Thursday, September 23, 2021

Trí tuệ của Tự nhiên

 BM

“Trong rừng sâu, tôi mất đi lý trí nhưng tìm thấy tâm hồn của mình.”  — John Muir

 

Ôi, thiên nhiên. Khi tinh thần được an ủi và tâm hồn được bảo ban.

 

Thiên nhiên nuôi dưỡng thơ ca và văn học, khơi nguồn cho kho tàng của những tác phẩm nghệ thuật, làm rung động tâm hồn người nhạc sĩ để rồi tạo nên những tác phẩm lay động nhân tâm.

 

Như nhà soạn nhạc Beethoven, người dành tình yêu cho yêu cho thiên nhiên khi còn trẻ tuổi, ông từng tận hưởng sự vui thú khi đi dạo dọc theo dòng Rhine cùng cha mình. Dù mất mẹ khi tuổi còn nhỏ, dù cha nghiện rượu, và bản thân ông bắt đầu mất thính giác ở tuổi 28, nhưng Beethoven đã sáng tác những bản nhạc hay nhất mà thế giới từng biết – với thiên nhiên là nguồn cảm hứng bất tận. Mẹ thiên nhiên nói, và Beethoven lắng nghe, chuyển tải những gì ông nghe thành giai điệu.


BM


Ông từng nói rằng, “Không ai có thể yêu thiên nhiên nhiều như tôi. Vì rừng, cây cối, và đá tạo ra tiếng vọng mà chắc chắn bất kỳ ai cũng muốn nghe.”

 

Thiên nhiên nuôi dưỡng tâm hồn ta, cho ta cảm hứng, khiến ta ước mơ,  mỗi khi có một vì sao băng qua, chúng ta lại có thêm những điều ước.

 

Như Haruki Murakami đã nói, “Không chỉ đẹp, mà những ngôi sao còn giống như cây cỏ trong rừng – chúng tràn đầy sức sống, như có từng nhịp thở. Và những ngôi sao ấy đang dõi theo tôi.”


BM


Nhưng khi cuồng nộ, thiên nhiên có thể biến nhân loại trở nên tầm thường, đến nỗi loài người phải thảng thốt và cúi mình trong sự kiêng dè. Bất kể những tiến bộ về mặt công nghệ, sự hiểu biết của khoa học hiện đại về thiên nhiên là vô cùng nhỏ nhoi – sự phức tạp trùng điệp đan xen của thiên nhiên nằm ngoài dự liệu và sự kiểm soát của con người chúng ta. 

 

Vẻ đẹp và sức mạnh của Mẹ thiên nhiên cũng chứa đựng những bài học quý giá.


Tùy kỳ tự nhiên


BM


Thiên nhiên có nhịp điệu, tính thăng trầm, và dòng chảy đặc trưng riêng. Những thứ đáng phải xảy ra sẽ đến vào đúng thời khắc. 


Thiên nhiên luôn ở trạng thái tương sinh tương hỗ, mỗi một tế bào, mỗi một phân tử đều mang theo một vai trò của chính nó.

 

Như Blaise Pascal đã nói, “Thay đổi dù nhỏ nhất cũng sẽ ảnh hưởng đến tự nhiên. Vì thế, toàn bộ đại dương to lớn có thể bị ảnh hưởng bởi một hòn sỏi nhỏ nhoi.”


BM


Mẹ thiên nhiên vận hành trên mọi cấp độ và thứ bậc, với mỗi yếu tố tác động đến yếu tố tiếp theo. Và nếu một mắt xích không thực hiện được vai trò của nó, thì toàn bộ chỉnh thể sẽ bị ảnh hưởng.

 

Thiên nhiên không phản kháng, cũng không tìm lối tắt. Nó đơn thuần và không cần nhọc sức, nó tồn tại ở trạng thái bao dung và hài hòa với vũ trụ. Điều đó có thể được tìm thấy khắp mọi nơi, từ sự di cư theo mùa của các loài chim đến những con suối róc rách uốn khúc quanh men theo những con đường được định sẵn.

 

Cuộc sống của chúng ta cũng có một con đường được định sẵn. Khi chúng ta phàn nàn, khi chúng ta mong chờ hoàn cảnh sẽ thay đổi, và khi ta tranh đấu để đạt một mục đích cá nhân nào đó, chúng ta có thể đang bỏ lỡ con đường thuận lợi hơn mà tự nhiên đã ưu ái ban tặng cho chúng ta. Khi không chấp nhận đời sống của hiện tại nghĩa là ta đã tách rời bản thân mình với sự thật. Mà bước đầu tiên trong kế hoạch để có một cuộc sống phồn vinh là học cách chấp nhận sự thật.


