Friday, December 1, 2023

BMI ‘không phải là thước đo sức khỏe’, chỉ số vòng eo nên là bao nhiêu?

 BM

Khi cuộc tranh luận xung quanh việc đo lường thành phần cơ thể ngày càng gay gắt, các chuyên gia chăm sóc sức khỏe và các nhà nghiên cứu đặt câu hỏi về độ tin cậy của chỉ số khối cơ thể (BMI) như một chỉ số về sức khỏe. Mặc dù đã được sử dụng rộng rãi trong hơn một thế kỷ nhưng các nhà phê bình cho rằng BMI không xem xét được sự thay đổi trong thành phần cơ thể, dẫn đến những hiểu lầm có thể xảy ra.


Những thiếu sót lớn nhất của BMI


BM


Đánh giá BMI ban đầu được phát triển để đánh giá sức khỏe của một phần lớn dân số, giúp đưa ra góc nhìn bao quát về thể trạng chung của xã hội. Trong bối cảnh này, đánh giá BMI thường cung cấp kết quả chính xác. Tuy nhiên, khi áp dụng cho từng người, như thông lệ tiêu chuẩn hiện nay, BMI không thể cung cấp một bức tranh toàn diện về tình trạng sức khỏe của một người.


Công thức tính BMI:

BM

Dựa trên BMI, một người được phân loại là: thiếu cân, bình thường, thừa cân, béo phì hoặc béo phì trầm trọng.


Theo cách hiểu thông thường, phân loại “bình thường” là biểu hiện của sức khỏe trao đổi chất, ở mức cân bằng giữa quá gầy và quá béo. Mặc dù lý do này có vẻ hợp lý nhưng nó lại bỏ qua những khác biệt đáng kể về thành phần cơ thể.


BM

Bởi vì chỉ dựa trên chiều cao và cân nặng nên BMI bỏ qua khối lượng cơ, mật độ xương, thành phần cơ thể tổng thể cũng như sự khác biệt về chủng tộc và giới tính.


Tiến sĩ về khoa học dinh dưỡng Chris Masterjohn cho biết, “Ví dụ, một vận động viên thể hình có thể có chỉ số BMI rất cao nhưng lại rất ít mỡ vì khối cơ làm tăng trọng lượng cơ thể. Điều này làm tăng chỉ số BMI của họ. Do đó, BMI hoàn toàn không phải là thước đo sức khỏe – BMI là thước đo cân nặng và chiều cao.”


Nghiên cứu cho thấy khối lượng cơ bắp cao hơn đóng vai trò là một chỉ số quan trọng để cải thiện sức khỏe và tuổi thọ, có mối tương quan tích cực với tuổi thọ tăng lên. Mặt khác, chất béo dư thừa có liên quan chặt chẽ đến việc giảm đáng kể tuổi thọ.


BM


Tiến sĩ Tracy Richmond, giáo sư nhi khoa tại Trường Y Harvard với hơn 10 năm kinh nghiệm thực hiện nghiên cứu liên quan đến cân nặng, cho biết: “Những người có chỉ số BMI cao hơn có thể khỏe mạnh.”


Bà cho biết chỉ dùng BMI để xác định rủi ro sức khỏe có thể dẫn đến việc bỏ qua những người có thể cần đánh giá thêm. Điều này có khả năng khiến những người khỏe mạnh hiểu lầm rằng họ thừa cân và thông tin sai lệch cho những người vốn có thể phải đối mặt với những vấn đề sức khỏe trầm trọng.


Tiến sĩ Richmond cho biết: “Những người có chỉ số BMI thấp hoặc bình thường thường được cho là ‘đạt’ và khỏe mạnh. Nhưng những người có chỉ số BMI “bình thường” có thể bị rối loạn ăn uống và có nguy cơ thiếu máu và thiếu vi chất dinh dưỡng.


Cách đánh giá sức khỏe tốt hơn


BM


Bà Margaret Ashwell, nhà nghiên cứu sức khỏe cộng đồng có trụ sở tại Anh và là nhà tư vấn về khoa học dinh dưỡng chuyên về béo phì và hình dáng, cho biết WHtR là giải pháp thay thế giá trị cho BMI trong việc phân tích thành phần cơ thể và sức khỏe. WHtR so sánh chu vi vòng eo với chiều cao; lý tưởng nhất là chu vi vòng eo nhỏ hơn một nửa chiều cao.


