BM

Sunday, May 3, 2020

COVID-19 và phản ứng của Thế Giới

Coronavirus, COVID-19, hay SARS-CoV-2 virus, với tên gọi nào thì cũng chỉ là một loại virus (siêu vi khuẩn) mới xuất hiện, có khả năng lây lan nhanh chóng. Nguy hiểm hơn cả là có thể tiềm ẩn trong người bị lây nhiễm đến hơn 10 ngày sau mới phát hiện hoặc không bao giờ phát hiện, nhưng vẫn có thể truyền bệnh qua người khác.

Con virus này xuất hiện lần đầu tiên ở Wuhan (Vũ Hán) tỉnh Hubei (Hồ Bắc) bên Tàu từ cuối tháng 12 năm 2019, thế nhưng chính phủ Tàu cộng chỉ nói là một loại bệnh cảm cúm mới và vẫn tổ chức tết Âm lịch như thường lệ.

Sau tết, hàng trăm ngàn dân Tàu mang con virus này đi gieo rắc khắp nơi trên thế giới. Cho đến đầu tháng 5 đã có hơn 3.5 triệu người của 187 quốc gia hay khu vực (countries/regions) trên thế giới đã bị nhiễm bệnh, và hơn 246 ngàn người đã chết. Ngoài sự thiệt hại về nhân mạng, sự thiệt hại về kinh tế toàn cầu chưa thể tổng kết được là bao nhiêu, nhưng có thể nói là một sự thiệt hại lớn lao chưa từng có trên thế giới, trong thời bình.

Trong hai tháng 3 và 4 vừa qua, rất nhiều quốc gia đã lên tiếng chỉ trích về sự dấu diếm và thông tin sai lạc của Tàu cộng, với sự đồng loã của Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization - WHO), đã gây ra hậu quả về lây nhiễm và chết người như trên. Nhiều quốc gia có ý định sẽ kiện Tàu cộng về sự thiệt hại về nhân mạng và kinh tế, tuy điều này gần như không thể xảy ra vì luật pháp quốc tế không cho phép kiện một quốc gia có chủ quyền được công nhận của quốc tế, nếu quốc gia bị kiện không đồng ý ra toà. Thế nhưng kết quả của một vụ kiện đơn phương như thế cũng đem lại ảnh hưởng rất xấu cho Tàu cộng về cả hai phương diện chính trị và kinh tế.

Thế cho nên, kể từ tháng 4 vừa qua, Tàu cộng đã mở một chiến dịch tuyên truyền và phao tin đồn đoán, nhiều khi trái ngược nhau, để đánh lạc hướng việc kiện cáo, truy lùng nguồn gốc của con virus. Một mặt dùng phương pháp "tuyên truyền ngoại giao", dùng các nhân viên thuộc ngành ngoại giao được bảo vệ bởi luật pháp để tuyên bố, phao tin sai lạc. Mặt khác, tung tiền ra mua chuộc các "bồi bút" và "dư luận viên" khắp nơi trên thế giới để tiếp tay loan tin được phát tán bởi đám "tuyên truyền ngoại giao".

“Điều đáng chú ý nhất là cho đến ngày hôm nay, tháng 5 năm 2020, Tàu cộng vẫn tuyên bố không chấp thuận bất cứ một cơ quan y tế ngoại quốc nào, kể cả WHO, được vào Vũ Hán để điều tra nguồn gốc chính xác của con coronavirus mới này. Ông bà ta có câu "Cây ngay đâu sợ chết đứng", thế cho nên tìm cách trốn tránh đủ chứng tỏ là "sợ bị phanh phui tội lỗi."

Ngoài việc tuyên truyền, tung ra lời đồn đoán trái ngược, gây hỗn loạn về nguồn gốc của coronavirus theo sách lược tuyên truyền của thời Liên Xô, Tàu cộng còn dùng loại "quyền lực mềm - soft power", sức mạnh của kinh tế và văn hoá, để gây áp lực với các quốc gia lệ thuộc vào kinh tế hay văn hoá của họ.

