Tiếng Việt mới

Trong một xã hội đầy đẫy những "băng huyết" (băng hoại huyết thống) trên mọi phương diện, và "lẹo dối" (lươn lẹo và dối trá)

TIẾNG VIỆT MỚI


Đồng hồ không người lái có cửa sổ
Trên tay tôi, ba giờ rưỡi chỉ ngay.
Tôi lặng nhìn đất nước từ máy bay,
Và thở dài, nhớ những ngày xưa cũ.
Bên cạnh tôi, người đồng hành hỏi nhỏ:
-"Vẻ ông căng, bức xức quá đi thôi.
Trong nội thất máy bay ông đang ngồi
Có chuyện gì mà sao coi không ổn?"
-"Dạ thưa ông, thập niên này là bốn
Tôi xa quê, nên khó tránh bồn chồn."
-"À ra thế, nên hiển thị rõ ràng
Trên nét mặt, tâm trạng ông, tôi thấy.
Ông xa xứ lâu đến như thế ấy
Chắc du sinh đi học lấy chuyên tu.
Học vị, người mình trọng thị lắm cơ!"
-"Vâng, không sai, tôi du học bên Pháp.
Nhưng thưa ông, tôi không trọng bằng cấp."
-"Tôi thống nhất ông. Biện pháp thành công
Là chủ yếu phải triển khai thật hăng
Tính năng nổ, tranh thủ nhanh, khẳng định
Tài nghệ mình, theo con đường tiên tiến."
-"Ông muốn nói: đồng ý kiến với tôi
Điều quan trọng là mình phải triển khai
Tính tháo vát, siêng năng, tài mình có,
Cố gắng sao cho mọi người nhận rõ
Để đạt thành quả không khó, trong đời?"
-"Đúng vậy, nhưng mà này ông bạn tôi ơi,
Tôi có đôi lời khuyên ông thành thật,
Ngôn ngữ ông nên theo thởi cập nhật
Văn hoá hiện đại cho thật khẩn trương.
Thôi chúc ônng thư giãn để tham quan
Cho thật tốt mọi cảnh quan trong nước.
....

Khi sắp đến cửa khẩu Tân Sơn Nhất
Thì người lái báo cho biết Trung Tâm
Quản Lý Đường Bay đã mở đường băng
Cho đáp xuống cảng Sài Gòn liền đó.
Vào đến trạm Kiểm Tra gặp cán bộ
-"Hộ chiếu đâu?" mặt ổng hất lên cao
Tôi ngớ ngẩn hỏi:-"Hộ chiếu là sao?"
-"Thế anh không có giấy tờ du lịch
Do Cơ Quan Chủ Quản cấp phát?
Này, anh cần phải nghiêm túc, nghe chưa!"
Người cán bộ nói bằng một giọng khó ưa.
Tôi vội cầm thông hành đưa ra trước.
-"Anh sống ở bang nào bên Mỹ quốc?"
-"New Jersey, ở miền Bắc Hoa Kỳ."
-"Anh vào đây, mang theo những thứ gì?
Kiều hối đem bao nhiêu tất cả?"
-"Kiều hối là gì? Thưa tôi không rõ."
-"Từ này mà không biết? Chỉ linh tinh!
Thôi khẩn trương đi! Bực cả cái mình!"
Tôi nghĩ ổng muốn tôi nhanh hơn nữa,
Và cho tôi là vớ vẩn, lớ ngớ.
Trong một thoáng, tôi chợt nhớ (may ghê)
Chữ hối xuất, nên đoán là ngoại tệ,
Bèn trả lời:-"Có một ngàn đồng Mỹ."
Ông cán bộ:-"Thôi, cứ thế. Đi đi,
Nếu mà anh còn có vấn nạn chi
Phòng Công Tác Nước Ngoài, qua mà hỏi."
Lấy hành lý sang Hải Quan đứng đợi
(Khai quan thuế, như mình gọi ngày xưa)
Không có gì khai, một lúc tôi chờ.
Khi bước ra ngoài, tôi thở phào, nhẹ nhõm.
Mới vài giờ thôi, mà đã thấy ấn tượng.

***

Gọi taxi về khách sạn mới gay
Thấy tôi ngơ ngác, bác tài hỏi ngay:
-"Hoan nghênh Việt kiều hôm nay về nước!
Có dự kiến gì em cũng giúp được."
-"Ồ, hay quá. Ở đâu thức ăn ngon?"
-"Em đề xuất nhà hàng này. Thực đơn
Rất cao cấp, chất lượng luôn đảm bảo.
Ăn uống vô tư mà giá lại rẻ.
Ông đừng đi tìm chỗ này, chỗ kia
Tuy hoành tráng nhưng giá sẽ khủng nhe.
Bình quân cũng mỗi người trăm đô đấy.
Khách nước ngoài thì phải trả như vậy.
Mà ngược lại, ông vào mấy tiệm chui,
Thì lại có khả năng mồi bị chũm.
(Hỏi ra tôi mới hiểu được ý chính:
Vào nơi lén lút, khó tránh bị lừa!)
Rồi bác tài lại tiếp tục hỏi dò:
-"Ông thỉ thoảng có muốn trò tươi mát?
Đi hộ lý cho thân khoẻ giây lát."
-"Cái gì? Hộ lý? Tươi mát hả anh?"
-"Thì cái chuyện quan hệ đàn bà, đàn ông.
Về Việt Nam, ai mà không biết đến!"
-"Thôi, cảm ơn, tôi quả tình không dám.
Mà, từ đây về khách sạn xa không?"
Tôi vội vàng đánh trống lảng cho xong.
-"Từ đây vào thì không đường cao tốc.
Nhưng giờ này vắng, không sợ ùn tắc.
Không có tai tệ nạn chắc cũng nhanh.
Trừ khi gặp một sự cố giao thông."
Tôi nhẩm đoán tuy là không xa lộ,
Nhưng nếu không gặp tai nạn xe cộ,
Hay là bị một cản trở lưu thông
Thì chắc cũng sẽ không bị kẹt đường,
Và mình sẽ kịp nhận phòng nhanh chóng.

