Wednesday, January 1, 2020

Bộ phim mới của Clint Eastwood từ đâu nói lên sự thật của chính nó

BM
Thật kỳ lạ khi thấy một nhà làm phim dày dạn cố gắng tạo ra một điểm quan trọng, quan trọng với câu chuyện của mình, sau đó tự cắt đứt ngay đầu gối bằng cách kể chuyện của mình.

Điều đó nói lên rằng câu chuyện có thật của Clint Eastwood kịch Richard Jewell – được đặt tên cho người đàn ông bị buộc tội sai lầm gây ra ném bom tại Thế vận hội Olympic Atlanta 1996 – gần như là một bộ phim hay.

BM
  
Nhưng bộ phim đối xử với hai nhân vật quan trọng nhất của nó – cả hai đều chết cách đây nhiều năm – theo những tiêu chuẩn rất khác nhau.

Người nổi tiếng hơn cả trong hai người là chính Jewell (do Paul Walter Hausner thủ vai), người đã qua đời năm 2007 ở tuổi 44 vì những biến chứng liên quan đến bệnh tiểu đường. Vào tháng 7 năm 1996, anh ta đang làm việc như một nhân viên bảo vệ tại Công viên trăm năm ở Atlanta trong Thế vận hội mùa hè khi anh ta tìm thấy một chiếc ba lô mà anh ta nghi ngờ có chứa chất nổ. Jewell đã báo cảnh sát và giúp dọn dẹp khu vực trước khi ba quả bom ống phát nổ, có khả năng cứu hàng chục hoặc thậm chí Hàng trăm người khỏi bị thương và tử vong.

BM
  
Lúc đầu, Jewell được báo chí ca ngợi và là một quốc gia biết ơn. Nhưng khi tin tức nổi lên, đầu tiên ở địa phương Tạp chí Atlanta-Hiến pháp và sau đó trên các phương tiện truyền thông quốc gia, rằng FBI đang điều tra Jewell liên quan đến vụ đánh bom – thủ tục tiêu chuẩn, đặc biệt đối với một người, giống như Jewell, phù hợp với hồ sơ của một kẻ đánh bom đơn độc của Chuyện – câu chuyện đã biến thành một phương tiện truyền thông xiếc. Jewell và mẹ của anh ta (người mà anh ta sống, do Kathy Bates thủ vai) đã bị các phóng viên săn lùng trong vài tháng. FBI đã tìm kiếm nhà của họ, hai lần.

BM
  
Jewell không bao giờ bị buộc tội. Cuộc điều tra cuối cùng đã bị loại bỏ. Đến tháng 8, đa số người Mỹ đồng ý rằng Jewell đã bị truyền thông đối xử bất công. Và vào tháng 10 năm 1996, ba tháng sau vụ đánh bom, luật sư Hoa Kỳ đã thực hiện một bước bất thường là đưa ra một lá thư để xóa tên rõ ràng của Jewell. Sau đó, Jewell đã đệ đơn kiện phỉ báng chống lại một số thực thể – Cao đẳng Piedmont (bị buộc tội đưa ra những tuyên bố sai lệch cho báo chí về Jewell, một cựu nhân viên), NBC, New York Post, CNN và Cox Enterprises, chủ sở hữu của Tạp chí Atlanta- Hiến pháp. (Jewell không bao giờ kiện FBI.) Tất cả trừ Hiến pháp Tạp chí ra khỏi tòa án trong những gì đã được đồn đại là hơn 2 triệu đô la.

Đó là trường hợp cuối cùng, Richard Jewell v. Doanh nghiệp Cox, kéo dài trong nhiều năm, cuối cùng trở thành một phần của án lệ liên quan đến việc liệu các tờ báo có phải tiết lộ nguồn tin của họ hay không. Vào năm 2011, bốn năm sau cái chết của Jewell, Tòa án tối cao Georgia cuối cùng đã ra phán quyết ủng hộ bài báo, viết rằng toàn bộ các bài báo của họ là hoàn toàn đúng vào thời điểm chúng được xuất bản. 

BM
Richard Jewell thực sự với mẹ Barbara và luật sư Watson Bryant tại một cuộc họp báo năm 1996, sau khi Jewell bị xóa sổ như một nghi phạm trong vụ đánh bom Olympic Atlanta ba tháng trước đó.

