Tuesday, October 22, 2019

Việt Nam ‘mua 24 xuồng tuần duyên’ của Mỹ

BM
Hoa Kỳ chuyển giao xuồng Metal Shark cho Việt Nam hồi đầu năm ngoái.

Một quan chức cấp cao của Hoa Kỳ mới tiết lộ với báo giới về kế hoạch mua 24 xuồng tuần duyên từ Mỹ của Việt Nam nhằm tăng cường khả năng bảo vệ chủ quyền lãnh hải.

“Hiện có một vụ mua bán thiết bị quân sự, theo đó họ sẽ mua 24 xuồng phản ứng nhanh Metal Shark, các xuồng nhỏ nhằm hỗ trợ các hoạt động của Cảnh sát Biển Việt Nam”, Đô đốc Karl L. Schultz, Tư lệnh Tuần duyên Mỹ, nói trong một cuộc họp báo ở Philippines hôm 22/10.

BM
  
“Chúng tôi đang thực sự nỗ lực với các cơ quan chính phủ Mỹ để tăng cường năng lực cũng như khả năng của lực lượng Cảnh sát Biển Việt Nam”.

Ông Schultz nói thêm rằng quan hệ với phía Việt Nam hiện “rất vững mạnh”, đồng thời cho biết rằng phía Mỹ đã chuyển cho Việt Nam một tàu tuần duyên trọng tải cao theo Chương trình bán trang thiết bị quốc phòng dư thừa (EDA) của Mỹ.

Tin cho hay, chương trình EDA cung cấp thiết bị quân sự dư thừa cho đối tác của Hoa Kỳ và các quốc gia đồng minh để "hỗ trợ cho các nỗ lực hiện đại hóa an ninh và quân đội của họ".

BM
  
Hồi tháng Sáu, cũng trong một cuộc họp báo, khi được hỏi về việc Mỹ sẽ hợp tác như thế nào nhằm củng cố quyền tự do hàng hải với các nước tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, Đô đốc Schultz đề cập tới việc đã “đón tiếp lãnh đạo của Cảnh sát Biển Việt Nam” tại trụ sở ở thủ đô Washington và “đang hợp tác chặt chẽ” với phía Hà Nội.

“Vì là láng giềng của Trung cộng, rõ ràng họ phải rất cẩn trọng trong quan hệ ở khu vực”, ông Schultz nói.

Bà Andrea L. Thompson, Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ chuyên trách về Kiểm soát Vũ khí và An ninh Quốc tế, từng cho biết rằng Washington muốn Việt Nam có các thiết bị quân sự tốt nhất của Mỹ.

“Chúng tôi nóng lòng muốn làm việc tiếp với chính phủ Việt Nam để bảo đảm rằng họ có các thiết bị [quân sự] tốt nhất trên thế giới và các thiết bị đó tới từ Mỹ”, bà Thompson nói.

BM
  
Đại sứ quán Mỹ cho biết rằng Hoa Kỳ năm ngoái đã chính thức bàn giao sáu xuồng tuần tra Metal Shark dài 14 mét cho Cảnh sát biển Việt Nam tại Vùng Cảnh sát Biển III Khánh Hoà, “đánh dấu thêm một bước quan trọng trong việc hợp tác an ninh liên tục giữa Hoa Kỳ và Việt Nam”.

“Việc bàn giao những tàu tuần tra này thể hiện sự hợp tác sâu sắc Việt Nam – Hoa Kỳ trong lĩnh vực thực thi pháp luật trên biển, tìm kiếm cứu nạn trên biển và các hoạt động hỗ trợ nhân đạo trên biển trong lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam”, cơ quan ngoại giao Mỹ ở Hà Nội nói.



Viễn Đông

BM

Singapore cấm quảng cáo nước ngọt
Tại sao cần biết về tâm lý?
Cuộc săn tìm sói ma trên dãy núi Chichibu, Nhật Bản
Art: National Geographic Việt Nam fly cam
Mỹ chuyển biến chính trị CSVN bằng đòn kinh tế
Một ngày ở xóm du lịch đặc biệt nhất Hà Nội
Lại là ông Trump
Gà quý phái _ Poulet de Bresse
Khí phách còn, Dân tộc còn
Trứng cá tầm
Lấy tổ ong mật
TT Trump bị tố tội gì?
Trump vượt xa Obama về tốc độ ban hành sắc lệnh hành pháp
Phe Dân Chủ sẽ bị lộ
Phong trào giải phóng tình dục trên thế giới
Donald Trump đập chết tập đoàn liên minh ma quỷ đã bán đứng VNCH
Biểu tình chống luận tội TT Trump
Vì sao người Ba Lan không ưa luật lệ
Đi tìm loại chocolate ngon nhất thế giới
Công nghệ truy tìm kẻ săn trộm động vật hoang dã

Monday, October 21, 2019

Singapore cấm quảng cáo nước ngọt

BM
Một hành động hết sức quyết liệt đến từ Quốc đảo Sư Tử, khi tiến hành cấm quảng cáo đối với các sản phẩm nước ngọt, và đồ uống có chứa hàm lượng đường cao.