***

Đăng ký xong, đầu nhức như đinh đóng
Tôi lăn ra xem chiếu bóng hộp một hồi
Cả thân mình như bay bổng chơi vơi
Vì mệt rũ, ngủ một hơi đến sáng.
Vài hôm sau. có điện thoại anh bạn
Gọi liên hệ đề nghị đám bạn tôi
Sẽ quy hoạch buổi tiểu trà cho vui.
(Tôi hiểu là các bạn tôi muốn có
Một tiệc nhỏ để cùng nhau gặp gỡ.)
Tôi y hẹn, tối hôm đó, thật vui.
Lũ bạn quỷ đã bố trí cho tôi
Ngồi sát cạnh bên một người rất đẹp.
Lại đem máy ảnh kỹ thuật số chụp.
Khiến tôi như được bay tuốt lên mây.
Họ gọi cho tôi một ly cà phê
(Mà dùng một cái tên nghe lạ hoắc
Như là: cái nồi ngồi trên cái cốc.)
Chợt cô gái bên cạnh huých tay tôi:
-"Tư duy gì vậy? Mình ra hát đôi,
Hay là mình lên múa đôi, anh hả?
Các nghệ nhân đã chơi nhạc rồi đó!"
Cã lũ bạn lùa hai đứa tôi ra.
Trên sàn nhẩy, cô gái hỏi, dò la:
-"Ở bên Mỹ anh làm gì, chắc khoẻ?
Thu nhập tầm hẳn là nhiều vô kể?"
(Tiền lương tôi, cô biết để làm gì?)
Tôi ậm ừ, nhưng cô vẫn không tha:
Tiến công tiếp:-"Anh à, em phát hiện
Là em thấy anh quả là đối tượng
Của em rồi, em rất hứng thú anh.
Em hồ hởi, muốn được anh quản lý"
Tôi bật cười:-"Tôi, hay cô, quản lý?
Nếu tôi chịu, cô "xử ní" ra sao?"
-"Thì trước tiên, phải tuyên bố đã nào."
-"Tuyên bố gì?:-"Anh lạ sao? Tuyên bố
Lễ hứa hôn! Rồi em mua căn hộ,
Và lần hồi, mình sẽ đả thông nhau..."
-"Trời ơi! Mua nhà cho cô? Tiền đâu?"
-"Căn hộ anh sở hữu đâu! Đem bán
Mua bên này, em bảo quản cho anh
Để tên em, em sẽ ủng hộ anh
Rất triệt để, em mong anh xử lý!"
Tôi nghe nói, cứ rùng mình, thầm nghĩ
Quan hệ kiểu này, ủng hộ thế ni
Thì hệ quả chắc sẽ phải khủng ghê,
Cao huyết áp, lại có cơ tai biến
Mạch máu não, ắt sẽ toi mạng sớm!
Rồi cô gái lại hạ giọng nhẹ nhàng:
-"Thôi đừng chảnh với em, em sẽ thương.
Thật sự em rất giản đơn, anh ạ.
Em phát hiện với anh, em hứng thú
Nhưng anh chảnh em hổng chiụ đâu nghe!"
(Chảnh là gì, tôi chẳng hiểu mô tê.
Mãi về sau mới hay là làm bộ).
Cuối cùng thì cô đột xuất cực độ:
-"Bú mồm em đi! ở đó chờ hoài!"
Tôi xốc quá, choáng lên, ngã sóng xoài,
Và bất tỉnh, cứng cả người, tại chỗ!

***

Vài hôm sau, để lấy lại phong độ,
Tôi quyết định sẽ ra Huế tham quan.
Xuống lễ tân khách sạn hỏi tiếp viên
Trạm xe lửa, để đi tìm mua vé.
Cô trả lời:-"Cục đường sắt thì dễ
Gần đây thôi, ông đi bộ được rồi
Đã vừa khoẻ, lại vừa được thảnh thơi,
Đài Thủy Văn cho biết trời đẹp lắm."
Ở nhà ga, người bán vé cẩn thận:
-"Vé tầu lửa? Mà ghế cứng, hay mềm?"
-"Nếu ghế mềm, bao nhiêu phải trả thêm?"
"Không nhiều lắm."
-"Vậy ghế mềm.", tôi chọn
Để mà ngồi cho bàn tọa được...sướng.

***

Ra đến Huế, sau vài chặng tham quan
Tôi đau bụng, hỏi một khách qua đường
Liệu có chỗ giúp tôi, đang cần gấp.
Ông khách trả lời:-"Nếu ông khẩn cấp,
Nhà ỉa kia, nhưng tùy mức ông đi.
Nặng hay nhẹ, tiền họ tính khác nghe.
Dịch vụ nặng, tiền ông đi sẽ đắt!"

***

Toát mồ hôi, tôi giật mình tỉnh giấc
Thì ra đây chỉ là giấc mơ thôi!
Định về quê, tôi bỗng thấy bồi hồi
Không có lẽ tiếng Việt tôi cổ lỗ
Phải đem theo thông dịch viên giúp đỡ?
Tiếng nước tôi sao lạ quá thế này?
Có nhiều hôm xem phim với phụ đề
Đầu tôi bị nhức luôn vì chẳng hiểu.
Đọc những bài trên NET càng khó chịu.
Thêm chữ "Y" cứ bị đổi thành "I".
Đọc riết rồi tức muốn chết luôn đi.
Vậy mà sao báo Việt ta bên Mỹ
Cũng hùa theo mà dùng những chữ ấy?
Chẳng có lẽ là để thấy mình ngon,
Cũng văn minh,cũng hiện đại theo dòng?
Tôi tự hỏi Nguyễn Du còn đang sống,
Hay Trần Trọng Kim gặp phải tình huống
Như tôi kể trên, khổ sướng thế nào?
Mà thôi, sao tôi cứ mãi tào lao
Đất nước tôi tự hôm nào đã mất
Ngôn ngữ họ bây giờ thật lạ hoắc
Tôi có nói gì cũng vô ích mà thôi.
Vài mươi năm nữa thì cũng xong đời.
Chúng tôi đây, rồi mọi người cũng sẽ
Lũ lượt rủ nhau mà đi hết cả
Về bên kia, gặp cha mẹ, ông bà.
Lúc ấy thì ta lại nói tiếng nước ta.
"Tiếng nước tôi" biết bao là yêu dấu!

Tác giả : YÊN HÀ


Ông bạn Yên Hà, xin chớ sầu não!
Tiếng nước ta vẫn quý báu vô cùng.
Trải bao đời, bao thế hệ dầy công
Chau chuốt nó, điểm tô thành hoa mỹ.
Cái trong sáng tiếng Việt ta phải giữ.
Người Việt Nam hải ngoại sẽ luôn luôn
Cái đẹp, hay của tiếng Việt bảo tồn
Không để nó bị vùi chôn!
Nhất định!

CHẨM TÁ NHÂN

Ngôn ngữ ” Giao hợp “

“cụ tỉ” và “cô súc”!

http://baomai.blogspot.com/2011/04/ngon-ngu-giao-hop.html

Nỗi buồn tiếng Việt của người dân trong nước

http://baomai.blogspot.com/2011/09/noi-buon-tieng-viet-cua-nguoi-dan-trong.html

Cơm Việt Nam

Có hai yếu tố chính tạo thành món ăn của mỗi dân tộc trên thế giới:  sản phẩm có sẵn trong nước và nền văn hóa chính của người dân trong nước ấy.

Tuy nhiên, mỗi nước có nhiều vùng khác nhau về địa lý, chất đất, khí hậu, lượng nước, và sinh vật (thú vật và cây trái) khiến cho mỗi vùng trong nước có thể có những sản phẩm địa phương khác biệt.  Đồng thời, người dân sống trong một vùng có thể có một nền văn hóa riêng tư trong vùng ấy.  Những yếu tố này khiến xuất hiện những "món ăn vùng" đặc biệt tại những vùng trong cùng một nước.


Ở Việt Nam, quan niệm về "vùng" và "văn hóa trong vùng" được thấy rõ trong 10 "món cơm" khác nhau dưới đây.  Mỗi "món cơm" gồm có cơm - có thể được nấu theo những cách khác nhau - và những "món ăn" đi kèm với cơm để tạo thành "món cơm" thật "đẹp," thật "ngon miệng," thật "địa phương" và thật "văn hóa vùng."


1. Cơm lam

Cơm lam là loại cơm được làm từ gạo (thường là gạo nếp) cùng một số nguyên liệu khác, cho vào ống tre, giang, nứa v.v. và nướng chín trên lửa.

Cơm lam bỏ trong những ống tre, đốt trực tiếp trên lửa, khi ăn chẻ bỏ lớp cháy đen bên ngoài. Cơm lam ăn ngon, lạ miệng, hương vị khác hẳn cơm thường, chỉ cần bỏ ống cơm ra đó thấy mùi thơm rất hấp dẫn. Bẻ miếng cơm lam, chấm muối vừng hoặc muối lạc cho vào miệng, ta sẽ thấy ngon, thơm, dẻo, rất đậm đà, ngoài hương thơm của gạo nếp còn thoảng hương vị thơm thơm của nứa rừng qua lửa.