Giống như lá thư của Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ đã xóa tên của Jewell, Tòa án tối cao Georgia về cơ bản đã xóa tên của Kathy Scruggs, phóng viên của Tạp chí Hiến pháp, người đầu tiên viết câu chuyện về cuộc điều tra của FBI về Jewell. Nhưng cô ấy đã sống để thấy điều đó. Scruggs đã qua đời vào năm 2001, ở tuổi 42. Theo một kỷ niệm gần đây của Scruggs trong Tạp chí Hiến pháp, bạn bè tin rằng căng thẳng từ vụ án đã góp phần vào cái chết của cô.

Câu chuyện đó đã trích dẫn một đồng nghiệp cũ, Tony Kiss, nói rằng Scruggs đã không bao giờ bình yên hay yên nghỉ với câu chuyện (Jewell,). Nó ám ảnh cô cho đến hơi thở cuối cùng. Nó nghiền nát cô như một con bò tót trên vỉa hè.

Kathy Scruggs là nhân vật phản diện của Richard Jewell

BM
  
Nhưng trong bộ phim Eastwood, bộ phim Scruggs (do Olivia Wilde thủ vai) được viết dưới dạng một con chó cái, phóng viên ma quỷ. người – đặc biệt, vì câu chuyện – ngủ với đặc vụ FBI Tom Shaw (do Jon Hamm thủ vai) để có được thông tin về cuộc điều tra FBI của FBI về Jewell.

Trong phim, cô cười nhạo những phóng viên khác và những cái bơm tay dài trong phòng tin tức khi câu chuyện của cô về Jewell bắt đầu đưa tin quốc gia. Cô ấy không phải là một người rất hay hay dè dặt, thích phá vỡ một câu chuyện hơn là thực hiện nó một cách đạo đức.

Trong đời thực, Scruggs đã phá vỡ câu chuyện, cùng với các đồng nghiệp tại Tạp chí Hiến pháp Atlanta. Và câu chuyện đó đã chính xác: FBI là điều tra Jewell liên quan đến vụ án. Nó cũng đáng tin, cho rằng Jewell đã là một anh hùng dân tộc.

BM
  
Chuyện gì đã xảy ra sau đó – rạp xiếc truyền thông, được nuôi dưỡng bởi các cửa hàng nhảy vào tin tức như thể nó đã xác nhận tội lỗi của Jewell, và sự gia tăng của chu kỳ tin tức giật gân 24-7 trong những năm 1990 – là lỗi của Scr Scrsss. Nhưng Richard Jewell muốn bạn tin điều đó.

Phiên bản truyện Richard Jewell này thừa nhận rằng anh hùng của nó không phải là một anh chàng hoàn hảo. Anh ấy rất quan trọng theo cách có thể gây nguy hiểm khi trộn lẫn với một chút sức mạnh, điều mà Watson Bryant (Sam Rockwell), luật sư tương lai của Jewell, cảnh báo anh ấy khi bắt đầu bộ phim. Richard Một sức mạnh nhỏ có thể biến một người thành một con quái vật, Richard, Bry Bryant nói. Ăn thịt người làm điều đó.

BM
Sam Rockwell, Kathy Bates và Paul Walter Hausner trong Richard Jewell.

Nhưng trong Richard Jewell, quái vật thực sự là một hydra hai đầu, thức ăn và phương tiện truyền thông, ăn thịt anh chàng còn sống, hoặc ít nhất là cố gắng. Cả hai đều bất chấp sự thật khi họ có một câu chuyện phù hợp với họ, không thể tưởng tượng anh chàng da trắng bình thường, nhàm chán này là anh hùng của câu chuyện, một công dân tốt về cơ bản mặc dù có một khẩu súng lớn và đôi khi có hành vi lập dị. Họ chiến thắng hơn là theo đuổi sự thật. Đó là những gì bộ phim nhắm đến để thiết lập đúng.

Thế giới sẽ biết tên của anh ấy và sự thật, Richard Jewell khẩu hiệu poster nói.

Eastwood dường như không lấy bài học về bộ phim của riêng mình

BM
  
Chưa hết, nếu đó là những gì Eastwood thực sự theo đuổi – tăng cả tên của Jewell và và sự thật – sau đó anh ấy đã rối tung lên.