Bà Ashwell nói: “WHtR là một chỉ số về nguy cơ sức khỏe sớm tốt hơn so với BMI vì WHtR là đại diện cho tình trạng béo phì ở trung tâm. Chất béo dự trữ trong vùng trung tâm là yếu tố nguy cơ của các bệnh chuyển hóa chính, chẳng hạn như bệnh tiểu đường loại 2 và bệnh tim.”


Theo bà Ashwell, phương pháp đơn giản này xác định chính xác vấn đề mà các bác sĩ nên tìm kiếm: sự tích tụ mỡ. Và do việc tập thể dục và khối cơ tăng lên có liên quan đến chu vi vòng eo nhỏ hơn nên đánh giá WHtR có thể phân biệt giữa mỡ và cơ, không giống như BMI.


BM


Một nghiên cứu năm 2021 cho thấy phép đo WHtR dự đoán tình trạng cao huyết áp ở bệnh nhân tiểu đường loại 2 đáng tin cậy hơn so với đánh giá BMI.


Một nghiên cứu khác chứng minh rằng tỷ lệ WHtR là tiêu chí sàng lọc hội chứng chuyển hóa vượt trội hơn so với BMI.


Bà Ashwell nói: “Thông điệp đơn giản ‘giữ vòng eo nhỏ hơn một nửa chiều cao’ có thể được áp dụng cho đàn ông, phụ nữ, trẻ em ở mọi lứa tuổi và mọi dân tộc.”


Cách đo lường sức khỏe tốt nhất


BM


Mặc dù kiểm tra chỉ số WHtR có thể đem lại lợi ích hơn BMI nhưng chỉ riêng WHtR sẽ không đánh giá sức khỏe tổng thể; chẳng hạn như tình trạng viêm tăng cao hoặc thiếu hụt chất dinh dưỡng.


BM


Vì vậy, ông Masterjohn đề xuất các đánh giá bổ sung như phân tích mỡ cơ thể, đo đường huyết lúc đói, xét nghiệm lipid, các dấu hiệu viêm như protein phản ứng C, bảng chuyển hóa hoàn chỉnh, công thức máu và phân tích nước tiểu để hiểu toàn diện về sức khỏe của một người.


Ông cũng đề nghị bác sĩ vật lý trị liệu hoặc huấn luyện viên cá nhân thực hiện sàng lọc chuyển động chức năng để duy trì chức năng cơ thể tối ưu theo tuổi tác.




Vance Voetberg  _  Tú Liên

***

Trọng lượng cơ thể khỏe mạnh _ Không chỉ gói gọn vào chiếc cân 

 BM

Thảo luận về cân nặng và tìm ra trọng lượng cơ thể khỏe mạnh là một chủ đề phổ biến trong nhiều thế kỷ. Trong phần lớn lịch sử, việc dư cân được coi là dấu hiệu của sức khỏe tốt, sự giàu có và thành đạt, mặc dù điều này đã thay đổi theo thời gian. Tuy nhiên, việc xác định trọng lượng cơ thể hoàn hảo của một người thật ra lại khó đến đáng ngạc nhiên.

https://baomai.blogspot.com/2022/09/trong-luong-co-khoe-manh-khong-chi-goi.html

***

Cân nặng ổn định góp phần tạo nên một bộ não khỏe mạnh 

 BM

Nhưng điều đó không có nghĩa là bạn nhất thiết phải giảm cân để giữ được sự minh mẫn khi già đi. Thay vào đó, hãy cố gắng duy trì cân nặng hiện tại của bạn. Nghiên cứu trước đây đã chứng minh rằng giảm cân, khi được thực hiện đúng cách, cũng có liên quan đến tuổi thọ nhận thức.

https://baomai.blogspot.com/2023/01/can-nang-on-inh-gop-phan-tao-nen-mot-bo.html

***

Bí quyết duy trì cân nặng hợp lý 

 BM

Lựa chọn thực phẩm lành mạnh, hoạt động thể chất vừa phải, ngủ đủ giấc, viết nhật ký ăn uống và tìm kiếm động lực của riêng mình là những cách giúp duy trì cân nặng hợp lý.