BM


Tất nhiên, có những lúc cuộc sống quá chật vật. Và cũng giống như mẹ gấu dám thách thức bất kỳ mối đe dọa nào đối với những chú gấu con, có những lúc chúng ta phải ra sức chống chọi trước những đòn đánh chí mạng. Và cũng như thời tiết có những lúc quá nóng và khô hanh, có những lúc chúng ta sẽ đau khổ và phải nhẫn chịu. Nhưng nếu chúng ta thấy mình luôn trong trạng thái bực bội, đó là lúc chúng ta vô tình tìm kiếm sự xung đột thay vì hòa giải.

 

Thật vậy, vật bị ta tác động sẽ tác động ngược lại chúng ta. Nhìn từ bên ngoài, có vẻ như chúng ta đang xung khắc với thế giới bên ngoài nhưng thực ra ta lại xung đột với thế giới bên trong của chính mình.

 

Khi ta hiểu rằng những giông bão của cuộc đời có thể giúp ta trưởng thành, thì nỗi sợ hãi, sự phản kháng nội tâm, cũng như sự mong muốn được kiểm soát của chúng ta có thể sẽ chuyển hóa thành tín tâm, lòng tin, và sự buông bỏ. Tâm hồn của chúng ta có thể trở nên nhẹ nhõm hơn, và chúng ta có thể học cách chấp nhận và biết ơn.

 

Thay đổi là một phần của cuộc sống


BM


Thay đổi là điều tất yếu và không thể tránh khỏi. Đó là điều bất biến trong tự nhiên và tồn tại khắp mọi nơi: như hết ngày lại đến đêm, hết hè lại sang mùa thu, và khi mây tan là lúc mặt trời soi chiếu.

 

Giống như sâu róm hóa thành bươm bướm và nước hóa thể hơi hoặc đóng thành băng, chúng ta cũng vậy, không ngừng thay đổi, từ thủa sơ sinh, đến tuổi trưởng thành, và mãi thay đổi cho đến khi về già.

 

Lão Tử nói: “Nếu bạn nhận ra rằng vạn vật đều thay đổi, thì không có thứ gì bạn cần phải cố gắng níu giữ. Nếu bạn không sợ chết, chẳng có gì ngăn bạn thành công.”.


BM


Lão Tử đã chỉ ra, sợ hãi trước sự thay đổi có thể cản bước chúng ta. Thay vì sợ hãi và chán ghét sự thay đổi, nếu ta hãy đối diện với nó bằng niềm hứng khởi như thể nó là thứ ta có thể tiên liệu, và khi đó sự thay đổi sẽ ban cho ta đời sống của thực tại.

 

Bởi vì vạn vật biến hóa khôn lường, cho nên đừng phí hoài sức lực để phản kháng. Chấp nhặt vào những điều giả tạm là chính là u mê. Vì không có gì không thay đổi và không có gì có thể trường tồn vĩnh cửu – cho dù đó là một ngôi nhà, cho dù là những vì tinh tú, hay bản thân chính chúng ta.

 

Chỉ bằng cách buông bỏ và thuận theo thay đổi, chúng ta mới có thể tự do học hỏi và phát triển. Chấp trước khiến chúng ta khổ đau, và sự ràng buộc như xiềng xích ngăn cản ta thăng hoa. Mặc dù ta không thể tiên liệu những thứ quá xa xôi, nhưng tôi chắc chắn, nếu có thể buông bỏ chấp trước, ta sẽ được ban cho những thứ tốt đẹp hơn.

 

Như Trang Tử (một Đạo gia nổi tiếng khác) đã từng nói, “Vừa khi con sâu róm tưởng thế giới này đến hồi kết, nó đã trở thành một con bướm rồi.”

 

Gian khổ khiến chúng ta mạnh mẽ hơn


BM


Gian khổ đến trong muôn hình vạn trạng.