Không có nghi ngờ gì về câu chuyện của người Do Thái, xứng đáng được kể, và nó có ý nghĩa rằng nó sẽ được kể bây giờ. Anh ấy xa một nhân vật vô danh; vào năm 2006, một năm trước khi Jewell qua đời, thống đốc bang Georgia đã công khai cảm ơn ông về vai trò cứu mạng trong vụ đánh bom. Nhưng trong những năm gần đây, một ngành công nghiệp nhà tranh đã phát triển xung quanh việc kể lại những câu chuyện truyền thông giật gân của những năm 1990 với một khoảng cách quan trọng, cố gắng hiểu cách các lực lượng văn hóa và thành kiến hình thành cách mọi người miêu tả trên phương tiện truyền thông và cách công chúng phản ứng.

BM
  
Bộ phim tài liệu đoạt giải Oscar O.J.: Sản xuất tại Mỹ và chương trình giành giải Emmy Dân v. O.J. Simpson khám phá không chỉ vai trò của chủng tộc, giai cấp và khuynh hướng giới trong trường hợp Simpson Cameron, nhưng cũng ảnh hưởng của nó đối với các nhân vật như Marcia Clark. Giáo lý Tôi, Tonya xem xét lại trường hợp của Tonya Harding từ góc Harding, trong khi Đúc JonBenet khám phá làm thế nào vụ án giết người rình rập và xiếc truyền thông tiếp theo gói gọn những lo lắng về một nền văn hóa ngày càng tình dục trong những năm 1990.

BM
  
Vụ ám sát Gianni Versace nhằm mục đích cho thấy homophobia tô màu cho vụ giết người giật gân của nó và các cuộc điều tra của cảnh sát và báo chí xung quanh nó. Các bộ phim sắp tới Đôi mắt của Tammy Faye có vẻ sẵn sàng để đánh giá lại nhà truyền hình được nhiều người nhại lại Tammy Faye Bakker. Phần hai của Slate podcast phổ biến podcast Cháy chậm cẩn thận giải nén theo cách mà Monica Lewinksy được giới truyền thông đối xử, một cái gì đó mùa thứ ba sắp tới của Câu chuyện tội phạm của Mỹ (có sự tham gia của Bean Feldstein trong vai Lewinsky) cũng có thể sẽ làm như vậy. Một podcast khác, Bạn đã sai về, làm cho nhiệm vụ của nó là xem xét lại nhiều nhân vật và tin tức giật gân từ những thập kỷ trước – chủ yếu là những năm 1990 – và làm sáng tỏ sự thật về sự thật và thực tế thường bị thay đổi rất nhiều trong dư luận.

Năm nay, một trong những bổ sung hiệu quả nhất cho thế hệ con là Khi họ thấy chúng tôi, Loạt phim giới hạn gồm bốn phần của Netflix SelmaAva DuVernay về vụ án Central Park Five.

Chương trình đã kịch tính các sự kiện xung quanh Công viên Trung tâm Five, năm cậu bé tuổi teen bị buộc tội tấn công và cưỡng hiếp một nữ chạy bộ ở Công viên Trung tâm vào năm 1988. Cả năm người đều ngồi tù, nhưng bằng chứng DNA sau đó cho thấy họ không liên quan, và kết án cả năm bị bỏ trống.

Việc kể lại đã chứng minh mạnh mẽ đến mức nó dẫn đến vấn đề thực tế đối với trường hợp công tố viên của Linda, Linda Fairstein (được chơi trong chương trình của Vera Farmiga), người đã bị nhà xuất bản sách của mình bỏ rơi trong năm nay và nhắm vào một chiến dịch tẩy chay trên Twitter để phản ứng với bộ truyện; cô cũng đã từ chức từ hội đồng quản trị của trường cũ, Vassar.

 BM

Richard Jewell làm cho rất nhiều ý nghĩa trong bối cảnh này. Nó nói về câu chuyện của một người đàn ông không biết rõ ràng phù hợp với hồ sơ của một anh hùng. Anh ấy là một người cô độc, vụng về xã hội, không hoàn toàn thích, vẫn sống với mẹ. Anh ấy không phải là một vận động viên hay một người lính, và các đồng nghiệp của anh ấy nghĩ rằng anh ấy hơi kỳ lạ. Anh ấy có xu hướng cố gắng để có được mặt tốt của việc thực thi pháp luật bằng cách nói rằng anh ấy cũng trong ngành thực thi pháp luật, mặc dù anh ấy chỉ là một nhân viên bảo vệ. (Trong phim, anh ấy bị ông chủ của mình khiển trách tại trường Cao đẳng Piedmont vì đã lái xe trên đường cao tốc, nơi an ninh trong khuôn viên trường như Jewell không có thẩm quyền.)