Liên Hiệp Âu Châu cải chính về sự hèn nhát trước Tàu Cộng

Trang báo điện tử của CNN, hôm thứ Bảy ngày 2 tháng 5 năm 2020, đăng tin nữ phóng viên Christiane Amanpour phỏng vấn Chủ tịch Ủy ban Âu châu (European Commission President), bà Ursula von der Leyen, về lý do tại sao lại có sự sửa đổi về nội dung và ngôn từ của bản dự thảo cáo buộc Tàu cộng và Nga âm mưu tung tin tuyên truyền sai lạc về nguồn gốc của đại dịch do coronavirus gây nên.

Sau khi bản dự thảo, viết ngày 21 tháng 4 năm 2020, được báo chí quốc tế trích đăng, trong đó khẳng định Nga và Tàu cộng cố tình xuyên tạc, đưa ra những lý thuyết trái ngược nhau về nguồn gốc của coronavirus, mà cả thế giới đều biết là phát nguồn từ Wuhan (Vũ Hán), ngay cả WHO cũng đã từng khẳng định như thế. Nhưng những đoạn văn nói về nguồn gốc của coronavirus đã bị sửa đổi, nhẹ nhàng hơn và không có ý khẳng định, sau khi Tàu cộng mạnh miệng tuyên bố là viết như thế sẽ "gây ảnh hưởng không tốt cho sự quan hệ giữa Liên hiệp Âu châu và Tàu cộng." Với lời tuyên bố như trên và những "đối thoại ngầm" tiếp theo đó, Liên hiệp Châu âu đã phải cúi đầu trước sự doạ nạt của Tàu cộng!

Dĩ nhiên là bà Ursula von der Leyen đã có lời cải chính, nhưng với một ngôn ngữ "ngoại giao yếu đuối", nếu không muốn nói là hèn nhát:

"Không, đây là một báo cáo độc lập thực hiện bởi các cơ quan bên ngoài, và nói lên những gì chúng tôi sẽ phải làm. Ý tôi muốn nói là một bài học. Nếu đây là một bài học thì chúng tôi đã học được là chúng tôi không có đầy đủ dữ kiện chắc chắn để đưa ra nhận định chính xác."

Đây là một chuyện rất khó có thể tưởng tượng được trong lịch sử. Cả Liên hiệp Châu âu, trong đó đã có những quốc gia hùng mạnh, văn minh bậc nhất trong lịch sử loài người, vậy mà tất cả đều phải cúi đầu trước một lý thuyết chính trị lỗi thời, một giống dân lừa đảo, trắng trợn ăn cắp kỹ thuật và ăn cướp tài nguyên của thế giới. Thời thế chiến thứ hai, ông thủ tướng Anh lúc bấy giờ là Nevelle Chamberlain đã ký kết hiệp định Munich (Munich agreement) với Đức Quốc Xã để mong tránh chiến tranh, và Winston Churchill đã phê bình rằng:

("Ông đã được lựa chọn giữa chiến tranh và nhục nhã. Ông đã chọn nhục nhã và rồi ông cũng sẽ phải đương đầu với chiến tranh.")

Bây giờ, 75 năm sau Thế chiến Thứ hai, Châu âu đã chọn sự nhục nhã chứ không dám đương đầu với Tàu cộng. Tuy cuộc chiến toàn cầu lần này không phải là chiến tranh bằng súng và bom đạn mà bằng kinh tế, chính trị và, nguy hiểm hơn, với vũ khí vi trùng cấy vào người để phát tán ngầm nhưng độc hại gấp trăm gấp ngàn lần bom đạn. Thế nhưng ai sẽ là Churchill để lập lại câu nói trên với Liên hiệp Châu âu? Thế giới cần một Churchill để đối phó với Tàu cộng.

Ngoài tổng thống Donald Trump của Hoa Kỳ ra thì chưa thấy một lãnh tụ nào trên thế giới dám mở miệng chống Tàu cộng. Thế nhưng vận mệnh của thế giới lại phải chịu sự quyết định của cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ vào tháng 11 tới đây. Và ông Donald Trump thì lại đang bị tấn công tứ phía, thù trong, giặc ngoài. Còn đảng Dân Chủ của Hoa Kỳ và đám truyền thông thiên tả thì đã học theo đảng cộng sản Việt Nam "Thà mất nước chứ không mất đảng." Nhất định tìm đủ mọi phương pháp, cho dù bẩn thỉu nhất (dirty politics), để "Thà lệ thuộc vào Tàu cộng chứ không để mất ghế tổng thống một lần nữa!"