Theo Reuter đưa tin thì mới đây, Singapore đã trở thành quốc gia đầu tiên ban hành lệnh cấm phát quảng cáo dành cho các loại nước ngọt có gas chứa hàm lượng đường cao. Lý do? Vì đó là những đồ uống "có hại cho sức khỏe" - theo lời Edwin Tong, Bộ trưởng Bộ Y tế Singapore.

BM
  
Không chỉ nước ngọt, lệnh cấm còn được áp dụng với mọi loại nước giải khát, và thậm chí là cả nước trái cây đóng chai và cafe hòa tan nữa. Theo đó, các sản phẩm này sẽ không còn được xuất hiện trên truyền hình, bảng quảng cáo, các sản phẩm in ấn, và mạng xã hội.

Ngoài ra, ông Tong cho biết bao bì các sản phẩm này sẽ phải dán nhãn cảnh cáo việc không có lợi cho sức khỏe, và đồng thời cũng là bước đầu để tiến hành các biện pháp nghiêm khắc hơn là tăng thuế tiêu thụ, và cấm hoàn toàn với một số sản phẩm (dù hiện mới chỉ đang là dự thảo mà thôi).

BM
  
Với lệnh cấm này và trong trường hợp các dự thảo trên được thông qua, nước ngọt tại Singapore sẽ có "vị thế" giống thuốc lá: bị hạn chế tiêu thụ cực kỳ nhiều. Nhưng tại sao họ lại có động thái quyết liệt với các sản phẩm nước giải khát đến như vậy?

Đại dịch tiểu đường - Quốc gia có tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường cao nhất thế giới.

BM
  
Ở Singapore, cứ 9 người lại có 1 người mắc bệnh tiểu đường, và 1/3 số đó có nguy cơ mang bệnh suốt đời. Đây là tỷ lệ cao nhất thế giới, nằm trong bối cảnh dân số quốc gia này đang già nhanh, và thói quen ăn uống theo văn hóa "tiện" của người dân.

Theo số liệu thống kê của Bộ Y tế Singapore, năm 2014 có 440.000 người trưởng thành tại Singapore mắc tiểu đường. Với tỷ lệ không đổi thì đến năm 2030, con số sẽ rơi vào khoảng 670.000, và lên 1 triệu vào năm 2050. 

Tổ chức Y tế thế giới WHO cho biết: Tiểu đường hiện đang là một vấn nạn của cả thế giới. Từ năm 1975 đến nay, lượng người béo phì trên thế giới đã tăng gấp 3 lần. Trong đó, những người thường xuyên uống nước ngọt từ 1 - 2 lon mỗi ngày có nguy cơ mắc tiểu đường type 2 tăng 26%.

BM
  
Trước khi đưa ra lệnh cấm để chống lại đại dịch, Bộ Y tế Singapore đã khảo sát ý kiến của người dân. Kết quả, đã có hơn 70% đồng ý việc quản lý chặt chẽ quảng cáo nước ngọt, để tránh tác động đến thói quen mua sắm của người tiêu dùng.

BM
  
Bộ trưởng Tong cũng kêu gọi các công ty sản xuất nước giải khát định hình lại sản phẩm để có lợi cho sức khỏe hơn trong khi vẫn giữ được hương vị của mình.

BM

Tại sao cần biết về tâm lý?

BM

Có lẽ không có lĩnh vực nào ảnh hưởng đến cung cách hành xử của con người bằng tâm lý. Từ dạy dỗ con cái trong nhà, đến chính sách giáo dục tư/công, tư duy mua và bán/tiếp thị (marketing), văn hóa tập thể/tổ chức, quản lý thay đổi (change management), đào tạo nhân tài/lãnh đạo, tâm lý chiến v.v…, và đặc biệt là tác động chính trị. Mọi cuộc vận động hay thay đổi chính trị đều cần đến kiến thức nền tảng, nếu không phải là chuyên môn nhất, về tâm lý để mang lại hiệu quả và kết quả sau cùng.

Ít có một lãnh đạo quân sự và chính trị nào quan tâm nhiều đến lĩnh vực tâm lý như Dwight D. Eisenhower, vị Tổng thống thứ 34 của Hoa Kỳ từ năm 1953 đến 1961, và cũng là Tổng tư lệnh tối cao của Lực lượng Viễn chinh Đồng minh trong Thế Chiến II, chỉ huy cuộc chiến từ châu Phi đến châu Âu.

BM
  
Sau Thế Chiến II, trong lá thư đề ngày 2 tháng Giêng 1946 gửi cho tướng Maxwell Taylor, lúc đó giữ vai trò Tổng Chỉ huy Học viện Quân sự West Point, một trong những trường đào tạo lãnh đạo quân sự và chính trị danh tiếng nhất của Hoa Kỳ, Tướng Eisenhover khuyến khích tướng Taylor xây dựng ngành tâm lý vào trong giáo trình của West Point vì ông cảm thấy rằng rất nhiều thất bại về lãnh đạo mà ông đã quan sát trong Thế Chiến II là kết quả của sự thiếu giáo dục và hiểu biết của cấp chỉ huy về tâm lý [1]. Trong lá thư Eisenhover viết cho Taylor, ông cho rằng ngành tâm lý thực tiễn và tâm lý áp dụng, từ lý thuyết đến thực hành, ít nhất cũng làm thức tỉnh phần lớn các học viên về sự cần thiết trong việc xử lý các vấn đề con người trên cơ sở con người để cải thiện khả năng lãnh đạo và xử lý nhân sự trong Quân đội nói chung.

