Ung thư giai đoạn 4 là gì?

Bệnh nhân có thể sống nhiều năm sau khi điều trị ung thư giai đoạn 4. Các lựa chọn điều trị cụ thể phụ thuộc vào loại và vị trí của ung thư, cũng như sức khỏe tổng thể của bệnh nhân, nhưng mục tiêu là cố gắng làm chậm hoặc ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư, giảm các triệu chứng và tác dụng phụ, và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Ung thư giai đoạn 4 là gì?

Ung thư giai đoạn 4 đã lan rộng từ vị trí ban đầu đến các bộ phận xa của cơ thể. Nó đôi khi được gọi là ung thư di căn. Giai đoạn này có thể được chẩn đoán nhiều năm sau khi chẩn đoán ung thư ban đầu và/hoặc sau khi ung thư nguyên phát đã được điều trị hoặc loại bỏ.

Khi ung thư di căn đến một bộ phận khác của cơ thể, nó vẫn được xác định bởi vị trí ban đầu của nó. Ví dụ, nếu ung thư vú di căn đến não, nó vẫn được coi là ung thư vú, chứ không phải ung thư não. Nhiều loại ung thư giai đoạn 4 có các phân loại phụ, chẳng hạn như giai đoạn 4A hoặc giai đoạn 4B, thường được xác định bởi mức độ lan rộng của ung thư khắp cơ thể. Tương tự, ung thư giai đoạn 4 là ung thư biểu mô tuyến thường được gọi là ung thư biểu mô tuyến di căn.

Ung thư máu, chẳng hạn như bệnh bạch cầu, u lympho hoặc đa u tủy, được phân loại khác với hầu hết các loại ung thư khác vì chúng không phải lúc nào cũng hình thành khối u rắn. Ung thư máu có thể được phân loại theo nhiều yếu tố, bao gồm:

Tỷ lệ tế bào máu khỏe mạnh so với tế bào ung thư

Mức độ sưng hạch bạch huyết, gan hoặc lá lách

Ung thư có dẫn đến các rối loạn máu như thiếu máu hay không

Ung thư giai đoạn 4 trong các loại ung thư phổ biến nhất

Ung thư vú giai đoạn 4

Trong ung thư vú giai đoạn 4, ung thư đã lan rộng ra ngoài vú, nách và các hạch bạch huyết vú bên trong đến các bộ phận khác của cơ thể gần hoặc xa vú. Ung thư vú di căn thường lan đến xương, não, phổi và/hoặc gan.

Tìm hiểu thêm về ung thư vú giai đoạn 4

Trong ung thư phổi giai đoạn 4, ung thư đã lan rộng ra ngoài phổi hoặc từ phổi này sang phổi khác. Ung thư phổi di căn thường lan đến tuyến thượng thận, xương, não và/hoặc gan.

Tìm hiểu thêm về ung thư phổi giai đoạn 4

Ung thư được tìm thấy ở các bộ phận khác của cơ thể, ngay cả sau khi tuyến tiền liệt đã được loại bỏ. Ung thư tuyến tiền liệt di căn thường lan đến tuyến thượng thận, gan, xương và/hoặc phổi.

Ung thư đại trực tràng giai đoạn 4

Ung thư đã lan đến một hoặc nhiều cơ quan không nằm gần đại tràng. Ung thư đại trực tràng di căn thường lan đến gan, phổi và/hoặc xương.

Tìm hiểu thêm về ung thư đại trực tràng giai đoạn 4

Ung thư hắc tố giai đoạn 4

Các tế bào ung thư đã lan ra ngoài da và các hạch bạch huyết cục bộ đến các hạch bạch huyết xa, các cơ quan và/hoặc các vùng da khác. Ung thư hắc tố di căn có thể được tìm thấy ở xương, não, gan hoặc phổi.