 

Mặc dù cân nặng của bạn có thể không xuống được con số mà bạn đã thấy trên bàn cân vào 20 năm trước nhưng bạn vẫn có thể đạt được mức cân nặng tốt cho sức khỏe và cuộc sống. Đó có phải là trọng lượng bạn nghĩ bạn nên có? Giống như 20 năm trước? Hay ít hơn chị dâu 10 pound (hơn 4,5kg)? 

https://baomai.blogspot.com/2022/02/bi-quyet-duy-tri-can-nang-hop-ly.html


baomai.blogspot.com
Đài Loan ngập trong thách thức, Trung cộng khó tính đến chuyện xâm lược
Thủ phạm chính gây ra bệnh tim
Những chuyên gia từng ủng hộ việc phong tỏa; giờ đây họ thừa nhận rằng mình đã sai
R.I.P: Nhạc sĩ, nhà văn Nguyễn Đình Toàn
R.I.P: Henry Kissinger
Căng thẳng là một lựa chọn
Niềm hy vọng mới: ‘Một nắm đất sét’
Giảm cân bằng bắp cải được các chuyên gia y tế Nhật Bản ưa chuộng
Cựu chiến binh Đệ nhị Thế chiến 106 tuổi lập kỷ lục
Cuộc điều tra đàn hặc TT Biden
Bột ngọt (MSG) thực sự có hại không?
Hàng triệu người Mỹ đang sa lầy vào bẫy do Trung cộng tạo ra
Loài chim nguy hiểm nhất thế giới xuất hiện ở bờ biển Úc
Loại bỏ cơn nghiện đường để giảm cân
Các CEO Hoa Kỳ đang chuyển doanh nghiệp ra khỏi Trung cộng
Trò chơi tâm trí của Trung cộng
Giờ đây Tập Cận Bình lại đang cầu cạnh Hoa Kỳ
Liệu châu Âu có thể trở lại thành phương Tây?
Texas đang mạo hiểm lưới điện của mình bằng giấc mơ năng lượng xanh
Giữ gìn sự tử tế ngay cả khi không được tưởng thưởng

Đài Loan ngập trong thách thức, Trung cộng khó tính đến chuyện xâm lược

 BM

Bà viện dẫn tình trạng rối loạn về kinh tế và tài chính của Trung cộng, cũng như những thách thức chính trị.


Theo Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn, nhà cầm quyền cộng sản Trung cộng khó mà tính đến chuyện xâm lược Đài Loan vì ban lãnh đạo nước này đang “ngập ngụa” trong các thách thức nội bộ.


BM

Một số chiến lược gia gọi chuỗi đảo ở Đông Á (trong đó có Đài Loan) là “Vạn lý trường thành ngược”. Các sĩ quan và chiến lược gia hải quân của Trung cộng coi Trung cộng như bị “đóng hộp” bởi chuỗi quần đảo này.

Đài Loan, một hòn đảo tự trị mà Đảng Cộng sản cầm quyền của Trung cộng tuyên bố là lãnh thổ của mình, đang phải đối mặt với “mối đe dọa quân sự ngày càng gia tăng, các chiến dịch vùng xám, các cuộc tấn công mạng, và thao túng thông tin,” bà Thái nói trong một cuộc phỏng vấn với New York Times được phát sóng tại Hội nghị thượng đỉnh DealBook hôm 29/11.


Bất chấp những khiêu khích của Trung cộng, bà cho rằng lãnh đạo Trung cộng Tập Cận Bình khó có thể tính đến chuyện xâm lăng Đài Loan trong tương lai gần.


Bà Thái nói: “Tôi nghĩ lúc này giới lãnh đạo Trung cộng đang ngập ngụa trong những thách thức nội bộ. Và tôi nghĩ có lẽ đây không phải là lúc để họ tính đến một cuộc xâm lăng lớn vào Đài Loan.”


Bà viện dẫn những khó khăn về kinh tế và tài chính, cũng như những thách thức chính trị của Trung cộng. Bà Thái nói thêm rằng: “Ngoài ra, cộng đồng quốc tế đã tuyên bố rõ ràng rằng chiến tranh không phải là một lựa chọn, chỉ có hòa bình và ổn định mới phù hợp với lợi ích của tất cả mọi người.”