BM
  
Theo giáo sư Michael D. Matthews, thành viên cao cấp của Khoa học Ứng xử và Lãnh đạo của học viện West Point, và là một trong các chuyên gia hàng đầu về lĩnh vực tâm lý quân sự, thì tâm lý là ngôi nhà tự nhiên cho ngành lãnh đạo học chính thức. Các học viên có thể chọn năm chương trình học sau đây: tâm lý thiết kế, lãnh đạo, quản lý, tâm lý và xã hội học. Và ít có trường đại học nào tại Hoa Kỳ cung cấp chương trình học một cách đa dạng như học viện West Point. Đó là nhờ sự quan tâm sâu sắc của Eisenhower hơn bảy thập niên qua. Giáo sư Matthews kết luận rằng sau cùng có lẽ Eisenhower đúng, vì kiến thức căn bản của tâm lý là bao gồm nhân cách, căng thẳng, kiên trì, học tập và trí nhớ, và hành vi xã hội, đều là những điều mà các nhà lãnh đạo cần biết để lãnh đạo một cách hiệu quả.

BM
  
Tâm lý trong thời đại này ngày càng đóng vai trò quan trọng, nhất là trong vai trò lãnh đạo thuộc mọi địa hạt và mọi cấp bậc. Nếu lãnh đạo không tốt thì không chỉ giảm hiệu lực và còn hiệu năng của nhân viên, và sau đó còn mất người. Chẳng hạn, tại Hoa Kỳ, 60 đến 70 phần trăm nhân viên làm việc không hết khả năng của mình, làm mất đi năng suất trị giá 450 tỷ đô la, và sau đó bỏ việc đi nơi khác không phải vì công ty mà vì lãnh đạo trực tiếp của mình [2]. Nhiều nghiên cứu khác cũng kết luận tương tự.

BM
  
Theo giáo sư, nhà nghiên cứu và cũng là nhà điều trị/thực hành tâm lý, Melanie Greenberg, lãnh đạo chủ yếu là về con người, và những nhà lãnh đạo tài hoa nhất là bậc thầy của động lực và cảm hứng [3]. Công việc của người lãnh đạo, theo Greenberg, là “tạo ra và duy trì môi trường cảm xúc tích cực, trong đó sự căng thẳng và sự đòi hỏi phải làm việc trong một thế giới cạnh tranh và luôn thay đổi được bù đắp bằng sự hỗ trợ của đồng nghiệp, cơ hội phát triển, khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới, và chia sẻ những phần thưởng của thành công của tổ chức.” Khoa học thần kinh trong thập niên qua đã khám phá vô vàn kiến thức về chức năng cảm xúc nhưng rất nhiều lãnh đạo hiện nay vẫn không am tường về vấn đề này.

Ba lĩnh vực quan trọng dựa trên tri thức tâm lý khoa học có thể giúp cho mọi lãnh đạo hiện nay trở nên hiệu quả hơn là: quản lý lo lắng và sợ hãi; xử lý thay đổi và bất định; và động viên người khác.

Một, biết quản lý sợ hãi và lo lắng của mình và nhân viên khi bị áp lực để giữ vững tinh thần và tín nhiệm của nhân viên và khách hàng là cực kỳ quan trọng. Tâm lý giúp được điều này nếu chúng ta ý thức những cảm xúc của mình, không để bị phần não Amygdala chiếm đoạt lấy phần não lý trí pre-frontal cortex/PFC.

BM
  
Hai, bộ óc con người thích những tình huống quen thuộc và có thể dự đoán được, và đương nhiên không thích rủi ro, cho nên nó nhìn thay đổi và bất định như là mối đe dọa. Hiểu được như thế, lãnh đạo tập làm quen và chịu đựng những khó chịu về cảm xúc để rộng mở tiếp thu các thông tin mới để cân nhắc, tính toán và kiểm soát lại chiến lược, thử thách và cơ hội đang gặp phải.

Ba, con người chúng ta tự nhiên được động viên để tối đa hóa phần thưởng và tránh đau đớn. Vì thế khi lãnh đạo trừng phạt nhân viên vì lỗi lầm hay vì những lý do khác, họ giết chết sự sáng tạo, nhưng nếu họ xem lầm lỗi là cơ hội để học hỏi và phát triển, và ai mà không lầm lỗi, nó sẽ giúp cho nhân viên phát triển kỹ năng và muốn thử tìm các giải pháp mới, sáng tạo và tốt hơn.