Cơm Lam là món cơm đặc trưng của các dân tộc vùng Tây Bắc Việt Nam, Tây Nguyên.

2. Cơm niêu đập

Theo văn hóa của người Việt cho rằng nồi đất là nồi nấu ăn ngon nhất. Gạo Tám mà nấu bằng nồi đồng hoặc bằng các thứ nồi khác đều không thể có hương vị như nấu bằng niêu đất.

Cái niêu đất nung nâu sẫm be bé, miệng hơi khum to hơn tô canh một chút đậy nắp kín với đôi đũa cả gác một bên. Ăn cơm đập ở các nhà hàng, khi niêu cơm được bê lên, người phục vụ mới gõ nhẹ chiếc búa nhỏ vào niêu, những mảnh đất nung vỡ vụn rơi xuống đất còn lại trên tay là ổ cơm chín mịn màng ở giữa nhưng chung quanh là một lớp cháy ròn đều vàng mỏng.

Thường, cơm niêu được ăn kèm với cá kho tộ, cà pháo chấm mắm tôm, canh cua mồng tơi...

3. Cơm cháy - Ninh Bình

Tương truyền, cơm cháy Ninh Bình được hình thành hơn 100 năm (từ cuối thế kỷ 19), do một chàng thanh niên người Ninh Bình tên là Hoàng Thăng học được và phát triển từ một món ăn của người Hoa, sau đó mở rất nhiều tiệm ăn ở Hà Nội lẫn Ninh Bình. Từ đó món cơm cháy được lưu truyền, phát triển và trở thành một đặc sản của vùng đất Cố đô.

Để làm món cơm cháy thơm ngon, người Ninh Bình dùng gạo nếp hương, chọn hạt gạo tròn và trong để nấu. Khi nấu phải nấu bằng than củi và dùng nồi gang thì mới có miếng cơm cháy vàng thơm, vừa dẻo vừa ngon. Cháy lấy ra từ nồi mang ra phơi từ hai đến ba nắng. Cơm cháy cần được bảo quản nơi khô ráo, tuyệt đối tránh ẩm mốc, lúc gần ăn thì mới mang ra chiên giòn. Nếu chiên để qua buổi hay qua ngày thì cơm đều bị hôi dầu, ăn sẽ không ngon.

Ăn cùng cơm cháy có thể là thịt bò, tim, cật lợn xào với các loại rau như hành tây, nấm rơm, cà rốt và cà chua... ăn đến đâu, chan lên miếng cơm cháy đến đó. Miếng cơm kêu xèo xèo, bốc khói, toả ra mùi thơm. Khi ăn, cơm giòn tơi, chứa nhiều hương vị của món ăn thập cẩm nóng sốt mà đậm đà.

4. Cơm hến - Huế

Người Việt Nam bao giờ cũng ăn cơm nóng, còn cơm hến của xứ Huế lại được chế biến từ cơm nguội đánh tơi nhưng cơm hến được nấu từ thứ gạo ngon nên mềm dẻo. Ăn cơm hến tưởng như là một món trộn với những nguyên liệu phong phú mà đơn giản như cơm nguội cùng hến luộc, nước hến, hoa chuối thái rối, khế chua, rau răm...

Cơm hến hòa cùng vị bùi của đậu phộng, vị cay của ớt, vị đậm đà của mắm ruốc, tạo nên một món thanh đạm.

Cơm hến là món ăn cay, cay chảy nước mắt, cay toát mồ hôi. Cơm của cơm hến là cơm nguội, mùi ruốc mặn nồng thơm nức mũi, vị chua thanh của khế, mùi thơm ngây ngất của rau thơm, chuối bắp, bạc hà, vị ngọt đằm thắm của nước hến, béo ngậy của tóp mỡ, vị cay đến xé lưỡi, đến phỏng miệng của ớt tương... Người ăn cơm hến đôi lúc vẫn chưa vừa lòng với món ớt tương cay nồng sẵn có, còn cắn thêm trái ớt tươi" rồi xì xụp, xuýt xoa hít hà cho nước mắt nhỏ giọt, mới thấm thía được cái ngon của cơm hến.

5. Cơm Âm phủ - Huế

Cơm Âm phủ là một món ăn có từ lâu đời của đất cố đô, rất đậm "chất Huế" gồm nhiều nguyên liệu tạo thành, đa màu đa sắc nhưng lại rất bình dân. Cái tên nghe rất lạ, tạo cho thực khách vẻ "sờ sợ" nhưng lại là một món ngon độc đáo trong nghệ thuật ẩm thực Huế.

Cơm Âm phủ gồm các nguyên liệu như: cơm trắng, tôm, thịt nướng, chả lụa, trứng tráng, rau thơm, dưa leo, đồ chua... , cách làm cũng khá công phu. Cơm là thành phần chính nên việc chọn gạo để nấu là rất quan trọng. Để cơm ngon phải chọn gạo thơm, có chất lượng tốt.

Cơm Âm phủ có trong bốn mùa. Nếu có dịp đến thành phố Festival Huế, đắm chìm trong khung cảnh thơ mộng của nơi đây, du khách hãy thưởng thức món cơm đậm chất Huế này.

6. Cơm gà - Hội An

Chưa ăn cơm gà xem như chưa tới Hội An. Cách nói có phần cường điệu ấy có lẽ xuất phát từ lòng tự hào khi đề cập đến cơm gà - một thứ hương vị quê nhà bình dị, khó quên của người dân phố Hội.

Cơm gà đơn giản là cơm nấu ăn với gà luộc nhưng cái đặc sắc là những yếu tố trong món ăn bình dị này như cơm, gà, nước chấm, đồ chua ăn kèm đều mang hương vị, phong cách ẩm thực rất riêng của miền Trung.

Cái đặc biệt của món cơm gà xứ Hội bắt nguồn từ nét riêng của cách chế biến thịt gà theo "gu" miền Trung, nghĩa là gà xé nhỏ, bóp thấm với hành tây, rau răm và gia vị. Cái khéo của người làm là khiến miếng thịt mang thơm thơm, cay cay nhưng vẫn không bở thịt và mất mùi gà.

Nước dùng gà được dùng để nấu cơm nên hạt cơm không trắng mà ánh một sắc vàng nhẹ, căng tròn, ngọt lịm vị gà. Với phong cách nhỏ nhẹ của người miền Trung, món cơm gà được bày trong chiếc đĩa nhỏ chỉ đủ làm lưng bụng thực khách. Đĩa cơm thường trang trí thêm ít lá bạc hà, rau răm, những lát hành tây trắng nõn, tương ớt đỏ tươi, muối tiêu lấm chấm, ăn kèm với loại tương ớt sền sệt, cay xé lưỡi theo khẩu vị của người địa phương.

Có một cách khác làm món cơm gà, nhưng người vùng Tam Kỳ - Quảng Nam hay Đà Nẵng mới thường chế biến theo cách này. Thịt gà không xé sợi mà chặt thành từng miếng vừa phải, vàng ươm. Gà không chỉ luộc, đôi khi còn được chiên giòn.

7. Cơm Tấm - Sài Gòn

Cơm tấm bì sườn chả

Cơm tấm vốn là món đặc sản truyền thống của người dân miền Nam mà đặc biệt là người Sài Gòn. Xưa kia, người dân thường sử dụng món ăn này trong bữa sáng, vừa đơn giản mà thuận tiện. Nhưng nay, món cơm tấm độc đáo này được dùng trong nhiều cửa hàng, quán xá, nhà hàng, khách sạn như một món cơm chính trong bữa trưa, tối...