Tìm hiểu thêm về ung thư hắc tố di căn

Phân giai đoạn và phân loại ung thư giai đoạn 4

Hầu hết các loại ung thư được phân giai đoạn bằng một số hình thức của hệ thống TNM. Các bác sĩ cũng có thể sử dụng hệ thống TNM để giúp xác định mức độ của một số loại ung thư ở mỗi giai đoạn. Hệ thống TNM viết tắt của:

T (khối u), hoặc kích thước của khối u ban đầu

N (hạch), hoặc liệu ung thư có hiện diện trong các hạch bạch huyết hay không

M (di căn), hoặc liệu ung thư đã lan sang các bộ phận khác của cơ thể hay không

Tuy nhiên, không phải tất cả các loại ung thư đều được phân giai đoạn bằng hệ thống TNM. Một số loại ung thư, đặc biệt là ung thư máu, được phân giai đoạn thông qua các quy trình khác nhau đã được thiết lập. Ví dụ, hệ thống Binet và Rai được sử dụng để phân giai đoạn một số loại bệnh bạch cầu. Ung thư hệ sinh sản nữ, chẳng hạn như ung thư cổ tử cung, được phân giai đoạn bằng một hệ thống phân giai đoạn riêng biệt do Liên đoàn Phụ khoa và Sản khoa Quốc tế (FIGO) tạo ra.

Khi nhóm chăm sóc thu thập thông tin về ung thư của bệnh nhân cho mục đích phân giai đoạn, họ có thể cần yêu cầu một số xét nghiệm, bao gồm:

Xét nghiệm máu

Chụp X-quang

Chụp cộng hưởng từ (MRI)

Chụp cắt lớp phát xạ positron (PET)

Chụp cắt lớp vi tính (CT)

Nhóm chăm sóc có thể cần thực hiện sinh thiết, một thủ thuật bao gồm lấy mẫu tế bào và phân tích để tìm dấu hiệu ung thư. Chụp chiếu hình ảnh có thể cho nhóm chăm sóc biết vị trí ung thư, nhưng việc xem xét các tế bào ung thư cụ thể sẽ cho họ biết tốc độ phát triển của chúng - hoặc mức độ ác tính của chúng.

Phân loại mức độ ác tính khác với phân giai đoạn và được thực hiện cho hầu hết, nhưng không phải tất cả, các loại ung thư.

Thông thường, khối u được phân loại thành mức độ thấp, trung bình hoặc cao. Khối u mức độ thấp trông giống như các tế bào bình thường và có xu hướng phát triển chậm. Các tế bào khối u mức độ cao trông rất khác so với các tế bào mô bình thường và có xu hướng phát triển nhanh hơn.

Mức độ ác tính của khối u thường được phân loại từ G1 (thấp) đến G4 (cao), nhưng các hệ thống phân loại cụ thể có thể được sử dụng tùy thuộc vào loại ung thư, vì vậy hãy chắc chắn hỏi nhóm chăm sóc về bất kỳ câu hỏi nào trong quá trình điều trị.

Mức độ ác tính của ung thư là một phần trong cách nhóm chăm sóc ung thư phân giai đoạn ung thư và xác định tiên lượng, hoặc triển vọng của bệnh nhân.

Ung thư hệ thần kinh trung ương (CNS) được phân loại mức độ ác tính chứ không phải phân giai đoạn. Ung thư não và tủy sống mức độ 4 được coi là hung hăng và phát triển nhanh. Các khối u đã di căn đến hệ thần kinh trung ương từ một vị trí khác trong cơ thể phổ biến hơn nhiều so với các khối u não hoặc tủy sống nguyên phát.

Điều trị ung thư giai đoạn 4

Ung thư giai đoạn 4 rất khó điều trị, nhưng các lựa chọn điều trị có thể giúp kiểm soát ung thư và cải thiện cơn đau, các triệu chứng khác và chất lượng cuộc sống. Điều trị bằng thuốc toàn thân, chẳng hạn như liệu pháp nhắm mục tiêu hoặc hóa trị, thường được sử dụng cho ung thư giai đoạn 4.

Thông thường, thử nghiệm lâm sàng có thể là một lựa chọn, cung cấp các phương pháp điều trị mới để giúp bệnh nhân chống lại ung thư giai đoạn 4.

Dưới đây là các lựa chọn điều trị phổ biến nhất cho năm loại ung thư phổ biến nhất.

Điều trị ung thư vú giai đoạn 4

Đối với ung thư đã lan ra ngoài vú và các hạch bạch huyết gần đó, các phương pháp điều trị bằng thuốc toàn thân thường được sử dụng. Chúng bao gồm:

Liệu pháp hormone

Thuốc nhắm mục tiêu

Hóa trị

Liệu pháp miễn dịch

Chúng có thể được sử dụng riêng lẻ hoặc kết hợp, và chúng cũng có thể được xác định bởi thụ thể hormone và tình trạng HER2 của ung thư.