Nhà lãnh đạo cao nhất của chế độ này đã nhiều lần tuyên bố sẽ đưa Đài Loan về dưới sự kiểm soát của Đảng. Tại Đại hội Đảng hai lần một thập niên hồi tháng Mười năm ngoái, ông Tập tuyên bố rằng chế độ này sẽ không bao giờ phản đối việc sử dụng vũ lực để “thống nhất” với Đài Loan.


BM

Nhóm tác chiến tàu sân bay John C. Stennis của Hải quân Hoa Kỳ và nhóm tác chiến tàu sân bay Ronald Reagan tập kết ở phía tây Thái Bình Dương

Tình báo Hoa Kỳ cho thấy chế độ Cộng sản Trung cộng đã chỉ thị cho quân đội của họ sẵn sàng tấn công Đài Loan vào năm 2027, mặc dù điều đó không có nghĩa là Bắc Kinh sẽ ra lệnh thực hiện điều đó, Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương William Burns cho biết hồi tháng Hai.


Tuy nhiên, trong năm đầu tiên bước vào nhiệm kỳ thứ ba chưa từng có của mình, ông Tập đã cách chức một số quan chức cao cấp, trong đó có cả ngoại trưởng do chính ông bổ nhiệm và các chỉ huy hàng đầu giám sát kho vũ khí hạt nhân của Trung cộng, làm dấy lên suy đoán về khả năng nội bộ lục đục trong giới lãnh đạo cao cấp của chế độ này.


Những cuộc cải tổ lãnh đạo đột ngột diễn ra cùng thời điểm nước này đối mặt với tình trạng giảm phát. Bất chấp sự viện trợ lớn của chính phủ, dữ liệu chính thức mới nhất cho thấy triển vọng tăng trưởng không tốt. Theo dữ liệu do Cục Thống kê Quốc gia công bố hôm thứ Năm (30/11), các hoạt động trong lĩnh vực sản xuất của Trung cộng tiếp tục giảm trong tháng Mười Một do nhu cầu suy yếu cả trong và ngoài nước, trong khi các hoạt động dịch vụ giảm lần đầu tiên sau 12 tháng.


BM


Tổng thống Joe Biden nói rằng sự suy thoái kinh tế của Trung cộng có thể cản trở tiến trình chiếm Đài Loan bằng vũ lực, đồng thời lưu ý rằng chế độ này “có thể không còn năng lực như trước đây.” Nhưng các nhà lập pháp, cụ thể là Dân biểu Mike Gallagher (Cộng Hòa-Wisconsin), cho rằng những khó khăn kinh tế có thể làm tăng nguy cơ xâm lược, vì Bắc Kinh muốn đánh lạc hướng người dân của mình khỏi những rắc rối nội bộ của họ.


Tại cuộc họp báo thường kỳ ở Bắc Kinh, Bộ Quốc phòng Trung cộng đã nhắc lại lập trường của chính quyền này về Đài Loan khi được hỏi về bình luận của bà Thái.


“Trung cộng cuối cùng và chắc chắn sẽ được thống nhất,” ông Ngô Khiêm (Wu Qian), phát ngôn viên của bộ này, nói với các phóng viên.


Chính sách của Hoa Kỳ đối với Đài Loan


BM


Theo một quan chức cao cấp của Hoa Kỳ, tại cuộc gặp với Tổng thống Biden ở San Francisco hồi đầu tháng này, ông Tập đã mô tả Đài Loan là “vấn đề lớn nhất, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm nhất” trong mối bang giao giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới này.


Tổng thống Biden đã nhiều lần nói rằng các lực lượng Hoa Kỳ sẽ bảo vệ Đài Loan trong trường hợp Trung cộng xâm lược. Tuy nhiên, nhân viên Tòa Bạch Ốc luôn nhanh chóng giải thích rằng bình luận của tổng thống không báo hiệu sự thay đổi về chính sách của Hoa Kỳ, được gọi là “sự mơ hồ chiến lược,” đối với hòn đảo này. Chính phủ Hoa Kỳ đã cố tình mơ hồ về việc liệu họ có bảo vệ hòn đảo này trong trường hợp Trung cộng xâm lược hay không.


BM

Khi được hỏi bà nghĩ thế nào về chính sách của Hoa Kỳ đối với Đài Loan, bà Thái đã không đưa ra câu trả lời trực tiếp. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh rằng “người dân Đài Loan vẫn luôn biết ơn sâu sắc vì sự hỗ trợ lâu dài và kiên định từ những người bạn Mỹ của chúng tôi.”