Cơm tấm là món ăn độc đáo bởi lẽ đây thứ cơm được nấu từ những hạt gạo vỡ nhỏ, vụn. Những mảnh hạt gạo vỡ được sàng riêng và nấu chín lên bằng bếp củi.

Cơm tấm có hương vị thật nhẹ nhàng nhưng rất đặc biệt và hấp dẫn người thưởng thức. Một đĩa cơm tấm ăn kèm với sườn, bì, chả, trứng và nước mắm sẽ khiến cho các vị giác của bạn phải trầm trồ bởi vị ngon mà không ngấy.

8. Cơm Dừa - Bến Tre

Xứ dừa Bến Tre không chỉ nổi tiếng với các sản phẩm kẹo dừa, rượu dừa, qua bàn tay tinh tế của người dân nơi đây biến món cơm dân dã hằng ngày trở thành một đặc sản lạ lẫm với người ăn bằng món cơm dừa.

Nấu cơm dừa cầu kỳ. Để được món cơm dừa ngon phải mất gần hai giờ đồng hồ. Những trái dừa xiêm được cắt ngang một phần trên đầu quả dừa để trút nước ra và dùng miếng cắt đó như cái nắp để đậy lại. Gạo ngon vo sạch bằng nước rồi sau đó vo lại nước cuối cùng bằng nước dừa, để ráo nước. Cho gạo vào trong trái dừa rồi đổ lượng nước dừa vào vừa đủ, đậy nắp lại cho kín.

Cơm dừa nấu với nước dừa được hấp cách thủy trong nồi nên hương thơm, vị ngọt đều kết đọng lại trong mỗi hạt cơm. Khi cơm chín hơi ngả màu vàng nhạt do bị thấm hơi dầu từ cơm quả dừa. Cơm dừa ăn có vị beo béo nên ăn nóng mới ngon.

Cái thú khi ăn cơm dừa là ăn trực tiếp trên trái dừa, không phải ăn bằng chén. Với trái dừa xinh xắn trắng ngà, mùi thơm của dừa hòa quyện cùng làn khói bốc lên làm cho tất cả các giác quan đều hưởng trọn vẹn hương vị của món ăn.

9. Cơm nị

Cơm nị một món ăn truyền thống của người Chăm, Châu Giang, An Giang. Cơm nị thường là gạo nấu với sữa nhưng có người lại thích thêm nho khô vào để tăng thêm khẩu vị.

Người Chăm hay ăn Cơm nị với cà púa là món ăn được chế biến từ thịt bò rất độc đáo. Hai món ăn này thường bổ sung cho nhau tạo nên hương vị độc đáo và cầu kỳ mang khẩu vị người Chăm.

Cơm nị - cà púa mang mùi ngọt béo của sữa, vị bùi của đậu phộng, vị mặn ngọt của thịt bò cùng với vị cay xè của ớt, vị ngọt của nho khô làm ngẩn ngơ lòng thực khách. Tất cả đem lại cho người ăn một cảm giác thơm ngon, thật lạ miệng, no bụng mà chẳng thấy ngán.

10. Cơm Ghẹ - Phú Quốc

Cơm ghẹ là món ăn ngon, giàu chất đạm, vị lạ đặc trưng rất ấn tượng và cũng rất khó quên khi đặt chân đến Phú Quốc.

Thành phần chính của cơm xào ghẹ Phú Quốc là cơm trắng, thịt ghẹ bóc sẵn, hành tây xắt lát mỏng, tỏi, ít tương cà vàng, dầu ăn. Thịt ghẹ khoảng 300g bỏ vào chảo xào sau khi phi tỏi vàng cùng với hành tây, cơm trắng khoảng một ký cho năm người dùng. Tương cà giúp cho món ăn có màu sắc đẹp, nêm gia vị vào để có hương vị ngon, khi chế biến cũng thể dùng hạt nêm Knorr thay thế cho gia vị.

Cơm xào ghẹ Phú Quốc khi chế biến có màu vàng ươm cũa tơ vàng óng ánh rất đẹp. Cơm khi xào xong được ăn kèm với dưa leo xắt nhuyễn, rau tươi, cà chua xắt lát dùng với nước mắm pha chế sẵn.

BM

Cáo buộc ‘lập công ty ma, lừa đảo chứng khoán’

Bộ trưởng Tư Pháp tiểu bang Michigan, ông Bill Schuette, công bố, sau một thời gian điều tra, Ban Giám Sát Doanh Nghiệp văn phòng tổng chưởng lý quyết định truy tố ông Trịnh Thế Hiệp, dân cư California, về các cáo buộc liên quan “tội lừa đảo đầu tư nhắm vào người Mỹ gốc Việt” ở tiểu bang này. Theo cáo buộc của văn phòng chưởng lý, từ Tháng Mười Một, 2005 đến Tháng Mười, 2008, ông Trịnh Thế Hiệp, 45 tuổi, cư dân Fullerton, California, “tận dụng những mối quan hệ lâu năm với cộng đồng người Việt tại Michigan để thực hiện một chương trình lừa đảo đầu tư tinh vi. ”Theo văn bản của Bộ Tư Pháp Michigan, ông Hiệp bị cáo buộc đã thuyết phục nạn nhân đưa tiền cho ông để được cơ hội đầu tư sớm và trở thành cổ đông đầu tiên của NRG Resources Inc., trước khi công ty này “lên sàn chứng khoán,” bán cổ phiếu cho công chúng.

Ông Hiệp bị Bộ Trưởng Tư Pháp Schuette truy tố nhiều tội danh, gồm tội lập doanh nghiệp giả để lường gạt tiền, tội bán chứng khoán giả, tội lừa đảo $20,000 hoặc nhiều hơn, và tội vi phạm Luật Chứng khoán. Bộ Trưởng Tư Pháp Michigan phát biểu trong thông cáo báo chí: “Lừa đảo tài chính là hành động tàn phá cuộc sống của người dân phải cần cù làm việc nuôi sống gia đình và chắt bóp để dành dụm. Mưu toàn lừa đảo những người tin tưởng mình là một điều đáng lên án, và văn phòng của chúng tôi cam kết truy tố những tội ác này đến mức tối đa của pháp luật. ”Nếu bị kết án cho mọi tội danh, ông Hiệp có thể phải lãnh án tối đa 50 năm tù và tiền phạt lên đến nhiều trăm ngàn Mỹ kim. Ông Hiệp bị cảnh sát Fullerton, California bắt ngày 12 Tháng Sáu, 2012, và toàn bộ sự việc sẽ được thụ lý vào một ngày rất gần tại tòa án quận Eaton, tiểu bang Michigan.Trịnh Thế Hiệp và NRG Resources Inc. là những cái tên khá quen thuộc với giới đầu tư (nhất là giới đầu tư người Mỹ gốc Việt) tại Nam California. Trước khi bị tiểu bang Michigan truy tố, ông Hiệp từng là bị cáo của hàng chục vụ kiện từ năm 2007 đến 2011, nhiều người trong số hơn 40 nguyên đơn là những nhân vật có tên tuổi trong cộng đồng gốc Việt. Ngoài việc bị nạn nhân tố cáo lừa đảo, ông Trịnh Thế Hiệp còn bị mất giấy phép môi giới chứng khoán, bị chính phủ Hoa Kỳ cấm vĩnh viễn không được làm việc trong các tổ chức tài chánh.