BM
  
Hiểu được động cơ con người, lãnh đạo có thể tối đa hóa sự tham dự và cam kết của nhân viên mình vì ai cũng muốn thấy mình có giá trị và các đóng góp của mình được trân trọng. Những lãnh đạo thất bại chủ yếu là vì thiếu kinh nghiệm và kỹ năng làm việc với người khác. Như đã trình bày trong loạt bài về Abraham Lincoln, tài năng xuất chúng của ông nằm ở chỗ ông hiểu tâm lý con người, nhất là những nhu cầu cảm xúc cá nhân của tất cả những người ông làm việc với.

BM
  
Alphabet/Google là một trong những công ty thành công nhất và mô hình tiêu biểu trong thời đại nay vì nó tạo ra môi trường làm việc hiệu quả nhất. Họ nghiên cứu và hiểu rõ rằng an toàn tâm lý là tiêu chí quan trọng nhất để một đội làm việc với nhau hiệu quả nhất.

Chúng ta, ở trong bất cứ vai trò nào, là cha hay mẹ, anh hay chị, giáo viên hay công chức, lãnh đạo quốc gia hay một hội sinh viên v.v…, khi hiểu được điều này và biết áp dụng thì kết quả làm việc của mình sẽ tích cực và hiệu năng hơn nhiều.

Như thế, chúng ta cũng hiểu được vì sao những nền chính trị và văn hóa chuyên sử dụng tối đa bạo lực và sợ hãi không thể tiến bộ, nhất là về sự phát triển con người toàn diện. Đúng ra những tác hại do các chính sách cai trị này là vô cùng lớn lao, mà bài thơ “Từ Vượn Lên Người” của Nguyễn Chí Thiện đã phản ảnh thực tế này.

BM
  
Cách sử dụng bạo lực, trừng phạt, chửi mắng, đe dọa v.v…, ngay cả với những người thân thương nhất, với con cái của mình, vẫn còn hiện hữu rộng rãi trong mọi tầng lớp xã hội vì chính chúng ta đã từng là nạn nhân. Không ý thức, chúng ta sẽ tiếp tục nuôi dưỡng và lan truyền từ đời này sang đời khác những thứ tệ hại nhất.

Tôi tin rằng con người và đất nước Việt Nam có thể vượt qua các chướng ngại, và có thể trở thành cao siêu, lớn mạnh và vĩ đại, vì chúng ta có khả năng như bao dân tộc khác. Nhưng với điều kiện là chúng ta hiểu được bản chất con người, tức thẩm thấu tâm lý và quyết tâm áp dụng nó. Khoa học thần kinh và tâm lý nói chung là kiến thức vô cùng quan trọng và là phương tiện để giúp chúng ta xây dựng một xã hội văn minh và tiến bộ, một đất nước dân chủ và nhân bản, cách đối xử với nhau hài hòa và nhân ái, để góp phần mang lại những cái hay nhất từ con người (bring out the best in people) thay vì mang ra những cái tệ hại nhất (bring out the worst in people) mà các chế độ cường quyền đã làm.

BM
  
Chúng ta có thể nhận ra và nỗ lực giúp cho các thế hệ mai sau vượt qua chính mình để vươn lên cùng với các nền văn minh khác.



Phạm Phú Khải

BM

Cuộc săn tìm sói ma trên dãy núi Chichibu, Nhật Bản
Art: National Geographic Việt Nam fly cam
Mỹ chuyển biến chính trị CSVN bằng đòn kinh tế
Một ngày ở xóm du lịch đặc biệt nhất Hà Nội
Lại là ông Trump
Gà quý phái _ Poulet de Bresse
Khí phách còn, Dân tộc còn
Trứng cá tầm
Lấy tổ ong mật
TT Trump bị tố tội gì?
Trump vượt xa Obama về tốc độ ban hành sắc lệnh hành pháp
Phe Dân Chủ sẽ bị lộ
Phong trào giải phóng tình dục trên thế giới
Donald Trump đập chết tập đoàn liên minh ma quỷ đã bán đứng VNCH
Biểu tình chống luận tội TT Trump
Vì sao người Ba Lan không ưa luật lệ
Đi tìm loại chocolate ngon nhất thế giới
Công nghệ truy tìm kẻ săn trộm động vật hoang dã
Chính quyền sạch ở đâu khi nước bẩn?
Quan chức TC đi đâu ở Mỹ phải báo trước

Cuộc săn tìm sói ma trên dãy núi Chichibu, Nhật Bản

BM
Hiroshi Yagi đang lái xe qua Công viên Quốc gia Chichibu Tama Kai thì con vật đi lên từ con suối bên trái, đi qua trước mặt anh và dừng cách xe anh khoảng hai mét.

Nó không hề tỏ ra sợ hãi khi anh tiến về phía nó, chụp liên tiếp nhiều bức ảnh.

Sinh vật này rõ ràng không ngạc nhiên trước sự hiện diện của con người. Hoặc là nó thoải mái khi có người ở xung quanh, hoặc nó cảm thấy chẳng có gì phải bận tâm, bởi nó là kẻ săn mồi thống trị trong lãnh địa này.