Đài Loan cam kết tăng cường khả năng tự vệ của mình. Bà nói: “Chúng tôi hiểu rõ thực tế rằng ai cũng đều có trách nhiệm bảo vệ quê hương của mình.”


Bà Thái, người đang ở nhiệm kỳ thứ hai và cũng là nhiệm kỳ cuối cùng, cho biết ưu tiên hàng đầu của bà là bảo vệ lối sống dân chủ và tự do của quốc đảo này.


Can thiệp bầu cử ‘không còn là bí mật’


BM


Đài Loan đang ở giữa tiến trình vận động tranh cử cho các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội sẽ được tổ chức vào ngày 13/01. Ông Lại Thanh Đức của Đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) cầm quyền, hiện là phó tổng thống, là ứng cử viên hàng đầu có triển vọng trở thành tổng thống tiếp theo của Đài Loan, theo các cuộc thăm dò dư luận.


Bà Thái cho biết việc Trung cộng đang cố gắng can thiệp vào các cuộc bầu cử ở Đài Loan là “không còn là bí mật.”


Bà nói, “Nhưng tôi nghĩ có lẽ họ không thành công nhiều lắm trong nỗ lực gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử ở đây. Chủ yếu là vì đây là một nền dân chủ và mọi người biết rằng họ cần phải tự mình đưa ra quyết định tốt nhất về việc ai sẽ là nhà lãnh đạo tiếp theo của Đài Loan.”


“Vì vậy, quý vị biết đấy, tất nhiên là Trung cộng quan tâm đến việc can thiệp vào cuộc bầu cử ở Đài Loan, và bằng nhiều cách khác nhau đang cố gắng tác động đến cuộc bầu cử của chúng tôi theo hướng có lợi cho họ.”


BM


Bắc Kinh tiếp tục chiến dịch quấy rối quân sự nhắm vào Đài Bắc trước thềm cuộc bầu cử, tiếp tục thường xuyên điều động chiến đấu cơ và chiến hạm đến gần hòn đảo này. Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết sáng sớm hôm thứ Năm (30/11), họ đã phát hiện các chiến đấu cơ J-10 và J-16 cũng như những chiếc trực thăng hải vận hoạt động ngoài khơi miền trung Đài Loan và phía tây nam hòn đảo này. Bộ này cho biết thêm rằng 11 phi cơ trong số đó đã vượt qua đường trung tuyến của Eo biển Đài Loan, hoặc các khu vực lân cận, phối hợp với các chiến hạm Trung cộng để thực hiện “các cuộc tuần tra chung sẵn sàng chiến đấu.”


BM

Bên cạnh áp lực quân sự, Google nhận thấy “sự gia tăng lớn” các cuộc tấn công mạng bắt nguồn từ Trung cộng nhắm vào Đài Loan trong sáu tháng qua, theo bà Kate Morgan, giám đốc kỹ thuật cao cấp của công ty này.


Hôm thứ Tư (29/11), Văn phòng Sự vụ Đài Loan của Trung cộng đã đẩy mạnh việc công kích ông Lại và người đồng tranh cử của ông là bà Tiêu Mỹ Cầm (Hsiao Bi-khim), cựu đặc phái viên của Đài Loan tại Hoa Kỳ.


Phát ngôn viên Trần Bân Hoa (Chen Binhua) nói trong một cuộc họp báo: “Đài Loan độc lập có nghĩa là chiến tranh. Việc DPP thúc đẩy hành động phối hợp phe độc lập nguy hiểm này sẽ chỉ hủy hoại các lợi ích và hạnh phúc của đồng bào trên đảo.”


BM

Nói trước các phóng viên ở Đài Bắc hôm thứ Năm, nhà hoạch định chính sách hàng đầu về Trung cộng của Đài Loan Khâu Thái Tam (Chiu Tai-san) đã bác bỏ những lời chỉ trích của Bắc Kinh.


Ông Khâu, người đứng đầu Hội đồng Sự vụ Đại lục của Đài Loan, cho biết: “Thành thật mà nói, những bình luận đó cho thấy họ thậm chí còn không biết đến nền chính trị và bầu cử dân chủ là gì.”