Cuộc điều tra của FBI về anh ta có vẻ thận trọng – ngăn chặn tội ác trong tương lai có nghĩa là đảm bảo một anh hùng thực sự không phải là hung thủ – nhưng như bộ phim cho thấy, các phương tiện truyền thông toàn quốc chuyển từ anh hùng huyền thoại sang nhân vật phản diện có liên quan nhiều đến Jewell Ngay lập tức, bất cứ điều gì như thận trọng.

BM
Paul Walter Hausner trong vai Richard Jewell, dọn sạch đám đông ra khỏi địa điểm nơi tìm thấy ba quả bom ống trong ba lô.

Thực tế là những thành kiến đã có từ trước trong thời đại hình thành phương tiện truyền thông dựa trên hình ảnh như thế nào chúng ta thấy những người như Jewell. Hoặc bất kì ai. Sự thiên vị chủng tộc là một yếu tố phức tạp trong trường hợp của O.J. Simpson. Những thành kiến giai cấp ăn sâu vào cách mọi người nghĩ về Tonya Harding. Họ định hình số phận của Công viên Trung tâm Five, người chia sẻ ít nhất một điểm chung với Jewell: Họ đã không phạm tội mà họ đã bị giam giữ trên các phương tiện truyền thông (bao gồm, khét tiếng, bởi Donald Trump).

Năm thanh niên đó đã bị giam giữ tổng cộng 35 năm, trong khi Jewell không bao giờ bị buộc tội, và anh ta đã bị Luật sư Hoa Kỳ xóa án ba tháng sau vụ việc. Nhưng điều tra truyền thông và điều tra thực thi pháp luật được thúc đẩy bởi thiên vị là đằng sau tất cả chúng.

Và đó là lý do tại sao Richard Jewell thật là khó hiểu Mục tiêu của bộ phim đã nêu, giống như nhiều bộ phim và chương trình truyền hình này, kể câu chuyện từ một góc độ khác, thiết lập lại một bản ghi chân thực hơn về những gì thực sự đã xảy ra.

Vì vậy, những gì đã xảy ra ở đây với Kathy Scruggs?

Richard Jewell phát minh ra một bài tường thuật cho Kathy Scruggs

BM
  
Scruggs đã chết trong 18 năm, và do đó không phải là người xung quanh để tự vệ. Nhưng cách bộ phim được báo cáo tiếp cận nhân vật của cô ấy ít nhất nên khiến khán giả yêu thích sự thật tạm dừng.

Theo bạn bè của Scruggs và cô ấy đồng nghiệp tại Tạp chí Hiến pháp, những người biết Scruggs weren đã tiếp cận để giúp làm tròn vai diễn của nhân vật cô. Họ mô tả cô ấy là một đứa trẻ hoang dã của người Hồi giáo và là một người có nhiều lỗ hổng trên mạng, một người nào đó nhớ ngôn ngữ mặn, váy ngắn và những trò hề thỉnh thoảng, nhưng không bao giờ ngủ với nguồn.

Nếu một người bạn của gia đình nói rằng, cô ấy được miêu tả là một người khách sáo.

Nhưng đó chính xác là cách mà bộ phim miêu tả cô ấy. Cô ấy sẵn sàng ngủ với một nguồn để xác nhận một câu chuyện lớn chắc chắn sẽ đi đến quốc gia, và những gì khác nữa, cô ấy rất vui mừng về điều đó. Cô ấy hạnh phúc để từ bỏ đạo đức để thúc đẩy sự nghiệp của mình.

Bộ ba nữ phóng viên quan hệ tình dục với nhiều nguồn tin để lấy thông tin từ họ (một biến thể của người phụ nữ rập khuôn ngủ trên đỉnh) từ lâu đã trở thành một trong những hư cấu mệt mỏi nhất ở Hollywood. Chắc chắn: Nó phải xảy ra đôi khi. Nhưng nó là một sự vi phạm lớn về đạo đức báo chí. Hầu hết các nhà báo sẽ không bao giờ vượt qua dòng đó. Không có bằng chứng Scruggs đã làm.

BM
Olivia Wilde trong vai nhà báo Kathy Scruggs trong Richard Jewell.