Điều đáng ngạc nhiên, và đáng phàn nàn, là người Việt Nam tị nạn cộng sản cũng quên, hay nhắm mắt trước sự chống đối viện trợ chiến tranh cho VNCH chống cộng sản của Joe Biden (đảng Dân Chủ) để kết cuộc là ngày 30 tháng 4 năm 1975, cộng sản Bắc Việt đã nhuộm đỏ toàn cõi Việt Nam. Và họ cũng quên rằng sau đó, cũng chính Joe Biden đã quyết liệt chống việc chấp thuận cho người Việt Nam tị nạn cộng sản nhập cư vào Mỹ. Ngôn ngữ có lẽ không đủ để diễn tả hành vi và đầu óc của những người như thế. Người Việt tị nạn còn bị che mắt, còn bị lừa gạt cho đến bao giờ.

Người Mỹ có câu "Bị gạt một lần thì trách người, bị gạt lần thứ hai thì nên tự trách mình - fool me once, shame on you; fool me twice, shame on me." Đó là một câu nói rất văn chương và thâm thuý để nói về người ngu mà không cần dùng chữ ngu.

Bùi Phạm Thành

Tham khảo:

'No obligation': Joe Biden opposed helping South Vietnamese refugees reach U.S. in 1970s
https://www.washingtontimes.com/news/2019/jul/4/joe-biden-opposed-helping-refugees-from-south-viet/

Russia and China promote coronavirus ‘conspiracy narratives’ online, says EU agency
https://www.politico.eu/article/russia-and-china-promote-coronavirus-conspiracy-narratives-online-says-eu-agency/

EU chief denies disinformation report was watered down for China
https://www.cnn.com/2020/05/01/europe/eu-ursula-von-der-leyen-amanpour-china-intl/index.html

Tình hình du lịch sẽ ra sao trước khi có vaccine?

Amabie _ 'bùa yểm' chống Covid-19 của người Nhật

Sài Gòn _ bốn mươi lăm năm nhìn lại

Ngày 30/4 hãy gọi là ngày ‘Tưởng niệm’

Làm sao thoát khỏi sự thống trị của thời gian?

Số người chết vì Covid-19 tại Mỹ vượt qua số quân nhân chết trong chiến tranh VN

NASA sáng chế ra máy thở mới trong 37 ngày

Mike Pence _ Anh hùng thầm lặng ẩn sau ánh hào quang

Tàu cộng chết thì Việt cộng cũng băng hà

Các thuyết âm mưu 'chọi nhau' từ Mỹ và Trung cộng

Lật tẩy kế hoạch tiêu diệt Mỹ và Thế Giới của Tập Cận Bình

New York Post kêu gọi ‘tắt máy thở’ _ Trung Hoa đang hấp hối

Tác hại của virus corona không chỉ ở phổi

Nước Mỹ đã tỉnh sau đòn tấn công của Tàu cộng

Mỹ đứng đầu thế giới về số người chết vì Covid-19

Vì sao tỷ lệ tử vong do virus corona mỗi nước mỗi khác?

Khi lính Mỹ đầy… đường!

Gửi bạn bè và gia đình về sự nghiêm trọng của Covid-19

Trung cộng đã trỗi dậy và hung hãn bất chấp lương tri

Đừng để Bắc Kinh thoát tội về đại dịch toàn cầu

Tình hình du lịch sẽ ra sao trước khi có vaccine?

Những cách tăng giãn cách xã hội tại bãi biển có thể bao gồm việc tách rời người tắm bằng tấm mica

Ghế tắm nắng cách nhau bằng tấm mica. Xét nghiệm máu và xịt thuốc khử trùng trước khi bay.

Những điều này nghe có vẻ cực đoan, nhưng chúng thực sự là những biện pháp mà một số người trong ngành du lịch đang tìm cách khiến khách du lịch cảm thấy an toàn và thoải mái trong một thế giới sau bị phong tỏa.

Vẫn còn quá sớm để nói khi nào du lịch quốc tế có thể khởi động lại - chẳng hạn, Argentina đã gia hạn lệnh cấm bay cho đến tháng 9 và một bộ trưởng Anh nói rằng ông sẽ không sớm đặt kỳ nghỉ hè.

Nhưng những chuyến đi nước ngoài sẽ như thế nào khi chúng có thể được thực hiện lại?

Đây là những gì bạn có thể mong đợi.