 

Các hình thức tồn tại của giới tự nhiên phải kinh qua gian khổ, như khi mùa xuân nhường chỗ cho mùa đông giá rét, hoặc như một cơn bão phá hủy mọi thứ trên đường đi của nó. Dù khó khăn, thiên nhiên không hề ca thán, cũng không gục ngã. Thiên nhiên vượt lên, và chẳng bao lâu, thông qua nhẫn nại, ngọn cỏ đầu tiên cũng mọc lên.

 

Thiên nhiên cũng không cố tình lảng tránh khó khăn, cũng không mong muốn mọi thứ phải đi theo cách mà nó mong muốn. Trong cơn bão, cây liễu cũng không có cách gì chống lại cường phong — cây chỉ uốn cong, nhưng cành không gãy — cây rất linh hoạt và kiên cường. Cây sống trong từng khoảnh khắc thực tại, chấp nhận thử và vươn mình nghênh đón thử thách.

 

Chúng ta phải kiên trì như cây liễu. Và quan trọng nhất, chúng ta phải học những bài học trong sự gian khó và tìm kiếm cơ hội để phát triển bản thân.


Như cố vấn Craig Loungborough đã nói: “Không có núi, chúng ta không phải chịu đựng sự khó nhọc của việc leo dốc, nhưng thứ mà ta sẽ mãi mãi bỏ lỡ là cảm giác hân hoan của người đứng trên đỉnh. Đó là sự đánh đổi vô cùng đáng tiếc, khi không còn sự khó nhọc lúc lên dốc, thứ mà bạn đánh mất chính cũng chính là cả một cuộc đời.”


BM


Khi gặp khó khăn, chúng ta được ma luyện. Chúng ta học cách chịu đựng, kiên nhẫn, và khoan dung. Ta học cách thích ứng và sự bền chí, ta mạnh mẽ hơn, và chúng ta học được bài học của lòng biết ơn. Chúng ta biết rằng, nếu không có giông bão, chúng ta sẽ không trân quý thời khắc bình yên.

 

Mặc dù có thể mất thời gian một thời gian lâu để cảm nhận, nhưng luôn có những thứ vô cùng tốt đẹp mà bạn có thể gặt hái sau mỗi khó khăn. Và như người ta vẫn nói, đó không phải là việc chinh phục một ngọn núi, mà là sự chinh phục chính chúng ta.


BM


Tatiana Denning, D.O. là một bác sĩ gia đình và chủ sở hữu của Simpura Weight Loss and Wellness. Cô tin vào việc cung cấp cho bệnh nhân kiến thức và kỹ năng cần thiết để duy trì và cải thiện sức khỏe của chính họ thông qua quản lý cân nặng, tạo lập thói quen lành mạnh để phòng ngừa bệnh tật.

 

 

 

Tatiana Denning  _  Đăng Tiêu


BM


Sự lầm lẫn về sứ mệnh của CDC
Câu chuyện về Jacky Ly
Đức tin và Tình yêu thương trong thời COVID
Cuộc biểu tình ‘Công lý cho J6’
Nước Mỹ đại loạn
Thế giới thực _ Chỉ là một ảo ảnh
Lợi ích của việc đọc sách cho trẻ chập chững biết đi và trẻ mẫu giáo
Giấc mơ hạc cầm
Đại tướng Mark A. Milley sau tố cáo động trời
Phụ nữ hấp dẫn đàn ông không phải vì nhan sắc
Với cử tri của Trump _ hỗn loạn ở Afghanistan là 'sự phản bội khác' của Biden
Quy tắc của người chăn bò
Huyết mạch của nền kinh tế vỉa hè
Hiện tượng dân nghèo Sài Gòn 'bị đói do phong tỏa' lên báo Anh
Những chiêu lừa tiền qua Facebook _ điện thoại _ online thời Covid
Nghiên cứu treo ngược tê giác được trao giải Ig Nobel 2021
Little Kabul _ Little Saigon và số phận người tị nạn
Sài Gòn _ Thẻ xanh, thẻ vàng, vùng xanh, vùng đỏ
Liên bang không hỗ trợ những người bị ảnh hưởng do chích ngừa COVID-19
Đừng để virus bên ngoài phá hủy hạnh phúc bên trong

Sự lầm lẫn về sứ mệnh của CDC

 BM

Biểu tượng của CDC.


Trong tuần lễ từ ngày 30/08-05/09, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đã ban hành hướng dẫn về “Giao tiếp Hòa hợp,” cảnh báo không sử dụng các từ ngữ như tù nhân, người nghiện thuốc lá, người nhập cư bất hợp pháp, tàn tật, hoặc vô gia cư, mà cơ quan này nói rằng có thể ngụ ý trách mắng hay kỳ thị.