Dorothy Li  _  Cẩm An


BM
Thủ phạm chính gây ra bệnh tim
Những chuyên gia từng ủng hộ việc phong tỏa; giờ đây họ thừa nhận rằng mình đã sai
R.I.P: Nhạc sĩ, nhà văn Nguyễn Đình Toàn
R.I.P: Henry Kissinger
Căng thẳng là một lựa chọn
Niềm hy vọng mới: ‘Một nắm đất sét’
Giảm cân bằng bắp cải được các chuyên gia y tế Nhật Bản ưa chuộng
Cựu chiến binh Đệ nhị Thế chiến 106 tuổi lập kỷ lục
Cuộc điều tra đàn hặc TT Biden
Bột ngọt (MSG) thực sự có hại không?
Hàng triệu người Mỹ đang sa lầy vào bẫy do Trung cộng tạo ra
Loài chim nguy hiểm nhất thế giới xuất hiện ở bờ biển Úc
Loại bỏ cơn nghiện đường để giảm cân
Các CEO Hoa Kỳ đang chuyển doanh nghiệp ra khỏi Trung cộng
Trò chơi tâm trí của Trung cộng
Giờ đây Tập Cận Bình lại đang cầu cạnh Hoa Kỳ
Liệu châu Âu có thể trở lại thành phương Tây?
Texas đang mạo hiểm lưới điện của mình bằng giấc mơ năng lượng xanh
Giữ gìn sự tử tế ngay cả khi không được tưởng thưởng
Những chuyến thám hiểm của người Mỹ đã thay đổi cách chúng ta nhìn thế giới

Thủ phạm chính gây ra bệnh tim

 BM

Trong nhiều thập niên, cholesterol trong máu cao được xem là nguyên nhân chính gây bệnh tim mạch. Tuy nhiên, thời nay nhiều bác sĩ đang đặt ra những nghi vấn về việc nhấn mạnh vai trò của cholesterol với bệnh tim đã dẫn đến việc bỏ qua một thủ phạm quan trọng khác. Đó chính là tình trạng kháng insulin.


Kháng insulin là nguyên nhân đáng lo ngại


BM


Tiến sĩ Robert DuBroff, bác sĩ tim mạch và là giáo sư của trường Đại học New Mexico, có một bệnh nhân bị nhiều biến chứng tim mạch. Bệnh nhân này đã phẫu thuật bắc cầu động mạch vành ba lần và được điều trị tích cực bằng thuốc giảm mỡ máu statin. Mặc dù vậy, các biến chứng tim mạch vẫn tiếp diễn.


Tiến sĩ DuBroff nhận thấy lượng đường trong máu của bệnh nhân đã ở ngưỡng tiền tiểu đường và anh này bị thừa cân. Tuy nhiên, những yếu tố nguy cơ này đã không được các bác sĩ trước đó chú ý. Và khi những yếu tố này được giải quyết, bệnh nhân không còn gặp thêm vấn đề nào nữa.


Tình trạng kháng insulin là nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh tiểu đường loại 2, cũng là chỉ số đánh giá sức khỏe chuyển hóa. Một nghiên cứu cho thấy, có hơn 80% người Mỹ gặp vấn đề về chuyển hóa không lành mạnh,, với gần một nửa trong số họ bị bệnh tiểu đường.


Bệnh nhân tiểu đường loại 2 phải đối mặt với nguy cơ bị bệnh tim mạch cao, ít nhất là gấp đôi và hầu hết họ đều tử vong vì các biến chứng tim mạch. Tuy nhiên, điều này thường bị bỏ qua trong y văn. Giáo sư Ian Givens, chuyên gia về dinh dưỡng tại trường Đại học Reing nói rằng:


“Giấy chứng nhận tử vong nói về bệnh tim mạch không nhắc đến bệnh tiểu đường. Điều này đúng về mặt kỹ thuật vì đó là nguyên nhân cuối cùng gây tử vong.” Tuy nhiên, quan điểm này đã bỏ qua một thông tin quan trọng: Đó chính là bệnh tiểu đường đã làm người ta tử vong vì bệnh tim.


Kháng insulin là gì?