Phi trường

Nhiều phi trường, trong đó có phi trường ở London, đã đưa ra các biện pháp phục vụ cho khách du lịch thiết yếu dựa trên các hướng dẫn của chính phủ - vì vậy chúng sẽ nghe có vẻ quen thuộc.

Những biện pháp này gồm lúc nào cũng phải duy trì khoảng cách từ một đến hai mét (không tính những người chung sống), thuốc khử trùng tay phân phối khắp sân bay và nỗ lực hơn để trải đều hành khách ra các nhà ga.

Tại Mỹ, Cơ quan An ninh Giao thông (TSA) cho biết khách du lịch nên rửa tay trong 20 giây - theo hướng dẫn chính thức - trước và sau quá trình kiểm tra an ninh.

Nhưng, tại sân bay quốc tế Hong Kong, việc thử nghiệm đang được tiến hành trên một thiết bị khử trùng toàn thân. Điều này, sân bay cho biết, có thể tẩy thân người dùng trong vòng 40 giây, sử dụng thuốc xịt diệt vi khuẩn và vi rút trên da và quần áo.

Phi trường Quốc tế Hong Kong đang thử nghiệm cách khử trùng toàn thân

"Giống như việc lấy chất lỏng và thiết bị khi đi qua máy móc đã trở thành chuẩn mực, thì các hướng dẫn giãn cách xã hội mới cũng sẽ trở thành chuẩn mực", ông nói thêm: "Có thể chúng ta sẽ thấy việc giới thiệu một hộ chiếu miễn dịch."

Đầu năm nay, một số phi trường tuyên bố họ đang giới thiệu "sàng lọc phát hiện nhiệt" trong nỗ lực ngăn chặn sự lây lan của virus từ nước ngoài.

Tuy nhiên, các chuyên gia còn đang tranh cãi về hiệu quả của cách này, vì một số người có thể đã nhiễm bệnh nhưng không có triệu chứng, và nhiều phi trường sẽ không làm theo.

Tuy nhiên, một số đã tiến xa hơn với Emirates cung cấp cho hành khách các xét nghiệm máu nhanh chóng xem họ có bị nhiễm Covid-19 không trước khi lên máy bay tại các nhà ga của phi trường Dubai. Emirates cho biết các xét nghiệm máu nhanh có kết quả trong vòng 10 phút.

Trên máy bay

Khi ngồi vào ghế, bạn sẽ phải tưởng tượng ra những nụ cười thường thấy từ các tiếp viên, giờ đây rất có thể sẽ phải đeo khẩu trang.

Bạn có thể chọn cười đáp lại, nhưng có lẽ bạn cũng sẽ mang khẩu trang luôn - vì ngày càng có nhiều quốc gia khuyên nên sử dụng.

Tâm trí của bạn, trong khi đó, sẽ thoải mái khi biết rằng hầu hết các hãng hàng không lớn sẽ đẩy mạnh các quy trình làm sạch và vệ sinh của họ, khiến bàn khay, chỗ ngồi và dây an toàn được khử trùng một cách phù hợp.

Khoang hành khách của chuyến bay Delta Delta nội địa giữa Minneapolis và Baltimore vào ngày 25/4/2020

Nếu bạn đã đặt chuyến bay với Korean Air, đừng hoảng hốt nếu mọi người xuất hiện trên lối đi mang đầy đủ thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE), vì hãng hàng không cho biết họ có kế hoạch cung cấp áo choàng, găng tay và kính che mắt cho phi hành đoàn.

Đây có thể là thời điểm tốt nhất để bạn đánh giá cao việc bạn sẽ không chia sẻ tay vịn của mình, vì hầu hết các hãng hàng không đều nói rằng các chuyến bay sẽ không kín khách, và ghế giữa sẽ được giữ trống (ít nhất là trong thời gian đầu).

Một phi công của hãng hàng không Tui, người được yêu cầu được gọi là Christian trong bài này, nói rằng trong khi rải khách xa nhau hợp lý nghĩa đối với các hướng dẫn giãn cách xã hội, nó có thể "cực kỳ nghiêm cấm" và tốn kém.

"Mất một phần ba số ghế đồng nghĩa với việc các hãng hàng không bị thua lỗ, hoặc chúng ta quay trở lại thời kỳ xa xưa khi một vé khứ hồi từ Paris đến Nice phải tốn 1.250 đôla tính theo tiền ngày nay."