 

Dòng mở đầu của hướng dẫn này có nội dung: “Chúng ta phải đối đầu với các hệ thống và chính sách đã dẫn đến sự bất công [giữa các] thế hệ mà đã làm phát sinh sự bất bình đẳng về sức khỏe.” Giờ đây CDC là để chống lại sự bất công, chứ không phải bệnh tật.


Cơ quan này cho hay thay vì các đại từ mang đặc trưng về giới tính như ‘anh’ hay ‘cô,’ hãy sử dụng “họ,” ngay cả khi đề cập đến một người. Và hãy nói về “các bậc cha mẹ” hoặc “các bậc cha mẹ trong tương lai” thay vì những người cha hoặc những người mẹ.

 

Sau khi thực hiện hàng trăm thay đổi về ngôn từ mà CDC khuyến nghị, còn ai có thì giờ để đánh bại COVID-19 đây?


BM


CDC đang bị lầm lẫn về sứ mệnh. Với việc các khu vực của Hoa Kỳ đang xem xét [áp đặt] nhiều đợt phong tỏa COVID hơn nữa, người dân Mỹ không cần đến các bài học ngôn từ về sự đúng đắn chính trị. Họ cần thông tin khoa học về việc làm thế nào để giảm nguy cơ bị nhiễm virus này khi ở trong nhà. Đó là chìa khóa để mở lại các nơi làm việc và quay trở lại trạng thái bình thường.

 

Nhiều công nghệ mới được cho là có thể tiêu diệt virus trong không khí, bao gồm cả ion hóa, nước oxy già nguyên chất, tia cực tím có bước sóng ngắn (far UV light), cùng những công nghệ khác. Nhưng các ban quản lý trường học và các quản lý tòa nhà văn phòng không hề biết chút gì về việc cái nào thực sự có tác dụng. Họ không được giúp đỡ hay hướng dẫn gì cả.

 

Hàng ngàn nhà khoa học của CDC có thể đưa ra hướng dẫn. Không phải là việc họ phải xác nhận các thương hiệu cụ thể, nhưng họ có thể đánh giá các công nghệ cạnh tranh. CDC dứt khoát từ chối. Thay vào đó, CDC cảnh báo chống lại việc sử dụng các công nghệ mới này vì họ không có “một hội đồng lâu năm cho việc bình duyệt bằng chứng.”


BM


CDC đang ở trên hành tinh nào vậy? Việc bình duyệt bằng chứng có thể phải mất hàng năm ròng. Quy trình của việc này là: Một tạp chí hàn lâm gửi một bài báo đã giao nộp, đến các nhà khoa học trên khắp thế giới để xem xét và đề nghị các thay đổi. Sau khi nhận được thông tin đầu vào này và bài báo được chấp thuận, thì vẫn phải tiếp tục chờ đợi vì nhiều tạp chí dạng này chỉ xuất bản bốn lần trong một năm.

 

Sự chậm chạp dửng dưng không mang lại hiệu quả trong một đại dịch. Đó là lý do tại sao cựu Tổng thống Donald Trump đã thành lập Chiến dịch Vaccine Thần tốc (Operation Warp Speed for vaccines). Lịch trình của CDC thì không thần tốc [như vậy]. CDC thật không giống ai. Tiền đề ngầm của CDC cho rằng công nghệ của ngày hôm qua là đủ tốt sẽ khiến chúng ta thất bại.


BM


Ông Scott Gottlieb, cựu Ủy viên Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA), nói với tờ Washington Post trong tuần lễ từ ngày 30/08-05/09 rằng CDC đã có cách tư duy sai lầm khi phản ứng với một cuộc khủng hoảng. “Cách suy nghĩ của họ là chúng ta nên cải thiện nó, xem xét nó kỹ lưỡng, bình duyệt nó.”


BM


Kết quả là CDC cung cấp thông tin đã biết từ cách đây 50 năm: mở cửa sổ, đặt các bàn làm việc cách xa nhau và sử dụng bộ lọc khí HEPA ở những nơi có thể. Bộ lọc HEPA được sáng chế ra cho mặt nạ phòng độc trong Đệ nhị Thế chiến, và được thương mại hóa, sử dụng cho các tòa nhà vào những năm 1950.