ông Trịnh Thế Hiệp

Một vài vụ kiện tiêu biểu liên quan đến ông Trịnh Thế Hiệp: Ngày 15 Tháng Bảy, 2010, tiểu bang California kiện Hiệp Trịnh tội lừa đảo chứng khoán. Ngày 30 Tháng Mười Hai, 2008, ông Michael Mai và hơn 20 nhà đầu tư kiện Hiệp Trịnh tội gian lận và vi phạm hợp đồng. Ngày 21 Tháng Mười, 2008, ông Tony Nguyễn kiện Hiệp Trịnh tội gian lận và vi phạm hợp đồng. Ða số các nạn nhân cáo buộc ông dụ dỗ họ bỏ tiền ra đầu tư sớm (trước khi công ty lên sàn chứng khoán - “IPO”) vào các ngành buôn bán hóa chất và khai thác dầu khí. Duyệt qua danh sách nạn nhân từ những vụ kiện nói trên, người ta thấy bị cáo Trịnh Thế Hiệp thường nhắm vào những người lớn tuổi, phụ nữ và nhất là người Mỹ gốc Việt ở California, Michigan và Texas. Trong nhiều trường hợp, ông thuyết phục nạn nhân mua chứng khoán của những hãng như Turan Petroleum, Inc., và NRG Resources, Inc., cùng nhiều công ty khác trong lúc bằng bán chứng khoán đã bị tiểu bang California treo vì vi phạm luật.

Cũng theo tài liệu của các vụ kiện, ông Trịnh Thế Hiệp có thói quen đưa các nhà đầu tư đến nhà hàng sang trọng như Morton's Steakhouse in Costa Mesa hay Pacific Club in Newport Beach để gây ấn tượng về sự thành công và giàu có của mình. Ông đãi họ những buổi ăn tối thượng thặng, gọi các chai rượu đắt tiền và sau đó khuyên họ đầu tư vào các công ty “sắp ra IPO” mà thật ra không có sản phẩm của mình. Khi phía đối tác đòi tiền lại vì chờ cả năm, sáu năm trời không thấy công ty mình bỏ tiền vào hùn hạp bán cổ phiếu, thì họ bị khất nhiều lần. Trong nhiều trường hợp, phía đối tác được ông Hiệp trao cho những tấm chi phiếu không tiền bảo chứng.Kèm với việc công bố tin truy tố ông Trịnh Thế Hiệp, tiểu bang Michigan đưa ra một số lời khuyên về những điều mà giới đầu tư nên làm để tránh bị lừa, như cần phải xem bằng của người môi giới bán chứng khoán còn hiệu lực hay không; đừng tham dự vào những dự án có vẻ hấp dẫn lạ thường; đừng vội vã đưa tiền hùn hạp mà chưa điều tra kỹ về sản phẩm của công ty; đừng giao phó tất cả mọi việc cho người môi giới, và nói tóm lại là phải điều tra, điều tra và điều tra.

Bộ Trưởng Tư Pháp Schuette kêu gọi những ai cho rằng mình là nạn nhân của vụ này, hãy nộp đơn khiếu nại với văn phòng Attorney General's Consumer Protection Division, tại trang mạng www.michigan.gov/ag và bấm vào chữ “Complaints”.


Hà Giang

Watch out for scam artist Hiep Trinh, aka Alex Trinh

Hiep Trinh Hiep The Trinh, Alex Trinh BE WARE OF SCAM ARTIST HIEP TRINH Fullerton, California

This man preys on old people, women and Vietnamese in California, Michigan and Texas.  He offers to sell stock in Turan Petroleum, Inc., NRG Resources, Inc. and other companies while he is under the State of California’s restraining order not to sell securities.  The Orange County Superior Court issued an injunction order on 02/17/2011 against Hiep Trinh from violating California securities laws.  (30-2010-00389990-CU-SL-CJC)

His Methods of Operation:

He takes investors to Morton’s Steakhouse in Costa Mesa or the Pacific Club in Newport Beach to impress them with his fake wealth. He buys them fancy dinners, expensive wine and then induces them to invest in his companies.  He charms women, jewelry shop owners to sell them his own shares in these companies. The man knows no shame.

He told investors in 2006 he invested millions of dollars in his companies.  Yet he filed for bankruptcy in 2004, declaring zero assets.

He promises to take his companies public while he is banned by FINRA (Financial Industry Regulatory Authority) (formerly NASD, National Association of Securities Dealers) from associating with its members.  This man cannot take any company public.

He told investors of his and his friend and business partner, Yuri Vanetik’s powerful political connections to gain the investors’ trust and confidence. Hiep Trinh and Yuri Vanetik were partners in Private Equity Management Group.

Hiep Trinh told investors that Yuri Vanetik’s father, Anatoly Vanetik considers him as his own son.  His business partner and best friend, Yuri Vanetik and he were big contributors to the Republican party and Yuri is member of the “Republican National Committee Team Eagles” and one day, Yuri Vanetik would be appointed to a Republican cabinet.  They knew many people in high places.  Hiep Trinh told investors in many occasions that someday he, too, would be appointed ambassador.  See www.huffingtonpost.com and www.campaignmoney.com.

In order to impress investors and their friends and to show them that he and his friend, Yuri Vanetik knew people in high places, Hiep Trinh invited investors to President Bush’s ranch in Crawford, Texas for a Republican National Team Eagles private meeting with the President as well to Washington to attend the Republican National Committee’s meetings and to have pictures taken with President Bush and other republican dignitaries.

In 2007, to impress investors and to show them that he knew people in high places,  Hiep Trinh invited them to a fund raising, that HE HOSTED for Presidential candidate, Mayor Giuliani.  He told investors that with the contributions he and his friend Yuri Vanetik donated, he would be ambassador if his candidate got elected.

He sent investors his picture with President Bush to impress them with his political connections.

The Victims:

We were induced in buying his stocks in 2005 and 2006 with the promises his companies would go public in a few months.  That was 6 years ago.  Nothing has happened.  Now he is being sued by more than 40 investors/stockholders and the State of California.

1.      State of California sues Hiep Trinh for securities fraud on 07/15/2010 in OC. (30-2010-00389990-CU-SL-CJC)

2.      Michael Mai and more than 20 investors sue Hiep Trinh for fraud and breach of contract on 12/30/2008 in OC. (30-2008-00116741-CU-BC-CJC)

3.      Tony Nguyen sues Hiep Trinh for fraud and breach of contract on 10/21/2008 in OC. (30-2008-00113558-CU-BC-CJC)

4.      Hector Salazar and six investors sue Hiep Trinh for fraud and Breach of contract on 04/06/2007 in OC. (07CC04698)

5.      Son Bui sued Hiep Trinh for fraud on 06/01/2009 in OC. (30-2009-00123962-CU-BC-WJC)

6.      Khanh Mai sued CMS (one of Hiep’s many front companies) for fraud and breach of contract on 12/19/2007 in San Jose. (1-07-CV-101330, California Superior Court, Santa Clara county)

7.      Son Bui sued Hiep Trinh for fraud & breach of contract on 10/15/2008 in Clark county, Nevada. (A569048, Dept. X)

8.      Turan Petroleum, Inc. sued Hiep Trinh for securities fraud in US District Court on 10/23/2008. (CV 08-07017 CBM)

9.      Private Equity Management Group sued Hiep Trinh on 08/08/2008 in OC. (30-2008-00110381-CU-BT-CJC)

10.  Hiep Trinh was sued by his own attorneys, Greenwald & Hoffman on 09/03/2010 in OC. (30-2010-00405412-CU-CL-CJC)

When he heard that the sons and daughters of South Vietnam’s fallen soldiers wanted to raise money to restore the national cemetery where their fathers were buried, he offered to double or triple their investments so they can use the additional profits for that noble cause.  That was in 2007.  Nothing happens since then, no investor’s reports, no profit statement, no public offering.

