Mỹ tấn công Venezuela 'sẽ củng cố các tuyên bố chủ quyền

Các nhà phân tích cho rằng, cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela sẽ khuyến khích Trung cộng tăng cường các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ đối với các khu vực như Đài Loan và một phần Biển Đông, nhưng sẽ không đẩy nhanh bất kỳ cuộc xâm lược Đài Loan tiềm năng nào, các nhà phân tích nói với Reuters.

Những cân nhắc của Chủ tịch Trung cộng Tập Cận Bình về Đài Loan và thời gian biểu của ông hoàn toàn không liên quan tới tình hình ở Mỹ Latinh, mà chịu ảnh hưởng bởi tình hình nội bộ của Trung cộng hơn là các hành động của Mỹ, theo các nhà phân tích.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng, cuộc tấn công táo bạo của Tổng thống Donald Trump hôm 3/1 và việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro đã trao cho Trung cộng một cơ hội bất ngờ mà Bắc Kinh nhiều khả năng sẽ tận dụng trong ngắn hạn để tăng cường chỉ trích Washington và củng cố vị thế của mình trên trường quốc tế.

Xa hơn nữa, Bắc Kinh có thể tận dụng động thái của ông Trump để bảo vệ lập trường của mình trước Mỹ về các vấn đề lãnh thổ bao gồm Đài Loan, Tây Tạng và các đảo ở Biển Hoa Đông và Biển Đông.

'Lý lẽ' để Trung cộng phản công

"Những lập luận nhất quán, lâu dài của Washington luôn là các hành động của Trung cộng đang vi phạm luật pháp quốc tế nhưng giờ đây chính họ đang làm tổn hại luật pháp quốc tế," William Yang, một nhà phân tích tại International Crisis Group, một tổ chức phi chính phủ có trụ sở tại Brussels, nói.

"Điều này thực sự trao rất nhiều cơ hội và lý lẽ cho Trung cộng để phản công Mỹ trong tương lai."

Trung cộng tuyên bố Đài Loan, một hòn đảo được điều hành theo mô hình dân chủ, là một tỉnh của mình – một tuyên bố mà chính phủ đảo quốc này bác bỏ – và tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông, một lập trường khiến Trung cộng mâu thuẫn với một số quốc gia Đông Nam Á khác cũng có các tuyên bố chủ quyền tại tuyến đường thương mại quan trọng này.

Bộ Ngoại giao Trung cộng, Văn phòng Sự vụ Đài Loan và Văn phòng Tổng thống Đài Loan chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận của Reuters.

Bắc Kinh lên án cuộc tấn công của ông Trump vào Venezuela, cho rằng hành động này vi phạm luật pháp quốc tế, đe dọa hòa bình và an ninh ở Mỹ Latinh.

Trung cộng đã yêu cầu Mỹ trả tự do cho Maduro và vợ ông, những người đang bị giam giữ tại New York để chờ xét xử.

Vài giờ trước khi bị bắt, ông Maduro đã gặp một phái đoàn cấp cao của Trung cộng tại Caracas, theo những bức ảnh ông đăng trên trang Instagram của mình.

Bộ Ngoại giao Trung cộng chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận về việc phái đoàn hiện đang ở đâu, trong đó có đặc phái viên của Trung cộng về các vấn đề Mỹ Latinh và Caribe, ông Khâu Tiểu Kỳ.

Hôm 4/1, hãng thông tấn Tân Hoa Xã của Trung cộng gọi cuộc tấn công của Mỹ là "hành vi bá quyền trắng trợn".

"Cuộc xâm lược của Mỹ đã khiến mọi người ngày càng nhận thấy rõ hơn rằng cái gọi là 'trật tự quốc tế dựa trên luật lệ' mà Mỹ thường dùng thực chất chỉ là 'trật tự mang tính áp đặt dựa trên lợi ích của Mỹ'", Tân Hoa Xã cho hay.

'Trung cộng không phải là Mỹ, Đài Loan không phải là Venezuela'

Đài Loan, đặc biệt, đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng từ Bắc Kinh.

Tuần trước, Trung cộng đã bao vây hòn đảo này trong cuộc tập trận quy mô lớn nhất từ ​​trước đến nay, phô trương khả năng của Bắc Kinh trong việc cắt đứt sự hỗ trợ từ bên ngoài đối với hòn đảo này trong trường hợp xảy ra một cuộc xung đột.

Nhưng các nhà phân tích nói họ không cho rằng Trung cộng sẽ lợi dụng tình hình Venezuela để leo thang thành một cuộc tấn công trong thời gian tới.

"Việc chiếm Đài Loan phụ thuộc vào năng lực đang phát triển nhưng vẫn chưa đủ mạnh của Trung cộng, chứ không phải dựa vào những gì Trump đã thực hiện trên một lục địa xa xôi," ông Shi Yinhong, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Nhân dân Bắc Kinh, nhận định.

Neil Thomas, một chuyên gia về chính trị Trung cộng tại Hiệp hội Châu Á, nói rằng Trung cộng coi Đài Loan là vấn đề nội bộ và do đó khó có khả năng viện dẫn hành động của Mỹ đối với Venezuela làm tiền lệ cho bất kỳ cuộc tấn công quân sự nào xuyên eo biển.

"Bắc Kinh sẽ muốn tạo ra sự tương phản rõ ràng với Washington để khẳng định lập trường của mình về hòa bình, phát triển và vai trò lãnh đạo đạo đức," Thomas nói.

"Ông Tập không quan tâm đến Venezuela hơn quan tâm đến Trung cộng. Ông ấy sẽ hy vọng rằng nó sẽ trở thành một vũng lầy đối với Hoa Kỳ."

Vương Định Vũ, một nhà lập pháp cấp cao thuộc đảng cầm quyền của Đài Loan, thành viên của ủy ban đối ngoại và quốc phòng của quốc hội, đã phủ nhận ý kiến ​​cho rằng Trung cộng có thể noi theo Mỹ và tấn công Đài Loan.

"Trung cộng chưa bao giờ thiếu thái độ thù địch đối với Đài Loan, nhưng thực sự thiếu các phương tiện khả thi,"ông Vương Định Vũ viết trên Facebook.

"Trung cộng không phải là Hoa Kỳ, và Đài Loan chắc chắn không phải là Venezuela. Nếu Trung cộng thực sự có thể làm được điều đó, họ đã làm từ lâu rồi!"

Tuy nhiên, tình hình này làm gia tăng rủi ro cho Đài Loan và có thể gây áp lực buộc Đài Bắc phải tìm kiếm thêm sự ưu ái từ chính quyền Trump, một số nhà quan sát nhận định.

Trên nền tảng mạng xã hội Weibo của Trung cộng, các cuộc thảo luận về cuộc tấn công của Mỹ đã trở thành xu hướng nổi bật vào hôm 4/1.

Một số người dùng Weibo cho rằng Bắc Kinh nên học hỏi từ những gì ông Trump đã làm.

Lev Nachman, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Quốc gia Đài Loan, cho biết ông dự đoán chính phủ Đài Loan sẽ bày tỏ sự ủng hộ nhẹ nhàng đối với hành động của Mỹ ở Venezuela.

Đài Loan vẫn chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố nào.

"Điều tôi nghĩ các hành động của Trump có thể làm là giúp cho luận điệu của Tập Cận Bình trong tương lai, tạo thêm cơ sở biện minh cho các hành động chống lại Đài Loan," ông nói.