 

Các phương pháp đã từng được thử nghiệm và sử dụng hiệu quả không nhất thiết là sai.

 

Nhưng công chúng cũng xứng đáng nhận được các [công nghệ] khoa học mới nhất.

 

Mười tám tháng trong đại dịch, các đại công ty về sử dụng lao động như Apple và Amazon lại đang trì hoãn việc mở cửa trở lại nơi làm việc. Họ cần sự giúp đỡ. Theo Kastle Systems, chỉ có 33% nhân viên văn phòng tại Hoa Kỳ trở lại làm việc. Thành phố New York thì còn tệ hơn nhiều, chỉ với 22% nhân viên trở lại. Điều đó đang kết liễu các cửa hàng bán lẻ, các quán cà phê, và nhà hàng phục vụ cho người lao động.


Nếu có thể trở lại bình thường mà không cần đến những đột phá về công nghệ, thì điều đó đã xảy ra rồi. Ông Eric Adams, có khả năng là thị trưởng kế nhiệm của thành phố, cần thông tin khoa học về việc làm sao để giảm thiểu virus COVID-19 lây truyền qua hạt khí dung tại các trung tâm giao thông, các tòa nhà công cộng, văn phòng và trường học.


BM


Viện dẫn tầm quan trọng của tốc độ trong một đại dịch, ông Gottlieb đã thúc giục FDA thiết lập một phương thức cấp tốc để xác định điều gì hiệu quả và điều gì không. CDC cũng phải làm như vậy bằng cách sử dụng các khoa học gia của mình.

 

Đối với các trường học, lực lượng chuyên trách về COVID của tạp chí y khoa The Lancet đã chỉ trích CDC vì tập trung vào chuyện khẩu trang và giãn cách xã hội thay vì vấn đề chất lượng không khí.

 

Một nghiên cứu của CDC tại 169 trường K-5 [từ mẫu giáo đến lớp 5] ở tiểu bang Georgia cho thấy các ca nhiễm COVID đã giảm đi nhiều nhờ cải thiện chất lượng không khí hơn bất kỳ biện pháp can thiệp nào khác. Việc bắt buộc đeo khẩu trang đối với học sinh đã không mang lại bất kỳ sự cải thiện nào có ý nghĩa thống kê.


BM


Một nhan đề của tờ Kaiser Health News vào tháng 06/2021 có nội dung: “Hơn 100 trường học tại Tiểu bang Missouri đã mua Công nghệ Làm sạch Không khí ‘Thường chưa được kiểm chứng’.” Cụm từ “thường chưa được kiểm chứng” này là xuất phát từ hướng dẫn của CDC. Nếu các học khu đổ xô mua thiết bị trong tuyệt vọng mà không có đầy đủ thông tin, thì hãy đổ lỗi cho CDC, chứ không phải cho các nhà quản lý trường học.

 

Một phát ngôn viên của công ty bán thiết bị ion hóa cho các trường học ở tiểu bang Missouri giải thích rằng hiện vẫn chưa có các nghiên cứu bình duyệt về các thiết bị của họ. Đó là lý do tại sao các nhà khoa học của CDC nên tự mình đánh giá các công nghệ mới thay vì viết các hướng dẫn sử dụng ngôn ngữ.


BM


Nếu CDC muốn có được sự đúng đắn chính trị, họ có thể gọi hướng dẫn chất lượng không khí mới của mình là “Chủ nghĩa Môi trường Trong nhà.” Điều đó nghe cứ như thể thân thiện với môi trường lắm.


BM


Tiến sĩ Betsy McCaughey, là một nhà bình luận chính trị, chuyên gia hiến pháp, ký giả chuyên mục tổng hợp và là tác giả của một số cuốn sách, bao gồm “The Obama Health Law: What It Says and How to Overturn” và “The Next Pandemic.” Bà cũng là một cựu phó thống đốc tiểu bang New York.

 

 

 

Yến Nhi biên dịch


Câu chuyện về Jacky Ly

 BM

Jacky Ly bên cạnh một xe tăng Liên Xô ở chiến trường Afghanistan

 

Khó có thể biết Lý Vĩnh Thắng – tên tiếng Việt của Jacky Ly – sẽ trở thành người như thế nào nếu Thắng và gia đình vẫn còn ở một ngôi làng nghèo miền núi ở Phó Bảng, Hà Giang.