His Background and the Evidences:

This man has been sued so many times, filed for bankruptcy, lost his stockbroker’s licenses, was banned by the US government from working in financial institutions ever again for stealing bank customer’s money.

Hank Rivera, a disabled bank customer sued Hiep Trinh on 02/02/2001 for stealing $10,000 from his personal injury settlement fund at Cal Fed bank in Orange county.  (Hank S. Rivera v. Hiep T. Trinh, Case No. 04CC02020. OC Superior Court)

Joseph Aguilar sued Hiep Trinh for investing his funds in a fraud, Ponzi scheme orchestrated by Concord Capital Enterprises and Scott Yoshizuma.  Yoshizuma went to prison.  Hiep Trinh was ordered to disgorge $656,029.97 by the Security and Exchange Commission.  He filed for bankruptcy. (Joseph Aguilar v. Hiep Trinh, Case No. 02CC17493, Orange County Superior Court 11/21/2002)

Hiep Trinh was banned by the United States Office of Thrift Supervision (OTS) from ever associating, working with any financial institutions for stealing bank customer’s money. (OTS order No. SF-01-008, September 7, 2001)

Hiep Trinh was banned by NASD (National Association of Securities Dealers) from associating with any NASD (now FINRA) members on 05/07/01.  (NASD No. C02010024, CRD#2458464).  He lost all his investment licenses.

Hiep Trinh was former partner of Private Equity Management Group that was sued by the Securities and Exchange Commission for fraud on 01/07/2010.  (CV 09-2901 PSG US District Court, Central District of California)

His shame:

 * With the profits from his stock sales, he threatens to sue any complaining investors to intimidate, to retaliate, and to scare them from going to the authorities.  His game plan is to counter-sue, to drag out lawsuits to make anyone who sues him incur huge legal fees and run out of money.

* He warned investors that for every $1,000,000 he took in, he put away $100,000 for future legal fees and would still come out ahead.

* He bragged to his employees that once he had the investors’ money he could do anything he wanted with that money even gamble in Las Vegas.  He is known to frequent local casinos, Hawaiian Gardens, Commerce Casino, Hustler…

* He bragged to many people that his money is being hidden overseas in Hong Kong and Europe.

* He told his employees that if he had to sell his mother to make money he would.

* He stabbed his friends in the back.  He said his friend Yuri Vanetik was gay and was developing a pornographic web site.

* He retaliated against people who sued him to recover their investments by filing frivolous lawsuits.

* He retaliated against people who sued him to recover their investments by posting false and unsubstantiated complaints and dirty personal attacks on the internet.

* He received commissions for selling stocks of his own companies.

* He sells his own stocks that he got them for free to investors, depriving the companies of needed operating funds.

* He never discloses to investors that he lost investment licenses, is banned by the US Office of Thrift Supervision and FINRA (NASD).

If this man approaches you to sell stocks, please call the California Department of Corporations at (619) 525-4043 or email at jtsai@corp.ca.gov.

If you are his victims, please call the California Department of Corporations at (619) 525-4043 or email at jtsai.corp.ca.gov. You might receive your investment money back.

Sáng kiến thật độc đáo nên được nổi tiếng thế giới!

Khoác trên mình bộ váy tự thiết kế bằng giấy báo cũ độc đáo đến tham quan văn phòng báo Newseum, thiếu nữ gốc Việt Jennifer Trần đã gây chú ý ở cộng đồng mạng Mỹ.

Theo Washington Post, hàng năm có hàng nghìn du khách viếng thăm văn phòng báo Newseum để được chụp hình đăng trên trang nhất của 80 tờ báo trên thế giới.

Jennifer Trần, thiếu nữ 15 tuổi gốc Việt tại thành phố Falls Church, tiểu bang Virginia là một trong số đó. Tuy nhiên, không giống với những người khác, Jennifer Trần đến Newseum trong trang phục hết sức đặc biệt: váy làm bằng báo.

Mặt trước của chiếc váy là một trang báo của tờ Washing Post và mặt sau là tờ New York Times.

Trên chặng đường từ nhà đến văn phòng báo Newseum, Jennifer Trần thu hút mọi ánh nhìn của những người qua đường. Họ ngỡ ngàng và sau đó trầm trồ ngợi khen chiếc váy cũng như nét duyên dáng của cô gái trẻ. Không ít người ghi lại hình Jennifer Trần và còn đề nghị được chụp ảnh chung với cô.

Ngay sau đó, một số bức hình của cô được đăng tải trên mạng và lập tức tạo nên một hiện tượng mới. Câu chuyện về Jennifer Trần cũng như chiếc váy của cô nhanh chóng xuất hiện trên trang Washington Post và Huffington Post. Nhìn chung cả hai đều đánh giá rất tích cực khi cho rằng sự sáng tạo của cô đã mang lại một ý nghĩa mới cho các tờ báo.

Trên trạng mạng xã hội, nhiều người cũng đưa ra bình luận về “bộ cánh” độc đáo của cô gái gốc Việt.

“Quá đẹp! Tôi cũng muốn có một chiếc váy như vậy”, một người có tên Bethany Shae Collins nhận xét. Trong khi đó, Doug Finch, một cư dân mạng khác cho rằng: “Thật hoàn hảo. Báo chí được tôn vinh theo một cách mới”.

Trước những bình luận hết sức tích cực này của dư luận, Jennifer Trần không khỏi xúc động. Jennifer cho biết, cô may chiếc áo đầm này vào mùa thu năm 2011, để làm trang phục cho ngày Halloween.

“Tôi không nghĩ nó lại tạo ấn tượng mạnh như vậy. Ban đầu tôi nghĩ đơn giản là mặc trang phục này đến văn phòng báo thì phù hợp chứ không có ý gây sự chú ý”, Jennifer Trần cho hay.

Jennifer Trần chia sẻ rằng, cô rất thích tự may quần áo và muốn may quần áo tiết kiệm năng lượng và có thể tái sử dụng. Cô gái gốc Việt cũng cho biết đã phải mất hai tuần lễ khó nhọc mới may xong chiếc váy bằng giấy báo này.

“Sau khi lên ý tưởng, tôi bắt đầu công đoạn cắt báo sao cho vừa với kích thước của mình. Sở dĩ tôi sử dụng báo cũ New York Times làm mặt sau bởi bản giấy của nó khá to, có thể giúp tôi che hết phần lưng. Còn mặt trước tôi chọn tờ Washington Post bởi trụ sở của tòa soạn gần nơi tôi sinh sống. Tiếp đến là công đoạn khá khó khăn: dùng chỉ khâu những tờ báo lại với nhau. Tôi phải rất cẩn thận để các tờ báo không bị dúm”, Jennifer Trần tâm sự.

Sự hưởng ứng nhiệt tình của dư luận ban đầu khiến Jennifer Trần nảy ý định bán lại chiếc váy, nhưng sau đó cô nghĩ lại và quyết định tặng nó cho văn phòng báo Newseum để phục vụ cho buổi trưng bày của Newseum sắp tới.

BM

newspaper dress

Thủ dâm

http://baomai.blogspot.com/2012/06/thu-dam.html

 

Dạy tiếng Việt trong môi trường song ngữ: sự tương tác giữa gia đình và học đường.