Phẫu thuật và xạ trị có thể là các lựa chọn điều trị trong các trường hợp cụ thể để giúp cải thiện các triệu chứng do khối u phát triển, chứ không phải để loại bỏ ung thư. Khối u có thể được loại bỏ bằng phẫu thuật hoặc thu nhỏ bằng xạ trị nếu, ví dụ, khối u:

Làm tắc nghẽn mạch máu

Gây ra vết thương

Ảnh hưởng đến tủy sống

Tìm hiểu thêm về điều trị ung thư vú

Điều trị ung thư phổi giai đoạn 4

Nhìn chung, ung thư phổi giai đoạn 4 cũng được điều trị bằng các liệu pháp thuốc toàn thân.

Ung thư phổi giai đoạn 4 đã di căn đến một vùng xa (giai đoạn 4A) thường được điều trị khác với ung thư phổi đã di căn rộng hơn. Đối với ung thư giai đoạn 4A, điều trị thường tập trung vào một vị trí mà ung thư đã di căn đến.

Phẫu thuật và/hoặc xạ trị có thể được sử dụng để cố gắng loại bỏ hoàn toàn ung thư khỏi vị trí di căn. Từ đó, điều trị có thể tập trung vào vị trí ung thư nguyên phát ở phổi và có thể bao gồm hóa trị, phẫu thuật hoặc xạ trị, hoặc kết hợp một số phương pháp điều trị này.

Thông thường hơn, ung thư phổi giai đoạn 4 đã di căn rộng, còn được gọi là giai đoạn 4B. Vì có một số đột biến gen liên quan đến ung thư phổi, bước đầu tiên của bệnh nhân có thể là xét nghiệm di truyền.

Nếu bệnh nhân có đột biến gen gây ra ung thư phổi, việc điều trị của bệnh nhân có thể bao gồm thuốc nhắm mục tiêu tập trung vào đột biến cụ thể đó. Liệu pháp miễn dịch cũng có thể được sử dụng, cũng như hóa trị. Chăm sóc giảm nhẹ cũng có thể được đưa vào điều trị của bệnh nhân nếu khối u gây ra bất kỳ triệu chứng nào.

Tìm hiểu thêm về điều trị ung thư phổi

Điều trị ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 4

Loại ung thư này thường được điều trị bằng liệu pháp thuốc toàn thân và/hoặc xạ trị. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm:

Liệu pháp hormone

Liệu pháp hormone kết hợp với hóa trị

Xạ trị, có thể tiếp theo là liệu pháp hormone

Phẫu thuật và/hoặc xạ trị cũng có thể được sử dụng để điều trị các triệu chứng cụ thể, chẳng hạn như nếu khối u ảnh hưởng đến việc đi tiểu của bệnh nhân hoặc gây chảy máu. Ung thư tuyến tiền liệt đã di căn đến xương có thể cần điều trị cụ thể như thuốc để tăng cường xương hoặc xạ trị nhắm vào ung thư trong xương.

Ngay cả ở giai đoạn 4, phương pháp điều trị thích hợp nhất đối với một số nam giới lớn tuổi hoặc có vấn đề sức khỏe nghiêm trọng có thể là theo dõi hoặc chờ đợi theo dõi. Nhóm chăm sóc bệnh nhân sẽ theo dõi ung thư và tốc độ phát triển của nó và can thiệp bằng điều trị nếu nó đạt đến một kích thước nhất định hoặc bắt đầu gây ra các triệu chứng.

Tìm hiểu thêm về điều trị ung thư tuyến tiền liệt

Điều trị ung thư đại trực tràng giai đoạn 4

Phẫu thuật tiếp theo là hóa trị có thể là một lựa chọn điều trị nếu ung thư chỉ lan đến một vài vùng nhỏ ở phổi và/hoặc gan.

Đối với ung thư đã lan rộng hơn hoặc không thể phẫu thuật loại bỏ, hóa trị có thể được sử dụng trước để cố gắng thu nhỏ khối u. Nếu chúng đã thu nhỏ đủ, nhóm chăm sóc có thể loại bỏ chúng bằng phẫu thuật, và sau đó bệnh nhân có thể được hóa trị thêm sau phẫu thuật.