Christian cho biết các quốc gia phụ thuộc nhiều vào du lịch đã liên hệ với các hãng hàng không. "Tôi tin rằng chúng ta sẽ thấy một sự khởi động lại nhỏ của các chuyến bay đến một số địa điểm đến đã chọn vào cuối mùa hè."

Tại điểm đến

Hãy hình dung chúng ta đến một thành phố biển ở Ý? Chà, bạn có thể thấy mình đan xen giữa những tấm plexiglass cao được sử dụng để tách những chiếc ghế phơi nắng khi tìm kiếm một chỗ râm mát trên cát.

"Tôi đã nhìn thấy những bức vẽ", Ulf Sonntag thuộc Viện nghiên cứu du lịch ở Bắc Âu nói, "họ đang nghiêm xem xét ý tưởng này ở Ý."

Ông Sonntag cho biết các điểm đến ở châu Âu cũng đang tìm cách quản lý khách tại các khách sạn, bao gồm chỉ cho phép 50% khách sạn được mở hoặc 50% phòng trong tòa nhà được có khách

"Nếu mục tiêu chính là giãn cách xã hội, thì họ phải làm việc với giới hạn đó. Có vẻ như hồ bơi sẽ không được mở tại các khu nghỉ mát Địa Trung Hải", ông nói thêm.

Trong khi các nhà hàng đang nhìn chuẩn bị kê bàn xa nhau hơn, một chuỗi khách sạn của Bồ Đào Nha, Vila Gale, cho biết họ đã "tích trữ thuốc khử trùng tay" và "vẽ ra một thực đơn mới để thay thế các món ăn tự chọn".

Nikolaos Sipsas, giáo sư y khoa ở Athens, đồng ý rằng các bữa ăn tự chọn là một rủi ro lớn, cùng với hồ bơi, quán bar và bãi biển.

"Tôi thấy các bãi biển Hy Lạp đang rất thưa thớt, nói cách khác cũng có người tắm, nhưng người ta không ở gần nhau. Chúng ta sẽ không thấy hiện tượng các bãi biển có tổ chức với khăn tắm ngay cạnh nhau", ông nói.

Các quốc gia châu Âu khác đã thảo luận về "hành lang du lịch" để kết nối các khu vực và các quốc gia thành viên ít bị ảnh hưởng nhất bởi Covid-19.

Croatia, ví dụ, nói rằng có thể cho khách du lịch từ Cộng hòa Séc và Slovakia quyền truy cập đặc biệt đến các bãi biển của nước này vào mùa hè năm nay.

Điều này sẽ mãi mãi thay đổi tương lai của du lịch?

Bạn có thể không thích những hình ảnh kỳ nghỉ ở nước ngoài giả định vừa được đưa ra. Và có lẽ bạn sẽ không cô đơn. Thực tế là, nhiều ngày lễ nghỉ trong tương lai có thể sẽ được thực hiện tại nhà.

"Mọi người có thể sẽ ít đi du lịch quốc tế ít hơn, những gì từng được gọi là du lịch tại chỗ sẽ thay đổi và có thể trở thành thông lệ", Andy Rutherford, người sáng lập công ty lữ hành Fresh Eyes có trụ sở tại Anh, nói.

Trước đại dịch toàn cầu, du lịch trên du thuyền, kỳ nghỉ trượt tuyết và các chuyến bay dài có thể mất đi sức hấp dẫn, đặc biệt là khi trọng tâm trở lại với công nghệ xanh và cách để giải quyết khủng hoảng khí hậu, ông Rutherford nói. "Cam kết của chúng ta về du lịch phải dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau, đoàn kết và trách nhiệm."

Ông Sonntag đồng ý rằng đại dịch có thể dẫn đến thay đổi thói quen: "Du lịch trong nước có thể khiến mọi người nhận ra rằng bạn không cần phải luôn đi xa như vậy."

Một cuộc khảo sát gần đây của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) cho thấy 60% số người được hỏi sẽ đợi hai tháng trước khi đặt chuyến bay sau khi virus corona hết lây lan - 40% cho biết họ sẽ đợi ít nhất sáu tháng.