"Đó là chuyện hồi 23 năm trước, và khi đó tôi không có nhiều kiến thức chuyên môn cho lắm," Yagi nói. "Nhưng tôi nghĩ, 'đây hẳn phải là một con sói'."

BM

Yagi, một người ham mê leo núi, đã dành nhiều thời gian ở vùng núi quanh Chichibu ở miền trung Nhật Bản, nhưng đó là lần đầu tiên ông đối mặt với một con vật mà ông đã dành phần lớn cuộc đời để tìm kiếm.

"Tôi quyết định thử cho nó một miếng osenbei (một loại bánh phồng gạo), thế là tôi cầm miếng bánh chìa tay về phía nó," Yagi nói. "Tôi thuận tay phải, thế nên tôi dùng tay trái chìa miếng bánh gạo ra và thầm nghĩ nếu như nó cắn vào tay thì tôi cũng sẽ vẫn ổn. "

"Lúc này, nó đứng ngay trước mặt tôi. Tôi đưa cái bánh gạo vào ngay sát miệng nó. Nhưng mà nó không ăn. Nó chỉ đứng đó. Tôi đã thử xem nó có đánh hơi như thú hoang không, nhưng nó không. Nó không ngửi. Và giống như một đứa trẻ mới chào đời, nó không biết gì về mối nguy, cũng không biết sợ là gì."

Chó sói đã tuyệt chủng ở Nhật Bản ít nhất 100 năm, theo các ghi chép khoa học. Xác con sói cuối cùng được biết đến của Nhật Bản đã được mua bởi một nhà động vật học vào năm 1905, và người này đã gửi tấm da sói đến Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London.

BM
Một trong số 19 tấm ảnh Yagi chụp được con vật trông giống chó sói đứng trước mặt ông hồi 1996

Những khám phá về xương, lông và phân sói cho thấy tất cả những thứ này đều tồn tại từ trước năm 1905, khiến cho khả năng Yagi nhìn thấy một con sói Nhật Bản còn sống vào đêm tháng Mười đó có vẻ khó tin.

Tại sao Yagi tin chắc rằng mình đã gặp phải một con sói? Bởi vì ông, cũng giống như nhiều người khác ở vùng nông thôn Nhật Bản, đã từng nghe được dấu hiệu của lũ sói vào ban đêm hồi nhiều năm trước.

Các tường trình từ địa phương

Yagi theo đuổi việc tìm kiếm sói Nhật từ khoảng 20 năm trước khi ông nhìn thấy con vật trên vào năm 1996.

Khi đó ông đang làm nhiệm vụ canh gác ban đêm tại một nhà nghỉ trên núi của nhóm leo núi mà ông là một thành viên.

"Tôi nghe thấy một tiếng hú," Yagi nói. "Tôi biết rằng sói Nhật Bản đã bị tuyên bố tuyệt chủng kể từ thời Minh Trị [là triều đại kết thúc vào năm 1912], nhưng tôi nghĩ, 'Một con vật không tồn tại thì không thể hú'."

Và thế là ông bắt đầu cuộc tìm kiếm sói Nhật Bản kéo dài 50 năm nay của mình.

Tối hôm đó, ông đã chụp được những bức ảnh sau khi rón rén nhích đến gần chỉ còn cách chừng một sải tay thứ thánh tích sống này.

Các bức ảnh đã làm bùng lên trí tưởng tượng của cư dân Chichibu địa phương sau khi chúng được một nhà động vật học nổi tiếng người Nhật kiểm nghiệm và mô tả con vật là 'cực kỳ giống sói' nhưng không kết luận rằng đó là con sói thuộc giống đã tuyệt chủng.

Trong khi nhiều học giả vẫn còn hoài nghi về sự tồn tại của chúng thì một số chuyên gia kết luận rằng những con vật trong ảnh Yagi chụp được trông gần giống với chó sói Nhật Bản. Loài động vật này được biết đến với tên gọi 'Chichibu yaken' (tức là 'chó hoang Chichibu').

Chẳng mấy chốc, những cư dân Nhật Bản khác cũng bắt đầu đưa ra những câu chuyện tương tự.

BM
Không có bằng chứng mạnh mẽ để khẳng định con thú mà Yagi gặp là một coi sói Nhật, sinh vật này được biết đến với cái tên "chó hoang" Chichibu

"Mẹ tôi nói với tôi rằng một người bạn của bà ở Chichibu - một bác gái ngoài 50 tuổi - nói đã nhìn thấy một con trông giống như chó sói trong vườn của bà hồi tháng Mười Hai," Alex Martin, một nhà báo người Mỹ gốc Nhật đã bắt đầu cuộc tìm kiếm của mình sau khi nghe câu chuyện của Yagi, nói.

"Có rất nhiều người kể rằng họ đã nhìn thấy hoặc nghe thấy tiếng hú, hay phát hiện ra thứ được cho là xương, phân và lông sói, khiến một số người tin rằng con vật có thể vẫn còn sống và vẫn đang lang thang trên những dãy núi Nhật Bản."

Sói Nhật thường được miêu tả trong văn học và văn hóa dân gian như một con vật huyền bí, theo lời Martin.