BM


Có thể Thắng là một “học sinh nghèo vượt khó” xuất sắc nhưng cũng có thể Thắng chỉ là một anh nông dân chăn bò, làm nương rẫy, như thời niên thiếu, và chôn cuộc đời ở một ngôi làng nhỏ đến mức thậm chí gần như “không có tên” trên bản đồ các tỉnh vùng núi phía Bắc Việt Nam. Câu chuyện về Jacky Ly là trường hợp điển hình của vô số gia đình Việt Nam trong đó việc quyết định tìm kiếm tự do bằng con đường vượt biên là chọn lựa duy nhất và quyết định đó đã mang lại những bước ngoặt thay đổi khó có thể ngờ…

 

Băng rừng vượt biên


Việc chuẩn bị được thực hiện chu đáo và cẩn thận. Trước khi đưa cả nhà đi, ông Lý Hội Quyền – cha của anh Lý Vĩnh Thắng – đã một mình lẻn sang Vân Nam-Trung cộng để dò xét và tìm chỗ ở tạm. Một đêm năm 1987, Thắng – lúc đó 10 tuổi – cùng hai chị và đứa em gái được bố mẹ chở trên xe đạp. Hành lý mang theo chỉ là vài bộ đồ và ít thức ăn. Họ bắt đầu cuộc hành trình bí mật. Phải kín đáo và thận trọng tuyệt đối. Chỉ một dấu hiệu đáng ngờ, họ cũng có thể bị hàng xóm trình báo và bị công an bắt. Đây là lần thứ hai họ vượt biên. Lần thứ nhất, đi từ Hải Phòng, trước đó vài năm (1979), đã thất bại. Sau chuyến đi không thành đó, gia đình ông Lý đến sống ở Tân Mỹ, Chiêm Hóa, Tuyên Quang. Họ lầm lũi sinh nhai bằng nghề nông. Tuy nhiên, ông Lý vẫn âm thầm tìm cách thoát. Hành trình vượt biên lần thứ hai khởi hành từ đây, cách biên giới Việt-Trung đến 400 km.


BM

Jacky Ly cùng bố và em gái

 

Băng qua biên giới một cách an toàn là điều không đơn giản. Vết tích cuộc chiến Việt-Trung 1979 vẫn còn in đậm. Cả hai bên biên giới đều đầy mìn và bẫy chông. Để tránh bị phát hiện bởi lính biên phòng của cả hai bên, gia đình ông Lý phải len lỏi đi trên những con đường mòn nhỏ, xuyên rừng. Có những đoạn ông Lý phải cõng đứa con gái sáu tuổi gần như suốt ngày lẫn đêm (sau này khi kể lại, ông nói rằng nếu không phải là cô con gái của ông mà là khối vàng thì ông cũng sẵn sàng vứt bỏ vì quá cực nhọc).

 

Sau 14 ngày, gia đình ông Lý vào đất Vân Nam-Trung cộng. Thở phào. Nhưng chưa nhẹ nhõm. Không giấy tờ tùy thân, họ có thể bị nghi ngờ, tố giác và bị công an Trung cộng bắt đuổi trở về Việt Nam. Cả nhà ông Lý phải di chuyển liên tục và có khi phải chia ra ở rải rác. Họ chỉ tá túc một chỗ trong vài tuần rồi lại tìm nơi khác. Cuối cùng, họ đến Phòng Thành, Quảng Tây. Tại đây, ông Lý cùng một số người Việt khác, cũng vượt biên trốn khỏi Việt Nam, tìm cách đi khỏi Trung cộng. Họ tìm được một đầu mối giới thiệu mua thuyền và thuê tài công. Họ dự tính thoát đến Macau. Nếu Macau từ chối nhận tị nạn, họ sẽ đi Hong Kong. Nếu Hong Kong khước từ, họ sẽ đi Nam Triều Tiên. Nếu lại bị từ chối, họ sẽ đi Nhật Bản!