Boeing, công ty đã cắt giảm 10% lực lượng lao động toàn cầu để đáp ứng với Covid-19, cho biết họ không hy vọng du lịch hàng không sẽ trở lại mức 2019 cho đến ít nhất là năm 2023.IAG, công ty mẹ của British Airways, cho biết có thể sẽ mất "vài năm".

Amabie _ 'bùa yểm' chống Covid-19 của người Nhật

Sài Gòn _ bốn mươi lăm năm nhìn lại

Ngày 30/4 hãy gọi là ngày ‘Tưởng niệm’

Làm sao thoát khỏi sự thống trị của thời gian?

Số người chết vì Covid-19 tại Mỹ vượt qua số quân nhân chết trong chiến tranh VN

NASA sáng chế ra máy thở mới trong 37 ngày

Mike Pence _ Anh hùng thầm lặng ẩn sau ánh hào quang

Tàu cộng chết thì Việt cộng cũng băng hà

Các thuyết âm mưu 'chọi nhau' từ Mỹ và Trung cộng

Lật tẩy kế hoạch tiêu diệt Mỹ và Thế Giới của Tập Cận Bình

New York Post kêu gọi ‘tắt máy thở’ _ Trung Hoa đang hấp hối

Tác hại của virus corona không chỉ ở phổi

Nước Mỹ đã tỉnh sau đòn tấn công của Tàu cộng

Mỹ đứng đầu thế giới về số người chết vì Covid-19

Vì sao tỷ lệ tử vong do virus corona mỗi nước mỗi khác?

Khi lính Mỹ đầy… đường!

Gửi bạn bè và gia đình về sự nghiêm trọng của Covid-19

Trung cộng đã trỗi dậy và hung hãn bất chấp lương tri

Đừng để Bắc Kinh thoát tội về đại dịch toàn cầu

Giãn cách xã hội _ bao lâu thì chống được Covid-19?

Saturday, May 2, 2020

Amabie _ 'bùa yểm' chống Covid-19 của người Nhật

Ở Nhật Bản, khi nhiều nơi tại nước này công bố tình trạng khẩn cấp, người dân đã có cách phản ứng với đại dịch Covid-19 thật độc đáo: đó là chia sẻ hình ảnh trên mạng về một sinh vật kỳ bí trông giống nàng tiên cá, với niềm tin nó sẽ giúp họ ngăn cản dịch bệnh.

Hầu như đã bị lãng quên qua nhiều thế hệ, Amabie, như nó thường được gọi, là một yokai đem lại điều lành (yokai có nghĩa là một nhóm các linh hồn siêu nhiên nổi tiếng trong truyện cổ Nhật Bản).

Amabie lần đầu tiên được ghi nhận vào năm 1846.

Chuyện kể rằng có một viên quan đi điều tra về chuyện có ánh sáng xanh bí ẩn trong đáy nước ở tỉnh Higo trước đây (ngày nay là hạt Kumamoto).

Khi đến nơi, ông thấy một sinh vật tỏa sáng màu xanh lục với vảy cá, tóc dài, chân giống hình dạng ba cái đuôi cá và có mỏ khoằm trồi lên khỏi mặt biển.

Amabie tự giới thiệu với viên quan và dự đoán hai điều: Nhật Bản sẽ được mùa màng bội thu trong sáu năm kế tiếp, và một đại dịch sẽ tàn phá đất nước này. Tuy nhiên, sinh vật người cá bí ẩn này nói rằng để có thể ngăn chặn dịch bệnh, người dân nên vẽ hình ảnh của nó và chia sẻ cho càng nhiều người càng tốt.

Khi Amabie lần đầu tiên xuất hiện vào năm 1846, hình ảnh của nó in trên một bản in từ gỗ giống nó được xuất bản trên một tờ báo địa phương, và hình ảnh này nhanh chóng được lan truyền

Cuộc gặp gỡ kỳ lạ này sau đó đã được đăng tải trên báo tại địa phương, đi kèm với bản in từ tranh khắc gỗ một hình ảnh giống với Amabie, nó nhanh chóng lan tỏa khắp Nhật Bản.

Trong gần 174 năm qua, Amabie không phổ biến cho lắm. Nhưng khi virus corona quét qua Nhật Bản, hình ảnh của nó gần đây xuất hiện trở lại trên mạng xã hội, mang lại hi vọng rằng những người chia sẻ bức hình sẽ giúp đại dịch này chấm dứt.