Muốn dạy tiếng Việt – cũng như bất cứ ngôn ngữ nào - có hiệu quả, cần có bốn điều kiện chính: một, xác định được đối tượng đang học tiếng Việt; hai, xác định bản chất ngôn ngữ của đối tượng ấy; ba, từ bản chất ấy, chọn lựa một phương pháp giảng dạy thích hợp; và bốn, cần có một số yếu tố liên quan đến môi trường văn hóa và xã hội cũng như liên quan đến tính cách của giáo viên để việc tương tác giữa giáo viên và học sinh được tiến hành tốt đẹp, qua đó, học sinh, một mặt, phát triển các kỹ năng giao tiếp của mình; mặt khác, có động lực học một cách chuyên cần và lâu dài để đến một lúc nào đó, có thể sử dụng thành thạo cái ngôn ngữ mình đang học. 

Trong bài này, tôi chỉ xin giới hạn ở hai điều kiện đầu, từ đó, phân tích một số đặc điểm nổi bật trong mối quan hệ giữa gia đình và các trường Việt ngữ trong việc dạy tiếng Việt cho trẻ em ở hải ngoại.

Thứ nhất, liên quan đến đối tượng. Hiện nay, có ba thành phần chính đang học tiếng Việt: trẻ em ở Việt Nam; trẻ em gốc Việt ở ngoại quốc; và người ngoại quốc đang học tiếng Việt ở Việt Nam cũng như ở nước ngoài.

Bản chất ngôn ngữ của mỗi thành phần khác nhau. Với trẻ em ở Việt Nam, tiếng Việt là ngôn ngữ thứ nhất; với người ngoại quốc, nếu sống hẳn ở Việt Nam, tiếng Việt sẽ là ngôn ngữ thứ hai, nếu chỉ ở Việt Nam một thời gian ngắn cũng như nếu chỉ học tiếng Việt ở ngoài Việt Nam, tiếng Việt là một ngoại ngữ. Xin lưu ý, đối với giới nghiên cứu, hai khái niệm sau khác nhau: Ngôn ngữ thứ hai (second language) là ngôn ngữ được dạy ngay trong môi trường ngôn ngữ ấy được sử dụng để học sinh, bước ra khỏi lớp, vẫn có thật nhiều cơ hội nghe, thấy và vận dụng những gì mình đã học. Ngoại ngữ (foreign language), ngược lại, là ngôn ngữ được giảng dạy ở một xứ sở có văn hoá khác, với một ngôn ngữ khác, nơi học sinh ít có cơ hội tiếp xúc và thực hành. Ví dụ, tiếng Anh, ở Việt Nam, với người Việt Nam, là một ngoại ngữ; nhưng ở Úc hoặc Anh, Mỹ, Canada, với người di dân - trong đó có người Việt Nam, ngược lại, là ngôn ngữ thứ hai.[1]

Còn với trẻ em gốc Việt ở hải ngoại thì sao?

Không có câu trả lời chung. Có mấy trường hợp chính. Một, với những em dù sinh ra trong gia đình Việt Nam nhưng chưa bao giờ học tiếng Việt và cũng chưa bao giờ nghe tiếng Việt, ngay cả từ bố mẹ, tiếng Việt sẽ là một ngoại ngữ; hai, với những em ít nhiều giao tiếp tiếng Việt trong gia đình dù không được học chính thức, tiếng Việt sẽ là ngôn ngữ thứ hai. Nhưng trường hợp thứ ba này, theo tôi, hiện nay phổ biến nhất: với các em học tiếng Việt và tiếng Anh (hay bất cứ ngôn ngữ nào khác nơi các em đang sống; ở đây, để cho tiện, chỉ tập trung vào các xứ nói tiếng Anh) hầu như cùng lúc, tiếng Việt sẽ là một trong hai ngôn ngữ chính mà các em thụ đắc, hoặc nói cho gọn, một song ngữ (bilingualism).

Nhưng song ngữ là gì?

Nói một cách đơn giản, song ngữ là biết hai ngôn ngữ khác nhau. Tuy nhiên, ở đây lại có rất nhiều vấn đề. Thứ nhất, thế nào là biết? Cái gọi là “biết” ấy có ba cấp độ chính: một là chỉ có thể tiến hành các hoạt động giao tiếp ở mức căn bản liên quan đến một số nhu cầu đơn giản trong đời sống hàng ngày; hai là khá trôi chảy trong một số loại đề tài nào đó; và ba là thông thạo cả hai như tiếng mẹ đẻ. Thứ hai, về trình tự học các ngôn ngữ ấy. Ở đây lại có ít nhất ba trường hợp: một là học tiếng Việt trước, tiếng Anh sau; hai là học tiếng Anh trước, tiếng Việt sau; và ba là học cả hai thứ tiếng cùng lúc. Hai trường hợp đầu thường được gọi là song ngữ tuần tự (sequential bilingualism); trường hợp sau cùng được gọi là song ngữ đồng thời (simultaneous bilingualism).

Kết hợp tất cả các yếu tố kể trên, cái gọi là song ngữ của trẻ em Việt Nam ở nước ngoài, cụ thể là ở các xứ nói tiếng Anh, có thể được chia thành hai loại chính: song ngữ quân bình (balanced bilingualism) và song ngữ mất quân bình (unbalanced bilingualism).

Khái niệm song ngữ quân bình được ba nhà ngôn ngữ học W. E. Lambert, J. Havelka và R. C. Gardner đưa ra lần đầu tiên năm 1959 trong bài “Linguistic Manifestations of Bilingualism” đăng trên tờ The American Journal of Psychology khi nghiên cứu về tình trạng song ngữ ở Canada. Theo họ, người được xem là song ngữ quân bình là kẻ có thể sử dụng hoàn hảo cả hai thứ tiếng như cả hai đều là ngôn ngữ thứ nhất (hay tiếng mẹ đẻ) của họ. Nhiều nhà nghiên cứu cho những người có hai ngôn ngữ thứ nhất như vậy rất hiếm. Cực hiếm. Thường, trong hai thứ tiếng mà người ta nói trôi chảy vẫn có một thứ tiếng nào đó người ta giỏi hơn, cảm thấy gần gũi, gắn bó và dễ dàng hơn.
Song ngữ mất quân bình là tình trạng tuy có thể sử dụng hai thứ tiếng nhưng trong đó có một thứ tiếng nổi trội như một yếu tố chủ đạo (dominant bilingual), lấn át hẳn thứ tiếng kia. Phần lớn trẻ em Việt Nam ở hải ngoại là thuộc loại này. Ở đây lại có mấy trường hợp khác nhau:

Một, lúc mới sinh ra, các em học tiếng Việt trước, đến lúc đi nhà trẻ, hoặc thậm chí, vào mẫu giáo, các em mới học tiếng Anh. Như vậy, cho đến lúc các em đi học, tiếng Việt vẫn là ngôn ngữ chủ đạo.

Hai, từ lúc sơ sinh, các em học tiếng Việt và tiếng Anh hầu như cùng lúc: trong khi bố mẹ và ông bà dạy các em nói tếng Việt; anh chị của các em cũng như môi trường chung quanh lại dạy các em nói tiếng Anh. Tuy nhiên, ở đây thường vẫn có một ngôn ngữ nào đó nổi bật hẳn lên. Ví dụ, nếu ông bà và bố mẹ nói chuyện với các em nhiều hơn, tiếng Việt sẽ là ngôn ngữ chủ đạo; nếu các anh chị cũng như nhân viên nhà trẻ nói chuyện với các em nhiều hơn, tiếng Anh lại trở thành ngôn ngữ chủ đạo.