Đối với ung thư đại tràng giai đoạn 4 lan rộng, hóa trị và/hoặc liệu pháp nhắm mục tiêu là phương pháp điều trị chính. Nếu ung thư gây ra các triệu chứng cụ thể hoặc chèn ép các cơ quan khác, nhóm chăm sóc có thể đề nghị phẫu thuật để điều trị vùng cụ thể đó và giảm các triệu chứng.

Điều trị ung thư trực tràng giai đoạn 4 cũng theo mô hình tương tự. Đối với ung thư chỉ lan đến một vài vùng riêng biệt ở gan hoặc phổi, các kết hợp khác nhau của hóa trị, xạ trị và phẫu thuật có thể được sử dụng để cố gắng thu nhỏ và loại bỏ ung thư. Sau phẫu thuật, bệnh nhân có thể sẽ được hóa trị và/hoặc xạ trị như điều trị bổ trợ.

Tìm hiểu thêm về điều trị ung thư đại trực tràng

Điều trị ung thư hắc tố giai đoạn 4

Các lựa chọn cho ung thư hắc tố giai đoạn 4 đã lan đến các hạch bạch huyết xa, các cơ quan khác và/hoặc các vùng da khác cũng giống như đối với ung thư hắc tố tái phát và ung thư hắc tố giai đoạn 3 không thể phẫu thuật loại bỏ.

Nói chung, liệu pháp nhắm mục tiêu và liệu pháp miễn dịch thường được sử dụng trước hóa trị. Các lựa chọn điều trị ung thư hắc tố giai đoạn 4 có thể bao gồm:

Liệu pháp nhắm mục tiêu bằng liệu pháp virus tiêu diệt tế bào ung thư, bao gồm tiêm virus để phá hủy các tế bào ung thư một cách đặc hiệu trong khi vẫn giữ nguyên các tế bào bình thường.

Liệu pháp nhắm mục tiêu bằng một hoặc nhiều chất ức chế truyền tín hiệu, là các loại thuốc ngăn chặn sự giao tiếp giữa các tế bào ung thư, ngăn ngừa sự phân chia tế bào và gây chết tế bào.

Liệu pháp miễn dịch bằng một hoặc nhiều loại thuốc giúp tăng cường hệ miễn dịch để chống lại các tế bào ung thư.

Hóa trị để làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư hoặc tiêu diệt tế bào ung thư. Liệu pháp giảm nhẹ để giảm các triệu chứng chứ không phải để chữa khỏi ung thư.

Chăm sóc giảm nhẹ có thể bao gồm phẫu thuật hoặc xạ trị cho các hạch bạch huyết bị ảnh hưởng hoặc các khối u ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa hoặc não.

Cũng có thể có các thử nghiệm lâm sàng đánh giá các phương pháp điều trị mới cho ung thư hắc tố giai đoạn 4.

Tìm hiểu thêm về điều trị ung thư hắc tố

Tỷ lệ sống sót của bệnh nhân ung thư giai đoạn 4

Sau khi được chẩn đoán ung thư giai đoạn 4, việc muốn tìm hiểu thêm về tỷ lệ sống sót là điều bình thường. Ước tính tỷ lệ sống sót cho bệnh nhân ung thư khác nhau tùy thuộc vào một số yếu tố, bao gồm:

Loại ung thư

Tuổi tác

Tình trạng sức khỏe tổng thể trước khi bắt đầu điều trị ung thư

Giai đoạn của ung thư

Mặc dù tiên lượng tổng thể có thể không tốt dựa trên các trường hợp bệnh nhân trước đây và các phương pháp điều trị cũ, nhiều bệnh nhân ung thư giai đoạn 4 vẫn có thể sống được nhiều năm.

Một vài yếu tố cần lưu ý:

Có nhiều phương pháp điều trị sẵn có để giúp chống lại ung thư.

Phản ứng của cơ thể đối với điều trị có thể khác nhau ở mỗi người.

Bệnh nhân sẽ có thể cùng tham gia quyết định với nhóm chăm sóc sức khỏe của mình ở mỗi giai đoạn điều trị.

Các phương pháp điều trị ung thư tiên tiến có thể được sử dụng để giúp điều trị các triệu chứng, làm chậm sự phát triển của ung thư và cải thiện chất lượng cuộc sống. Ngoài ra, việc có sự hỗ trợ phù hợp cho bệnh nhân và gia đình họ có thể tạo ra sự khác biệt lớn.