Tuy nhiên, hình ảnh có sức mạnh, và khuôn mẫu đã ăn sâu vào cách kể chuyện của Hollywood đến nỗi mọi người chỉ đơn giản tin rằng đó là sự thật. Và như Sophie Gilbert lưu ý ở Đại Tây Dương năm ngoái, sau chương trình HBO Vật sắc nhọn Tái sử dụng trope, nó đã gây ra vấn đề cho các nhà báo nữ trong thế giới thực, những người đôi khi thấy các đồng nghiệp nam của họ nghi ngờ họ đã giành được vị trí của họ một cách bất hợp pháp, và nguồn tin của họ có thể mong đợi họ vượt qua những câu chuyện đạo đức cho một câu chuyện. Và điều đó thậm chí không đề cập đến sự ngờ vực của công chúng đối với các nhà báo được vun đắp một cách chăm chỉ bởi những người có rìu chính trị để nghiền nát.

Các đồng nghiệp cũ của Scruggs, nhấn mạnh rằng cô ấy sẽ không bao giờ làm điều đó, và cũng không có bằng chứng nào cho thấy cô ấy đã làm trong việc báo cáo câu chuyện Richard Jewell. Họ rất kiên quyết về điều đó mà Hiến pháp Atlanta yêu cầu một tuần trước khi phát hành bộ phim rằng Warner Bros., Eastwood, và nhà biên kịch Billy Ray, đưa ra một tuyên bố công khai thừa nhận rằng một số sự kiện được tưởng tượng cho mục đích kịch tính và giấy phép nghệ thuật và kịch tính đã được sử dụng trong phần miêu tả các sự kiện và nhân vật của bộ phim, và họ thêm vào một sự từ chối nổi bật để bộ phim đạt được hiệu quả đó.

Nói cách khác, theo những người biết Scruggs, cảnh Scruggs quyến rũ Agent Shaw cho một câu chuyện được chế tạo, được vẽ từ một trí tưởng tượng được định hình bởi các khuôn mẫu về các nhà báo nữ đã được thực hiện thông qua phương tiện truyền thông dựa trên hình ảnh.

BM
  
Đáp lại, Warner Bros đã nhân đôi. Bộ phim dựa trên một loạt các tài liệu nguồn rất đáng tin cậy, tuyên bố của hãng phim. Không có gì phải bàn cãi rằng Richard Jewell là một người đàn ông vô tội, danh tiếng và cuộc sống bị xé nát bởi một sự sẩy thai của công lý. Thật đáng tiếc và trớ trêu tột cùng là Hiến pháp Tạp chí Atlanta, từng là một phần trong sự vội vàng phán xét của Richard Jewell, hiện đang cố gắng làm xấu các nhà làm phim và diễn viên của chúng ta. Richard Jewell tập trung vào nạn nhân thực sự, tìm cách kể câu chuyện của mình, xác nhận sự vô tội của mình và khôi phục tên của mình. Khiếu nại của AJC là vô căn cứ và chúng tôi sẽ bảo vệ mạnh mẽ chống lại chúng.

Tuy nhiên, trong một động thái nói, tuyên bố của Warner Bros. đã không đề cập đến thực chất của các yêu cầu Hiến pháp của Tạp chí Atlanta, liên quan đến bộ phim miêu tả về bộ phim Scruggs. Và sự từ chối đó đã đưa ra ánh sáng mới cho bộ phim.

Có hai khả năng giải thích tại sao bộ phim phát minh ra câu chuyện này về Scruggs và không phải là để tâng bốc các nhà làm phim

BM
  
Vì thế Richard Jewell, một bộ phim có mục đích tìm kiếm sự thật về một người bị đối xử bất công trong mắt công chúng vì những thành kiến và giới truyền thông ham muốn một câu chuyện hay, quay lại và làm điều tương tự với người khác.

Có mục đích không? Tôi có thể nói dứt khoát. Clint Eastwood hầu như không phải là một số ít của một nhà làm phim, vì vậy chỉ có hai lời giải thích thực sự. Một là Eastwood và Ray chỉ không nghĩ về những gì họ đang làm, và cho rằng cách duy nhất mà một người phụ nữ như Kathy Scruggs thực sự có thể xác nhận câu chuyện này – một câu chuyện, một lần nữa, lại trở thành sự thật, ngay cả khi hậu quả rất tệ cho Jewell – sẽ là tống cổ nó ra khỏi một ai đó. Điều đó … không tuyệt vời.