"Amabie có thể được coi như một dạng meme [biểu tượng văn hóa phổ biến] của Thời Edo (từ 1603 -1868)," Victoria Rahbar, một nghiên cứu sinh thạc sĩ từ trung tâm Nghiên cứu Đông Á thuộc Đại học Stanford, nói. "Amabie nói mọi người hãy vẽ hình ảnh [của nó] và rồi lan truyền hình ảnh đó trên mạng để tránh dịch bệnh."

Khi dịch Covid-19 quét qua Nhật Bản, sinh vật huyền bí có hình dạng hơi giống người cá này đã được xuất hiện trở lại, với hi vọng ngăn cản được dịch bệnh

Theo xu hướng tìm kiếm trên Google, hình ảnh linh hồn yokai bí ẩn này đã xuất hiện hồi đầu tháng Ba và sự phổ biến của nó từ đó đã lan rộng khắp năm châu lục, với hashtag #AMABIEchallenge giờ đây xuất hiện trong tiếng Anh.

Thêm vào đó, hàng chục ngàn bức tranh, hình vẽ và hình vẽ lại điều chỉnh theo ý thích cá nhân về Amabie đã xuất hiện trên Instagram và Twitter, mọi người ở Nhật bắt đầu bán khẩu trang và nước rửa tay sát trùng có hình ảnh Amabie.

Một họa sĩ vẽ minh hoạ từng vẽ hình ảnh giống với Amabie ở một bên của chiếc xe tải đầu kéo đã đăng hình ảnh nó lên Twitter, và cho biết: "Tôi đi du lịch khắp đất nước với [hàng hóa] và Amabie để cầu nguyện cho bệnh dịch qua đi."

Những người khác tin vào Amabie thì làm món sushi Amabie có thể ăn được, và nướng bánh quy hình Amabie.

Linh hồn yokai này được thêu trên vải, thổi làm bóng bay và được sản xuất thành dạng huy hiệu có bán ở các máy bán huy hiệu phổ biến khắp Nhật Bản (còn gọi là gachapon).

Mọi người thậm chí còn cho thú cưng ăn mặc theo hình dạng của linh hồn từ đại dương này.

Trong vài tuần qua, hình ảnh Amabie đã xuất hiện dưới dạng các hình vẽ đầy màu sắc, được làm thành món ăn sushi và thêu trên vải

Dù linh hồn yokai có thể là quái vật hay quỷ dữ, nhưng ngày nay những linh hồn trong truyện cổ này được mọi người khắp Nhật Bản yêu thích.

Một số linh hồn, như Amabie, sở hữu sức mạnh của tình thương. Những linh hồn khác có thể chuyển đổi hình dạng, và rất nhiều trong số chúng thường được xây dựng với hình dáng kỳ dị và câu chuyện kể đi kèm tỉ mỉ.

Có câu chuyện về karakasa kozo, một chiếc dù một mắt nhảy lò cò có thể len lỏi vào và liếm mọi người. Hay câu chuyện về Biwa bokuboku, một chiếc sáo tự chơi nhạc trên đường phố để xin tiền, và tofu kozo, nhân vật mặc kimono theo kiểu cậu bé, nổi tiếng vì theo mọi người về nhà và cho họ đậu hũ.

Linh hồn yokai có nguồn gốc từ Thời Edo, và mãi đến đầu Thế kỷ 20 nó vẫn còn phổ biến trên báo Nhật Bản. Chuyện tường thuật trên báo chí về việc có người nhìn thấy yokai ở địa phương thường được đăng tải như những sự kiện chấn động.

Trong lịch sử, mọi người thường sợ hãi yokai, nhưng trong những thế hệ gần đây, yokai đã được nhìn nhận ở hình thức thân thiện hơn.

Ở Nhật Bản, đôi khi yokai được coi là có vai trò tôn giáo - như kitsune (cáo) thường được thấy tại đền thờ Inari

"Yokai thường đóng vai trò giúp mọi người đón nhận những tình huống hay cảm xúc khó chịu. Chúng đôi khi có thể là một dạng van xả khi mọi việc xảy ra với quá nhiều áp lực," Hiroko Yoda, đồng tác giả của quyển sách "Yokai tấn công! - Cẩm nang sống sót khỏi quái vật Nhật Bản" (Yōkai Attack! The Japanese Monster Survival Guide), nói.