BM


Ngày 18-6-1988, 72 người tị nạn, trong đó có sáu thành viên gia đình ông Lý, lục tục xuống chiếc thuyền đánh cá cũ nát. Con thuyền dài 12m-rộng 3m chỉ có mái che sơ sài cho khoang động cơ. Mọi người mang theo lương thực cho khoảng 30 ngày và phó mặc số phận cho hai tài công. Sau vài ngày lênh đênh, giữa cái nắng lột da và những cơn đói dữ dội, họ bị một trận bão dập tơi bời, những tưởng thuyền bị lật úp và tất cả chết đuối giữa biển. Khi đến Bắc Hải, thành phố phía Tây Nam Trung cộng, họ lại bị một “cú sét đánh” thậm chí choáng váng hơn: qua radio, họ biết tin Macau lẫn Hong Kong vừa tuyên bố ngừng nhận người tị nạn Việt Nam. Bất kỳ người tị nạn Việt Nam nào đến Hong Kong sau ngày 16-6-1988 đều bị đưa vào trại tập trung để trả lại quê nhà. Không lẽ quay về? Họ liều mạng đi tiếp.


BM

Ảnh ID của Vĩnh Thắng-Jacky tại trại tị nạn Hong Kong

 

Sau 13 ngày “nướng” mình dưới nắng biển, họ đến gần Macau. Hai tài công rời thuyền. Họ được thuê chỉ để đưa mọi người đến đây, như thỏa thuận. Một người Việt, tên Thái, bất đắc dĩ trở thành người lái thuyền. Sự thiếu kinh nghiệm đi biển lập tức được “trả giá” sau đó khi thuyền va vào đá ngầm. Hỗn loạn và sợ hãi. Thật may là họ được cảnh sát biển Macau phát hiện và cứu. Sau khi giúp sửa thuyền, cảnh sát Macau yêu cầu tất cả rời đi. Mọi người lại ra khơi, gần như trong vô vọng. Cuối cùng, ngày 1-7-1988, thuyền đến Hong Kong. Đây là con thuyền thứ 47 của người tị nạn Việt Nam đến sau khi Hong Kong ban bố chính sách mới dành cho người tị nạn kể từ ngày 16-6-1988.


BM

Jacky Ly (đi hàng đầu) vào thời điểm chỉ huy một đại đội nhảy dù


Những năm tháng ở trại tị nạn Hong Kong in sâu ký ức Thắng. Nếu không được bố mẹ và hai chị dạy bảo và che chở, Thắng rất có thể đã trở thành đứa bé hư hỏng đi theo đám băng nhóm giang hồ thuộc thành phần tị nạn đến từ các tỉnh khác của Việt Nam. Trại tị nạn chật chội, đông đúc, với đủ thành phần phức tạp, đã tạo thành một xã hội Việt Nam thu nhỏ nơi người ta không chỉ giành giật miếng ăn mà còn gây ra những hành vi tội phạm. Hãm hiếp và đâm chém xảy ra như cơm bữa. Sau hơn hai năm sống trong cảnh nhốn nháo, gia đình ông Lý cuối cùng được Chính phủ Mỹ đồng ý cho tị nạn. Họ được đưa qua Philippines sáu tháng để học tiếng Anh trước khi đến Mỹ…


BM

 

Bắt đầu từ tay trắng


Nước Mỹ. North Carolina. Cuộc hành trình dài đã đến đích. Tuy nhiên, một chặng mới lại bắt đầu. Tất cả đều chỉ có hai bàn tay trắng. Họ đã rời con thuyền rách nát số 47. Họ đã rời khu ổ chuột tị nạn Hong Kong. Họ đang đặt chân đến một vùng đất xa lạ và tiếp tục đi trên những con đường thậm chí khó khăn và khó lường hơn cả những con đường mòn vượt rừng xuyên bóng đêm băng qua Vân Nam ngày nào. Phần tiếp theo của câu chuyện là chuỗi nỗ lực điển hình của gần như mọi người Việt tỵ nạn giai đoạn đó. Chen chúc trong căn nhà nhỏ được cấp tạm cho người tị nạn, gia đình ông Lý lao vào xã hội Mỹ với vốn liếng tiếng Anh gần như bằng không. Ông Lý phải làm ba “job” để giúp gia đình. Ban ngày ông làm thợ hàn. Ban đêm ông làm công nhân xưởng lắp ráp. Và cuối tuần ông làm nhân viên phục vụ nhà hàng. Trong khi đó, vợ ông lãnh quần áo gia công về nhà may; và hai chị của Thắng-Jacky đi làm nail sau khi học xong trung học. Jacky cũng phải đi làm thêm vào cuối tuần, từ chạy bàn đến rửa chén, cho đến khi vào đại học và vào quân đội…