Cách tìm kiếm sự hỗ trợ

Với chẩn đoán ung thư giai đoạn 4, việc nhận được sự hỗ trợ đúng đắn là rất quan trọng. Dưới đây là một số ý tưởng về nơi bắt đầu xây dựng hệ thống hỗ trợ.

Nhóm chăm sóc ung thư: Họ là trung tâm chăm sóc ung thư của bệnh nhân và có thể là nguồn lực tuyệt vời. Họ biết rằng mức độ căng thẳng, dinh dưỡng và các vấn đề y tế khác của bệnh nhân đều ảnh hưởng đến việc điều trị ung thư của họ. Hãy đặt những câu hỏi mở và cho họ biết bệnh nhân cần gì, ngay cả khi đó là những dịch vụ ngoài phạm vi họ cung cấp. Họ có thể giúp giới thiệu hoặc kết nối bệnh nhân với các dịch vụ khác.

Tư vấn tâm lý: Có thời gian và không gian để xử lý bất kỳ cảm xúc nào với một chuyên gia sức khỏe tâm thần có thể là một cách hữu ích để quản lý căng thẳng đi kèm với chẩn đoán và điều trị ung thư giai đoạn 4. Hãy cân nhắc nói chuyện với một chuyên gia tư vấn độc lập, hoặc với gia đình hoặc người bạn đời, để tìm hiểu cách quản lý thời gian căng thẳng này cùng nhau.

Phòng khám giảm đau và chăm sóc giảm nhẹ: Chăm sóc giảm nhẹ tập trung vào điều trị các triệu chứng hơn là điều trị bệnh. Các triệu chứng của ung thư giai đoạn 4 thường bao gồm đau. Kế hoạch điều trị của bệnh nhân nên bao gồm các cách để giúp họ cảm thấy thoải mái nhất, vì vậy hãy nói chuyện với nhóm chăm sóc về bất kỳ cơn đau và mức độ thoải mái nào. Họ có thể cung cấp thêm dịch vụ hoặc giới thiệu bệnh nhân đến dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ chuyên biệt.

Tìm kiếm các nhóm hỗ trợ: Bệnh nhân được chẩn đoán mắc ung thư giai đoạn 4 đang tham gia cùng với rất nhiều người khác đang đi trên con đường tương tự. Bệnh nhân không đơn độc, và việc tham gia vào một nhóm hỗ trợ có thể giúp họ cảm thấy được kết nối và thấu hiểu hơn. Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ có một công cụ để tìm các nguồn lực hỗ trợ ung thư tại địa phương trong khu vực của bệnh nhân.

Cách hỗ trợ người mắc ung thư giai đoạn 4

Điều quan trọng là phải hỗ trợ khi người thân yêu của bạn mắc ung thư giai đoạn 4. Sự hỗ trợ có ý nghĩa khác nhau đối với mỗi người, nhưng việc biết một vài lời khuyên có thể giúp ích như một điểm khởi đầu.

Hãy tập trung vào bệnh nhân: Điều quan trọng là tập trung vào lợi ích và nhu cầu của bệnh nhân ung thư thay vì nói về những trải nghiệm cá nhân hoặc những lời than phiền của bản thân.

Hãy giữ liên lạc: Việc tránh né hoặc phớt lờ người mắc bệnh ung thư giai đoạn 4 có thể khiến họ cảm thấy tồi tệ hơn. Hãy cho họ biết rằng họ có thể liên lạc bất cứ lúc nào, và hãy thường xuyên hỏi thăm họ.

Hãy là một người biết lắng nghe: Đôi khi, bệnh nhân ung thư chỉ muốn có người lắng nghe mà không bị gián đoạn hoặc chen ngang. Hãy là một người biết cảm thông và lắng nghe bệnh nhân ung thư một cách trọn vẹn.

Đừng so sánh họ với những bệnh nhân ung thư khác: Có thể bạn sẽ muốn nói về những người khác và kinh nghiệm chiến đấu với ung thư của họ, nhưng tốt hơn hết là hãy để bệnh nhân ung thư được là chính mình và chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc của họ mà không cần so sánh.

Tránh những câu hỏi cá nhân: Đừng hỏi bệnh nhân ung thư giai đoạn 4 về kết quả xét nghiệm của họ hoặc bác sĩ nói họ còn sống được bao lâu. Họ sẽ chia sẻ thông tin đó nếu họ muốn.