Tên chính xác của sói Nhật Bản, hodophilax, dịch ra có nghĩa là 'kẻ bảo hộ con đường', liên quan đến truyền thuyết Nhật Bản 'okuri-okami', có nghĩa là 'sói tiễn chân' hoặc 'sói hộ tống' - sói lẽo đẽo đi theo lữ khách trên những nẻo đường núi, bảo vệ họ trong suốt hành trình.

Các khảo dị khác trong chuyện kể dân gian kể rằng okuri-okami tấn công những lữ khách bị ngã hoặc không tôn trọng sói.

Nhiều khả năng là những huyền thoại được sinh ra từ hành vi trong thực tế của bọn sói; chúng có thể rình rập, đi theo con mồi suốt nhiều cây số trước khi tấn công, khiến người ta cảm giác lầm rằng chúng đang bảo vệ lữ khách.

Sói Nhật được thờ phụng ở Nhật Bản, và đặc biệt được tôn kính ở Chichibu. Nơi đây có nhiều đền thờ động vật này.

BM
  
Một ngôi đền như vậy, Đền Mitsumine, được cho là do một hoàng tử lập nên. Chàng hoàng tử khi lạc lối trong sương mù của dãy núi Okuchichibu trong lúc đi chinh phục một bộ lạc hiếu chiến đã được một con sói trắng dẫn tới nơi an toàn.

Nghệ thuật và văn học Nhật Bản hiện đại cũng nhắc tới chó sói.

Bộ phim hoạt hình Công chúa Mononoke (1997), dựa trên truyền thuyết về Đền Mitsumine, kể về một nữ thần sói trắng vĩ đại, vị thần đã nuôi dạy đứa trẻ có tên là San (do Yuriko Ishida thủ vai trong phiên bản tiếng Nhật và do Claire Danes đóng trong phiên bản tiếng Anh), người trở thành một trong những nhân vật chính của bộ phim.

"Về mặt cá nhân, tôi phát hiện ra rằng việc nghiên cứu loài vật này liên quan đến nhiều khía cạnh khác nhau - từ khoa học cho tới văn hóa dân gian, lịch sử, tôn giáo và nhiều thứ khác - những thứ giúp phác hoạ nên bức tranh sinh động về việc tâm lý mê tín và các truyền thuyết đóng vai trò lớn tới đâu trong đời sống hàng ngày của Nhật Bản thời tiền hiện đại," Martin nói.

Cuộc tìm kiếm tay ngang

Do kết quả tìm hiểu của Yagi ngày càng được nhiều người biết đến, nhà nghiên cứu lập dị này hiện đang được sự hỗ trợ của khoảng 20 cá nhân khác - tất cả đều là những người nghiệp dư.

"Khi những bức ảnh được công bố, nhiều người khác đã chia sẻ những câu chuyện về việc họ từng nghe thấy tiếng hú hoặc nhìn thấy sói," Yagi nói.

"Điều giống nhau là chúng tôi không đơn độc khi tin vào những gì chúng tôi đã thấy, đã nghe, điều đã dẫn đến cuộc tìm kiếm này. Chính mối liên hệ cá nhân này với con sói đã truyền cảm hứng để chúng tôi có niềm tin là con sói này tồn tại. Và cùng nhau, chúng tôi muốn tìm ra sự thật."

BM
Yagi đã cài đặt 70 camera hồng ngoại ở khắp rặng núi Okuchichibu để tìm kiếm thêm bằng chứng

Nhưng Yagi thừa nhận rằng những bức ảnh mà ông chụp được hồi 23 năm trước không phải là bằng chứng rõ ràng mà ông cần.

Giờ đây, việc tìm kiếm đang nhờ đến công nghệ hiện đại để giúp thu thập thêm bằng chứng, bao gồm khoảng 70 máy quay video hồng ngoại nhạy cảm với chuyển động được thiết lập trên rặng núi Okuchichibu.

Khoảng một năm trước, các máy này đã ghi lại cảnh ba con nai chạy qua. Lúc đầu thì mọi thứ có vẻ như cũng không có gì đáng kể mấy, nhưng khi kiểm tra kỹ hơn, Yagi nhận thấy âm thanh đi kèm với hình ảnh dường như là tiếng hú.

"Chúng tôi mang tiếng hú được ghi lại đến chỗ một chuyên gia, và ông ấy đã so sánh nó với tiếng hú của sói phương Đông được giữ tại vườn thú Asahikawa ở Hokkaido," Yagi nói.

"Ông ấy đã tuyên bố rằng có đến 99,5% độ chính xác rằng hai tiếng hú đó là của cùng một loài vật và tôi đã nhận được giấy chứng nhận xác thực cho việc ghi âm sói."

"Khi tôi nghe tiếng hú lần đầu tiên cách đây 50 năm, tôi đã nói với nhiều người rằng tôi tin đó là con sói," Yagi nói. "Tuy nhiên, họ lập luận rằng, 'Nếu nó không tồn tại, thì đó không thể là tiếng hú của nó'. Trong khi tôi tin vào điều ngược lại - tức là nếu có tiếng hú thì có nghĩa là con sói có tồn tại. Và chính sự hoài nghi của người khác đã khiến tôi tìm hiểu câu chuyện cho tới ngày nay. Đôi khi có vẻ như con đường vẫn còn dài."