BM


Insulin là một loại hormone được tiết vào máu khi lượng đường trong máu tăng lên sau khi cơ thể hấp thụ đường từ bữa ăn hoặc các nguồn khác. Insulin sẽ chỉ dẫn các mô mỡ, gan và cơ xương hấp thụ đường trong máu để chuyển hóa hoặc dự trữ năng lượng, giúp khôi phục lượng đường huyết về mức bình thường.


Tình trạng kháng insulin xảy ra khi các mô của cơ thể không còn phản ứng với insulin và không hấp thụ đường trong máu. Khi đó, bộ não sẽ gửi tín hiệu cho các tế bào beta của tuyến tụy tiết ra nhiều insulin hơn để trợ giúp và theo thời gian thì tình trạng kháng insulin của cơ thể ngày càng gia tăng. Cuối cùng, các tế bào beta làm việc quá tải sẽ suy yếu, chết và nồng độ đường trong máu vượt khỏi tầm kiểm soát.


Kháng insulin và bnh tim mch


BM


Trong một bài báo đăng trên tập san Dược phẩm, vốn là tập san chính thức của Hiệp hội Dược phẩm Hoàng gia, hai bác sĩ nổi tiếng là Aseem Malhotra và Robert Lustig đã viết rằng tình trạng kháng insulin là “thủ phạm chính” gây ra bệnh tim.


Kháng insulin góp phần vào tất cả các yếu tố nguy cơ chính của bệnh tim.


Xơ va đng mch


BM


Xơ vữa động mạch liên quan đến sự phát triển của các mảng bám trong mạch máu và cuối cùng là các biến chứng tim mạch như đau tim.


Việc sản xuất insulin tăng cao đi kèm với kháng insulin dẫn đến mức insulin liên tục tăng trong cơ thể sẽ góp phần gia tăng tình trạng viêm mạn tính. Điều này làm hỏng nội mạc mạch máu và tạo điều kiện cho chứng xơ vữa động mạch. Ngoài ra, viêm nhiễm còn làm tăng hoạt động của tiểu cầu, làm tăng nguy cơ đông máu.


Insulin cao cũng góp phần gây rối loạn lipid máu (mỡ máu) là tình trạng mất cân bằng lipid hoặc chất béo trong máu. Dấu hiệu của rối loạn lipid máu là chất béo trung tính triglyceride trong máu cao, nồng độ cholesterol tốt (HDL) thấp và nồng độ cholesterol xấu (LDL) cao, trong đó insulin ảnh hưởng đến cả ba thành phần này.


Là một hormone lưu trữ, insulin yêu cầu gan tổng hợp lượng calo ăn vào thành chất béo trung tính, vốn là một loại chất béo phân phối khắp cơ thể để lưu trữ, làm tăng mức chất béo trung tính trong máu.

Insulin ức chế sự hình thành hạt HDL, làm giảm cholesterol HDL “tốt”. Khi nồng độ insulin tăng lên, các protein phân hủy các hạt HDL cũng tăng lên, vốn làm tăng khả năng thanh thải các hạt HDL ra khỏi máu.


Ông Benjamin Bikman, là tiến sĩ về năng lượng sinh học và là giáo sư sinh lý học và sinh học tế bào tại trường Đại học Brigham Young, chuyên về bệnh lý chuyển hóa và tác động bệnh lý của insulin cho biết: “Nhiệm vụ của hạt HDL là đưa lipid từ cơ thể trở lại gan, nơi chúng sẽ “được tái chế”. Tuy nhiên, insulin lại không muốn năng lượng quay trở lại.”


Tăng huyết áp


BM


Insulin làm tăng nhịp tim và huyết áp. Một cách mà insulin thực hiện điều này là kích hoạt hệ thần kinh giao cảm.


Hệ thần kinh giao cảm có trách nhiệm kích hoạt phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy, thường xảy ra khi căng thẳng. Căng thẳng đó có thể là tinh thần hoặc thể chất. Insulin có thể kích hoạt phản ứng tương tự. Trong phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy, renaline và cortisol được phóng thích vào máu, làm huyết áp tăng và tim đập nhanh hơn.


BM


Ngoài vai trò là hormone dự trữ, insulin còn thúc đẩy sự phát triển, vốn làm nội mạc mạch máu dày lên, gây tăng huyết áp.


