đưa tin về thủ tướng Yingluck Shinawatra, thay vì tập trung nội dung chính trị, một số tờ báo mạng chỉ nhìn vào dung mạo và trang phục của bà kiểu “Ngắm thủ tướng Thái Lan xinh đẹp, quyến rũ”. Nhưng những bài như vậy, lại ăn khách.
Xu hướng này diễn ra trên ấn bản điện tử của cả những tờ báo xưa nay được xem là nghiêm túc, chuyên nghiệp như Tuổi trẻ, Thanh niên hay Pháp luật TPHCM.
Không phải không có những nỗ lực làm báo điện tử nghiêm túc, chuyên nghiệp như VietnamNet từng là một ví dụ.
Tuy nhiên, do vòng quay của xã hội, của thị hiếu bình dân, tờ báo này thay vì nghiêm túc như buổi đầu, nay cũng dùng đủ trò câu khách lá cải để thu hút độc giả trẻ, những người dường như thích tin tức giật gân, thỏa mãn trí tò mò hơn là tìm những thông tin bổ ích, giúp tiến bộ.

Phải chăng xã hội nào thì báo chí đó? Với những gì đang diễn ra trên mặt báo, có thể có những liên tưởng về người đọc Việt Nam ngày nay, họ là ai.
Ở bất cứ quốc gia nào cũng có người thích tin tức lá cải và những tờ báo lá cải. Khác với Việt Nam ở chỗ: ngoài báo lá cải, còn có nhiều tờ báo đàng hoàng, nghiêm túc.
Chắc chắn ở Việt Nam vẫn có một bộ phận độc giả có trình độ cần những thông tin nghiêm túc, có ích, những tờ báo mạng chuyên nghiệp và đây cũng là đòi hỏi của một xã hội tiến bộ.
Nhưng chưa xuất hiện những tờ báo như thế ở quốc gia 90 triệu dân này.




Nguyễn Anh Minh

*****


Truyn Thông ca Đảng!

image

Truyn thông che mt, bt mm
"
Đưa tin đnh hướng", ôm đm đng ta
Truy
n thông ca qu, ca ma
Bao nhiêu báo đ
ng ch loài rác thôi
Dân đen khóc đ
ng, khóc ngi
H
i ban tuyên giáo, chúng tôi mù loà!
B
t mm cho khi kêu la
Xem tin c
a đng ti loà mt dân
Chúng sanh m
ười tám đa tng
Vi
t Nam đng chót, Bc Hàn cn bên!

Hoàng Hạc

image




















image

image

image

image

image

image

image


image


image

image

image

image