Trong lịch sử, IUCN đã sử dụng "quy tắc 50 năm" để xác định xem một loài hay phân loài có bị tuyệt chủng hay không, mặc dù hiện tại quy tắc này đã được thay thế bằng cách tiếp cận cụ thể hơn về loài, như đòi hỏi phải thu thập bằng chứng từ các hàng loạt các khảo sát trước khi có thể ra tuyên bố rằng loài đó đã tuyệt chủng.

Trên thực tế thì đối với một số loài vốn đã được theo dõi và nghiên cứu rộng rãi, thời gian 50 năm đó là quá dài, tới mức không cần thiết.

BM
Trong những môi trường hẻo lánh nhất, người dân địa phương chính là nguồn cung cấp thông tin đáng giá nhất cho giới khoa học gia

Đối với những người khác, lấy việc không mấy ai nhìn thấy một loài nào đó để nói rằng loài đó tuyệt chủng là một quy tắc tuỳ tiện một cách không hợp lý.

"Không có nhà khoa học phương Tây nào từng nhìn thấy một con sao la hoang dã - một loài linh dương rừng châu Á có sừng dài tuyệt đẹp, là một trong những động vật có vú hiếm nhất trên thế giới," Samuel Turvey từ Hiệp hội Động vật học thuộc Viện Động vật học London nói. "Thông tin về sự phân bố của loài thú này ở Việt Nam và Lào chủ yếu dựa trên các lời kể mang tính giai thoại của các thợ săn và dân làng địa phương."

Trong trường hợp sao la, các nhà khoa học phương Tây nhiều nhất thì cũng chỉ nhìn thấy qua vài tấm ảnh, vì vậy áp dụng quy tắc 50 năm là rất lỗi thời.

"Trong một số trường hợp, các loài có khả năng tuyệt chủng có thể xảy ra ở những vùng cực kỳ xa xôi và không thể tới được, nơi hiếm khi có các nhà nghiên cứu ghé thăm, và vì vậy tình trạng của chúng vẫn chưa được biết đến chứ không phải nhất thiết là đã tuyệt chủng," Turvey nói.

"Sự phức tạp của việc chứng minh sự tuyệt chủng trở nên khó khăn hơn bởi những thách thức lý thuyết mà bạn không thể chứng minh... việc quý vị không tìm thấy một loài thì rất có thể chỉ là bởi quý vị chưa tìm kiếm đủ quyết liệt, hoặc đúng nơi, đúng thời điểm trong năm, chứ không nhất thiết phải là bởi loài đó không còn tồn tại?"

Turvey cảnh báo rằng trong trường hợp không có những cảnh tượng được chấp nhận nhất định trong suốt hơn một thế kỷ, thì sói Nhật Bản khó có thể coi là vẫn tồn tại, tuy nhiên, sự tiếp tục tồn tại đó không phải là không thể xảy ra.

"Điều khiến cho sói ít có khả năng còn tồn tại là do sói là loài động vật có nhu cầu xã hội, sống theo nhóm và phát ra tiếng kêu lớn, điều này khiến chúng dễ bị phát hiện hơn so với một con thú sống đơn độc trong cùng một môi trường sống," Turvey nói.

"Điều này khiến chúng ta đến với điểm mấu chốt trong việc đánh giá số lượng dữ liệu thu được so với chất lượng dữ liệu. Các trường hợp nhìn thấy đã được báo cáo, với ngày giờ được ghi nhận trong hồ sơ, nhưng chúng chưa được xác minh và có thể không thể kiểm chứng, vì vậy chúng tôi không thể chắc chắn là các nhân chứng thực sự nhìn thấy sói."

BM
  
"Đây là tình huống khó hiểu tương tự mà các nhà khoa học phải đối mặt khi cố gắng xác định khả năng còn tồn tại của các loài 'chính thức' tuyệt chủng khác như hổ Tasmania (còn được gọi là chó sói Tasmania) và chim gõ kiến mỏ ngà."

Một số người vẫn tin rằng thylacine, thường được gọi là hổ Tasmania, vẫn còn tồn tại.

Một nhóm các thám tử nghiệp dư đã đặt camera ở các khu rừng phía nam Tasmania để tìm bằng chứng về sự tồn tại của nó, và vào năm 2017 họ đã công bố một video clip nhằm chứng minh rằng họ đã ghi được hình ảnh con vật, mặc dù chất lượng của đoạn video đó thì khó có thể cho ra được kết luận gì.

"Những báo cáo được thực hiện bởi người dân địa phương sống trong cùng khu vực như những loài có thể bị tuyệt chủng chắc chắn không nên bị bác bỏ," Turvey nói.

"Các báo cáo như vậy thường là nguồn thông tin duy nhất về các loài động vật quý hiếm ở các khu vực rộng lớn nằm ở môi trường sống hẻo lánh, đòi hỏi phải có một khoản kinh phí lớn để khảo sát bằng các phương pháp sinh thái tiêu chuẩn."