"Điều khiến chúng có sức nặng là lịch sử lâu dài của chúng. Yokai, dưới nhiều hình dạng và tên gọi, đã trở thành một phần của văn hóa Nhật Bản qua nhiều thế kỷ. Ngày nay, yokai thường xuất hiện dưới hình thức giải trí. Chúng thường được sử dụng làm nhân vật trong trò chơi điện tử, phim hoạt hình và truyện tranh."

Tương tự như sự trấn an mà linh vật nổi tiếng (mascot) Kumamon đem lại sau trận động đất ở Kumamoto hồi năm 2016, sự xuất hiện trở lại của Amabie đem lại cảm giác nhẹ nhõm trong thời gian đầy biến động này.

Có một cách giải thích, đó là vì đây là sự liên hệ giữa yokai trong xã hội Nhật Bản và Thần đạo của nước này.

Trong thực tế, yokai đóng vai trò tôn giáo không phải là ít. Chú cáo biến hình kitsune chẳng hạn, theo truyền thống được coi là người đưa tin của thần Inari trong Thần đạo, và tượng chú cáo được dùng để tô điểm cho những ngôi đền Thần đạo trên khắp Nhật Bản.

Sau trận động đất ở Kumamoto hồi năm 2016, hình ảnh linh vật Kumamon đã đem lại niềm an ủi cho người Nhật trong thời gian đau thương và bất an

"Linh hồn yokai mang ký ức lịch sử cho người dân Nhật Bản," Rahbar chia sẻ. "Chúng không tĩnh tại, với nhiều linh hồn mới sẽ xuất hiện tùy theo dịp nhờ vào việc ghi chép mới về chúng được những bậc thầy [về truyện tranh Nhật Bản] như Shigeru Mizuki thể hiện."

Hãng Mizuki Productions cũng đóng vai trò trong việc làm hồi sinh sự nổi tiếng của Amabie trong thời đại dịch.

Vào ngày 17/3, công ty đăng tải trên Twitter một hình vẽ Amabie với thông điệp "Cầu cho dịch bệnh thời nay qua mau," khiến những họa sĩ vẽ truyện tranh khác như Mari Okazaki đăng hình vẽ của họ với thông điệp tương tự về hy vọng đại dịch kết thúc.

"Có rất nhiều tin tức xấu hiện nay," Okazaki nói. "Tôi nghĩ là những người đọc các tin tức đó thì muốn tìm kiếm một chút cảm giác dễ chịu."

"Khi mọi người vẽ thì việc vẽ có xu hướng giúp họ bình tĩnh lại, cho nên người ta vẽ [Amabie] là để cho cả chính mình và cho những người khác nữa," Okazaki nói tiếp. "Nhiều họa sĩ đang tham gia cuộc vui, tôi nghĩ đó là điều tốt."

Bộ Sức Khỏe, Lao động và An sinh Xã hội Nhật Bản đã áp dụng hình ảnh Amabie trong chiến dịch an toàn cộng đồng chống virus corona

Bộ Sức Khỏe, Lao động và An sinh Xã hội Nhật Bản mới vừa đây cũng tham dự vào cơn cuồng Amabie mới mẻ.

Trong một hình ảnh đăng tải trên Twitter ngày 9/4, bộ này đã chia sẻ hình ảnh của linh hồn yokai nhắc lại cảm xúc nguồn gốc mà Amabie đem lại và khuyến khích mọi người "tránh để virus lây lan".

Amabie có thể chỉ là nhân vật giả tưởng, nhưng chia sẻ hình ảnh của nó là cách đem lại ánh sáng và sự chung tay trong thời gian mọi người kiếm tìm sự kết nối và hy vọng.

Okazaki miêu tả Amabie trong hình ảnh một sinh vật đầy màu sắc, mạnh mẽ trỗi dậy từ biển cả, che phủ nhân vật ma quỷ trong bóng tối lượn lờ ở hình nền.

"Có rất nhiều kiểu linh hồn yokai ở Nhật, từ dễ thương đến đáng sợ. Tôi nghĩ nhân vật tôi vẽ thể hiện trái tim tôi," Okazaki chia sẻ. "Đó là sự phóng chiếu cảm xúc của tôi - là cách của riêng tôi muốn bày tỏ thông điệp 'Xin hãy che chở cho mọi người.'"

Rebecca Saunders