Tuy nhiên, trong cả hai trường hợp kể trên, quan hệ giữa ngôn ngữ chủ đạo và ngôn ngữ thứ yếu không phải cố định. Chúng thay đổi khá thường xuyên và có khi rất nhanh chóng. Xu hướng chính và chung là: khi các em đến tuổi đi học chính thức, tức từ lớp 1 trở lên, tiếng Anh sẽ trở thành ngôn ngữ chủ đạo; tiếng Việt bị chìm xuống thành một thứ ngôn ngữ thứ yếu hoặc có khi, tệ hại hơn nữa, chỉ đủ để tiếp nhận, chủ yếu bằng lỗ tai (nghe)  chứ không thể sản xuất (nói và viết), dần dần trở thành một người song ngữ thụ động (passive bilinguals), hoặc song ngữ giảm trừ (subtractive bilinguals), ở đó, kiến thức và kỹ năng tiếng Việt càng ngày càng giảm và yếu dần; cuối cùng, thành bán song ngữ (semibilingualism), ở đó, với tiếng Việt, các em chỉ biết một cách sơ lược, đại khái, nghèo nàn chứ không có kỹ năng để sử dụng nó như một công cụ giao tiếp thực sự.

Như vậy, chúng ta có thể hình dung tình hình ngôn ngữ của trẻ em thuộc thế hệ thứ hai hoặc thứ ba ở hải ngoại (ví dụ ở các xứ nói tiếng Anh) ở các lớp tiếng Việt đại khái như sau:

Nếu so sánh với tiếng Việt như một ngôn ngữ thứ nhất và tiếng Việt như một ngôn ngữ thứ hai hoặc một ngoại ngữ, tiếng Việt như một song ngữ ở hải ngoại có một số ưu và khuyết điểm như sau:

So với tiếng Việt như một ngôn ngữ thứ nhất, tức tiếng Việt của trẻ em Việt Nam ở Việt Nam, tiếng Việt của trẻ em song ngữ có một số khuyết điểm rõ rệt:

Cách phát âm không chuẩn bằng

Từ vựng nghèo nàn hơn

Các kỹ năng ngôn ngữ không đồng đều

Cách diễn đạt thiếu phong phú và tinh tế

Tuy nhiên, các em lại hơn hẳn trẻ em ở Việt Nam ở hai khía cạnh:

Một, ý thức siêu ngôn ngữ (metalinguistic awareness) tức khả năng khách thể hóa ngôn ngữ như một hình thức hoặc một tiến trình để có thể quan sát và nhận xét về ngôn ngữ ấy như một người ngoại cuộc. Ý thức siêu ngôn ngữ bao gồm ba khía cạnh chính: một, ý thức về ngữ âm, về quan hệ giữa các âm vị (phoneme) và tự vị (grapheme) cũng như giữa âm thanh và ý nghĩa; hai, về hình thái học (morphological), chủ yếu trong cách cấu tạo từ; và ba, về các quy luật ngữ pháp. Ví dụ, với người đơn ngữ (monolingual), chỉ biết một thứ tiếng, người ta dễ có cảm tưởng ý nghĩa của từ nằm ở sự vật và quan hệ giữa từ và sự vật là một cái gì tất yếu và cố định; chỉ cần học thêm một thứ tiếng gì khác, người ta sẽ phát hiện ra là, với cùng một sự vật, ở hai ngôn ngữ khác nhau, người ta sẽ có hai cách gọi tên khác nhau; và như vậy, một, ý nghĩa của từ nằm trong đầu óc người nói hơn là ở sự vật; và hai, quan hệ giữa từ và vật là một thứ quan hệ ít nhiều võ đoán; và đi xa hơn, mọi ngôn ngữ đều có tính quy ước.

Hai, ý thức liên văn hóa (intercultural awareness) tức ý thức về tính đặc thù của các nền văn hóa với những niềm tin, những thói quen, những chuẩn mực và những giá trị riêng, từ đó, một mặt, có khả năng giao tiếp với những người thuộc các nền văn hóa khác; mặt khác, trở thành cởi mở và bao dung hơn trước những cái mới, những cái khác và những sự dị biệt. Chỉ cần học cách xưng hô trong tiếng Việt, các em sẽ thấy ngay, so với tiếng Anh, quan hệ về xã hội cũng như các nguyên tắc lịch sự của người Việt Nam khác hẳn người nói tiếng Anh.

Ưu thế của hai loại ý thức này ở trẻ em song ngữ là điều dễ hiểu: Học hai ngôn ngữ cùng lúc là sống thường trực với việc phiên dịch và chuyển đổi từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác. Đó cũng là cơ hội để các em phát triển nhận thức và khả năng so sánh về những đặc trưng riêng với những ưu và khuyết điểm riêng của từng ngôn ngữ và từng văn hóa.

So với những người học tiếng Việt như một ngoại ngữ hoặc một ngôn ngữ thứ hai, trẻ em song ngữ gốc Việt rõ ràng là có nhiều mặt mạnh:

Về ngữ âm, do được học tiếng Việt rất sớm từ gia đình, phần lớn các em có thể phát âm chính xác hầu hết các nguyên âm và phụ âm căn bản cũng như hầu hết các thanh điệu trong tiếng Việt. Quan sát nhiều học sinh trong các lớp tiếng Việt bậc tiểu học, kể cả lớp 1 và lớp 2, ở Úc, tôi nhận thấy một điều: trong khi phần lớn các em còn diễn đạt một cách khó khăn, chủ yếu do thiếu thốn từ vựng, dường như không em nào có cách nói lơ lớ như những người ngoại quốc mới học tiếng Việt. Đó là một nền tảng tuyệt hảo để tiến đến việc thụ đắc tiếng Việt như một ngôn ngữ thứ nhất.

Về cú pháp, hầu hết các trẻ em song ngữ đều nói tiếng Việt khá đúng. Lỗi của các em chủ yếu nằm trong cách dùng từ, ví dụ, thường nói “cái áo té” (thay vì cái áo rơi hay rớt) hoặc “rửa đầu” (thay vì gội đầu), nhưng hiếm lắm mới có những em đặt tính từ trước danh từ như trong tiếng Anh.

Tuy nhiên, tất cả những mặt mạnh của các trẻ em song ngữ gốc Việt so với trẻ em ở Việt Nam hoặc với người ngoại quốc học tiếng Việt như một ngoại ngữ kể trên đều ở trong tình trạng đầy bất trắc. Tình trạng quân bình giữa tiếng Việt và tiếng Anh ở các em lúc nào cũng đối diện với nguy cơ bị phá vỡ. Trong thế phá vỡ ấy, tiếng Việt không những có nguy cơ trở thành thứ yếu mà còn có nguy cơ bị giảm trừ, cuối cùng, thành thụ động, nếu không nói là bị quên lãng. Những mặt mạnh ấy chỉ có thể được phát huy với một điều kiện: tiếng Việt của các em được tiếp tục duy trì và phát triển. (Còn tiếp một kỳ)

Nguyễn Hưng Quốc

[1] Trong tiếng Anh, đối với trường hợp trên, người ta gọi là EFL –English as a Foreign Language, với trường hợp dưới, ESL – English as a Second Language. Riêng ở Anh, Ireland và New Zealand, người ta thường dùng chữ ESOL – English for Speakers of Other Languages – Tiếng Anh cho những người nói các ngôn ngữ khác – cho cả hai trường hợp, bao gồm cả ESL lẫn EFL.