BM
Nhỏ hơn so với ta tưởng, phân loài sói Nhật có kích thước và màu lông tương tự với sói Mông Cổ hoặc sói Tây Tạng, là các phân loài hiện chưa bị tuyệt chủng

Có một cách vững chắc để kết thúc được cuộc tranh luận về việc liệu con sói Nhật Bản có thực sự vẫn đi lang thang trong vùng núi Chichibu hay không, đó là lấy được bằng chứng DNA.

Điều này sẽ có tính thuyết phục mạnh hơn nhiều so với bất kỳ số lượng hình ảnh và ghi âm nào trong việc đưa ra kết luận đó là của những con sói chứ không phải là bọn chó nhà lang thang và biến thành chó hoang.

Nhưng còn có một khả năng khác nữa.

Chó sói có thể giao phối thành công với những con chó nhà đã thuần hóa và sinh ra những đứa con lai, vì vậy có khả năng quần thể sống sót sau ngày tuyệt chủng chính là con cháu của sói với vật nuôi địa phương.

BM
  
Một con chó lai sói có thể giải thích hợp lý cho con thú trông giống như con sói ngoan ngoãn mà Yagi nhìn thấy hồi 23 năm trước.

Tuy nhiên trong thực tế thì sự giao phối giữa chó sói và chó nhà sẽ ít xảy ra, cho nên khó có khả năng là có đến cả một quần thể chó lai sói được sinh ra và tồn tại.

Nhiều con chó nhà cỡ lớn cũng có thể tạo ra tiếng hú giống như sói - vì vậy, những con chó nhà đi hoang, lạc vào vùng núi cũng có thể là lý do khiến người dân địa phương nghe thấy những tiếng hú.

Việc thu thập và phân tích một cách hệ thống các trường hợp dân địa phương nhìn thấy sói sẽ là bước tiếp theo rất quan trọng để đánh giá xem các loại thông tin được báo về này có cho thấy cách thức sói được phân bố như thế nào hay không, Turvey nói.
Yagi đồng ý.

BM
  
Nếu họ tìm thấy thêm bằng chứng từ 70 camera được cài đặt thì họ có thể xác định được chính xác hơn việc nên đặt một cái bẫy vô hại ở đâu để có thể lấy được mẫu vật đem đi xét nghiệm DNA.

"Tôi tin rằng tôi rất trong sáng và nhiệt thành trong việc tìm kiếm con sói, đó là lý do tại sao tôi may mắn có được cơ hội nhìn thấy nó," Yagi nói. "Tôi tin rằng tôi đã được Thượng Đế chọn để đảm nhiệm trọng trách đi chứng minh sự tồn tại của sói Nhật Bản. Thật không may, có những người nói 'Không', còn tôi thì chỉ nghĩ là 'Hãy rời khỏi bàn giấy đi! Hãy đi tìm kiếm chúng trong những rặng núi'."

Ông quyết tâm tiếp tục kiên nhẫn thực hiện công việc của mình.

"Về mặt cá nhân mà nói thì tôi tin rằng có một thứ gì đó ở ngoài rặng núi kia, đó có thể là loài động vật đã tuyệt chủng, cũng có thể là hậu duệ của nó. Và nếu bỏ đủ thời gian, tiền bạc và công nghệ, chúng ta sẽ có thể biết nó là gì," Martin, người được Yagi truyền cảm hứng và sẽ tiếp tục nghiên cứu của riêng mình, nói.

Ông đã có manh mối mới.

"Hai tuần trước, mẹ tôi thông báo với tôi rằng bà nghe thấy một loạt tiếng hú bất thường từ khu rừng phía sau nhà Chichibu, khiến tôi phải lắp các camera hồng ngoại trong khu vực," Martin nói. "Tôi đang chờ xem rồi mình sẽ thu được những gì đây."



William Park _ Johanna Airth

BM

Art: National Geographic Việt Nam fly cam
Mỹ chuyển biến chính trị CSVN bằng đòn kinh tế
Một ngày ở xóm du lịch đặc biệt nhất Hà Nội
Lại là ông Trump
Gà quý phái _ Poulet de Bresse
Khí phách còn, Dân tộc còn
Trứng cá tầm
Lấy tổ ong mật
TT Trump bị tố tội gì?
Trump vượt xa Obama về tốc độ ban hành sắc lệnh hành pháp
Phe Dân Chủ sẽ bị lộ
Phong trào giải phóng tình dục trên thế giới
Donald Trump đập chết tập đoàn liên minh ma quỷ đã bán đứng VNCH
Biểu tình chống luận tội TT Trump
Vì sao người Ba Lan không ưa luật lệ
Đi tìm loại chocolate ngon nhất thế giới
Công nghệ truy tìm kẻ săn trộm động vật hoang dã
Chính quyền sạch ở đâu khi nước bẩn?
Quan chức TC đi đâu ở Mỹ phải báo trước
Con Lừa hết cứa “Cưa Lòn”