Béo phì


Tiến sĩ Jason Fung, một chuyên gia về thận và trao đổi chất cho biết mức insulin cao dẫn đến việc lưu trữ đường đã tiêu thụ dưới dạng chất béo thay vì thúc đẩy tiêu thụ đường ngay lập tức để cung cấp năng lượng. Đây cũng là lý do tại sao những bữa ăn giàu carbs làm lượng insulin tăng đột ngột, thường gây ra cảm giác đói nhanh hơn.


Ngăn ngừa tình trạng kháng insulin


BM

Gim tiêu th carb tinh chế và tinh bt

Insulin đặc biệt nhạy cảm với glucose, vì vậy việc giảm tiêu thụ thực phẩm có đường và tinh bột có thể ngăn ngừa lượng đường trong máu và insulin tăng đột biến. Ông Bikman cho biết, bất kỳ thực phẩm nào có vị ngọt, giòn hoặc đóng gói sẵn cũng thường chứa nhiều carbs.


Các loại carbs phức hợp chứa ít nhất 3 loại đường như rau, các loại đậu và trái cây có hàm lượng glucose thấp, chủ yếu chứa chất xơ và có ảnh hưởng rất nhỏ đến lượng đường trong máu cũng như tình trạng kháng insulin.


Ông Bikman cho biết, tiêu thụ chất béo và carbs đơn giản cùng nhau còn tệ hơn việc chỉ tiêu thụ carbs hoặc chất béo. Mặc dù chất béo có hàm lượng calo cao nhưng bản thân chất béo không kích hoạt insulin. Tuy nhiên, khi có đường hoặc tinh bột, lượng insulin sẽ tăng lên và tồn tại lâu hơn. Các nghiên cứu cho thấy thực phẩm kết hợp đường và chất béo làm tăng cảm giác thèm ăn, kích thích ăn quá nhiều.


BM

Thc hành nhăn và nhai k

Trong thời gian nhịn ăn, cơ thể không có sự gia tăng lượng đường hoặc lượng insulin trong máu.


Theo một nghiên cứu tổng quan năm 2021, nhịn ăn thúc đẩy quá trình phân hủy chất béo trong tế bào mỡ để cung cấp năng lượng và cải thiện độ nhạy của insulin.


Theo ông Bikman, tình trạng kháng insulin thường bắt đầu từ tế bào mỡ.


Ông Bikman cho biết, các tế bào mỡ cũng có thể khuếch đại gấp 20 lần đường kính ban đầu để chứa nhiều năng lượng hơn. Nhưng khi các tế bào mỡ đạt kích thước tối đa và insulin vẫn liên tục thúc đẩy tế bào tiếp tục phát triển, chúng trở nên kháng insulin.


Việc phân hủy chất béo trong các kho dự trữ chất béo này giúp có thêm không gian, từ đó cải thiện độ nhạy của insulin.


Nhai kỹ thức ăn cũng có tác dụng; việc ăn quá nhanh có thể dẫn đến lượng đường trong máu tăng đột biến, kích thích phản ứng insulin mạnh mẽ. Điều này cũng liên quan đến cảm giác no kém, khiến người ta có xu hướng ăn vặt sau bữa ăn.


BM

Ng và xây dng cơ bp

Ngủ đủ giấc giúp ngăn ngừa căng thẳng và viêm vốn góp phần làm tăng lượng đường trong máu và tình trạng kháng insulin.


Cơ bắp là cơ quan chủ yếu tiêu thụ glucose, dùng tới 80% lượng glucose ăn hàng ngày. Nếu một người giữ nguyên lượng đường tiêu thụ trong khi khối lượng cơ giảm, đường dư thừa không thể được đốt cháy hoàn toàn và sẽ được lưu trữ dưới dạng chất béo.


Ông David Stensel từ trường Đại học Loughborough, một chuyên gia về tăng cường trao đổi chất bằng cách tập thể dục cho biết các bài tập luyện đối kháng là hiệu quả nhất để tăng khối lượng cơ bắp. Ông cũng khuyến nghị nên kết hợp các bài tập aerobic với các bài tập đối kháng. Các bài tập aerobic liên tục cho phép mọi người tập luyện lâu hơn.


Aerobic kết hợp luyện tập đối kháng kích thích cơ thể tiết ra nhiều hơn hormone tăng trưởng, thúc đẩy sự phát triển cơ bắp và tăng cường tỷ lệ trao đổi chất.




Marina Zhang  _  Công Thành