BM

Jacky Ly thời gian đóng quân ở Afghanistan


BM

Jacky Ly và Bộ trưởng Quốc phòng (lúc đó) James Mattis


BM

Jacky Ly (phải) thời gian làm việc tại Việt Nam (gần bốn năm) với nhiệm vụ Chánh Văn phòng hợp tác quốc phòng

 

Khó có thể biết ông Lý Hội Quyền nghĩ gì về tính mạng của mình cũng như vợ con vào thời điểm ông quyết định đưa cả nhà đi vượt biên. Nhưng có điều chắc chắn rằng ông không thể tưởng tượng có ngày mà cậu con trai duy nhất của ông, Vĩnh Thắng – Jacky, lại thành đạt hơn cả sự mong đợi, với không chỉ hai bằng master (từ National War College và Đại học Johns Hopkins), mà còn trở thành một sĩ quan cấp cao quân đội Hoa Kỳ. Ông Lý Hội Quyền (từ trần năm 2012) – người mà Jacky luôn xem như là tấm gương vĩ đại đối với mình – cũng khó có thể tưởng tượng một ngày mà con trai ông trở về lại Phó Bảng với tư cách một sĩ quan quân đội Mỹ, ở cương vị Chánh Văn phòng hợp tác quốc phòng Mỹ-Việt, thực hiện các dự án hợp tác và tìm kiếm cơ hội hỗ trợ những gia đình nghèo miền núi Việt Nam, nơi có bóng dáng những đứa trẻ lếch thếch hệt Vĩnh Thắng ngày nào…

 

Tôi phải cố gắng, luôn cố gắng, phải “work extra hard” – Jacky nói. Ngày 1-1-2021, Jacky Ly trở thành đại tá quân đội Hoa Kỳ (lễ gắn lon chính thức được tổ chức chiều ngày 23-4-2021). Sau hơn 20 năm phục vụ quân đội Mỹ, Jacky Ly vẫn muốn tại ngũ. 42 tuổi, Jacky sẽ còn đi xa, thậm chí có thể xa hơn cả những điểm đến mà người cha không bao giờ có thể nghĩ tới, khi ông cõng cô em gái của Jacky lên đường trong đêm tối cùng gia đình ra đi chỉ với một thôi thúc: tìm kiếm tự do và một tương lai sáng sủa hơn cho các con của mình.

 

***

 

Đại tá Jacky Ly


See the source image


Từng chỉ huy đại đội lính nhảy dù mũ đỏ (thuộc 82nd Airborne Division) và tham gia chiến trường Afghanistan, Iraq, cũng như công tác tại Hàn Quốc, Hawaii…, cuộc đời Jacky Ly gắn liền với binh nghiệp. Nhập ngũ năm 18 tuổi khi vào Vệ binh North Carolina với dự tính ban đầu chỉ phục vụ quân đội ba năm nhưng sau đó Jacky không rời bộ quân phục. Jacky tốt nghiệp bằng cử nhân quản trị doanh nghiệp về hệ thống thông tin máy tính từ Đại học Appalachian State.

 

Trong thời gian quân ngũ, ngoài những khóa đào tạo chuyên biệt trong quân đội, Jacky còn học National War College, Đại học Johns Hopkins, và Trường tham mưu quân sự Malaysia. Từng là Chánh Văn phòng hợp tác quốc phòng (Chief of the Office of Defense Cooperation) trực thuộc Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội, Jacky còn là cố vấn quân sự cấp cao và chánh Văn phòng Hợp tác An ninh trực thuộc Phái bộ Hoa Kỳ tại Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) ở Jakarta, Indonesia. Đại tá Jacky Ly sắp nhận nhiệm vụ mới tại Đông Nam Á với tư cách tùy viên quốc phòng.

 

BM

Jacky Ly trong lễ tuyên thệ và gắn lon đại tá, với sự chủ trì của Thiếu tướng Lương Xuân Việt (qua màn hình video từ Nhật) vào chiều 23-4-2021

 

BM

Đại tá Jacky Ly cùng vợ và con

 

BM

Mẹ và em gái út của Jacky

 

BM

(Trái sang) Đại tá Jacky Ly cùng mẹ vợ, chị của mẹ vợ và Phó Đề đốc Nguyễn Từ Huấn trong lễ gắn lon của Jacky

BM
Ba phụ nữ quan trọng trong cuộc đời Jacky Ly (trái sang): mẹ ruột, mẹ vợ và vợ