BM
  
Tuy nhiên, tuyên bố từ Warner Bros. đưa ra một lựa chọn khác, ngầm hơn dường như có khả năng hơn: rằng Eastwood và Ray đang tìm cách miêu tả một nhà báo ngoài đời thực như một nhà thập tự chinh bị nghi ngờ về đạo đức và nghi ngờ đạo đức như một cách để trừng phạt cô báo cáo câu chuyện và tiến hành chương trình nghị sự của riêng họ. Họ đã phát minh ra chân dung gây tổn hại này, mà Scruggs, không giống như Jewell, không thể tự bảo vệ mình, đồng thời kiềm chế sự cảm thông cho một người đàn ông bị buộc tội không công bằng về một tội ác mà anh ta đã phạm phải.

Và điều đó làm cho tất cả bực bội hơn. Không có lý do để làm điều này; bộ phim hoạt động tốt, và hiệu quả hơn, không có tiểu thuyết này được xếp lớp.

Scruggs từ miêu tả làm cho nó có vẻ như Richard Jewell Dòng chữ trực tuyến của người siêng năng là một màn hình khói cho một số ý tưởng khác. Có vẻ như tất cả đều có thể là mục tiêu thực sự là phát minh ra một câu chuyện về Scruggs để cô có thể đóng vai trò là vật tế thần cho sự tức giận của khán giả và là đầu mối cho sự mất lòng tin của toàn bộ ngành công nghiệp – thứ mà những người mạnh mẽ có rìu nghiền nát hạnh phúc hơn khi làm, dù họ ở DC hay họ là những nhân vật ưu tú của Hollywood, như Eastwood.

Nhưng nếu chúng ta học được gì từ câu chuyện trong Richard Jewell, nó nói rằng sự thật là sự thật, dù nó có phù hợp với câu chuyện thú cưng của bạn hay không.

BM
  
Vì vậy, bộ phim thất bại trong việc hiểu thông điệp của chính nó, hoặc nó nói dối thẳng thừng. Thật là một cách đáng thất vọng để làm suy yếu điểm hợp lệ của chính bạn, trong một bộ phim mà nếu không thì diễn xuất tốt và được quay thành thạo. Thật là một sự hiểu sai về sức mạnh của hình ảnh. Và thật là một ví dụ rõ ràng và mỉa mai Richard Jewell theo cách riêng của nó, làm thế nào những thành kiến đầu độc sự theo đuổi tập thể của chúng ta đối với sự thật.

Richard Jewell ra rạp vào ngày 13/12.



Vox – All 


BM

Nhìn thế giới năm 2020 qua 3 lãnh vực Chính trị, Kinh tế và Khí hậu
Chuyện về nghi thức Quả cầu Giao thừa ở New York
Thế giới và những sự kiện quan trọng năm 2019
Boeing, Huawei và Brexit _ Kinh doanh năm 2019
Cá ngừ vằn nướng tái, món ăn ngon nhất Nhật Bản
Tại sao tôi thích Cộng Hòa
Dự báo năm 2020 của Craig Hamilton Parker
Khi người dân đứng lên lật đổ chủ nghĩa cộng sản vào năm 1989
TT Đài Loan viện dẫn thư của sinh viên Hong Kong kêu gọi ‘Đừng tin Cộng sản'
Thế giới biến động trong năm 2019 qua ảnh
Mỹ vĩ đại _ Tàu cộng lụn bại _ CNXH quái thai thảm bại
Mẹo ăn không tăng cân mùa Tết
Bảy cảm xúc mãnh liệt ở HK năm 2019
Bị trầm cảm ở nơi 'hạnh phúc nhất thế giới'
Nhìn lại những chiến thắng thực của TT Donald Trump năm 2019
Cuộc chiến vô hình _ Robert Spading viết về Trung cộng
10 sự kiện thế giới nổi bật trong năm 2019
Mắm tôm _ “người thì xua đuổi, kẻ lại thèm thuồng”
Giáng Sinh là một mầu nhiệm thuộc phạm trù đức tin tôn giáo
Giải mã về ẩn số cha Giuse Trần Đình Long

Người viết blog du lịch đầu tiên trên thế giới

BM
Vào tháng 11, Havana đã kỷ niệm 500 năm ngày thành lập với một bữa tiệc bùng nổ.

25 năm trước, một người du hành gan dạ đã đi khắp thế giới bằng một chiếc laptop chạy pin, và đã thay đổi vĩnh viễn cách du lịch của thế giới.

Cả thành phố Havana đang tưng bừng bên ngoài khách sạn Nacional: cảng do Tây Ban Nha thành lập này đang đón lễ kỷ niệm 500 năm ngày thành lập. Các ô tô kiểu cổ mui trần Bel-Airs và Buick chạy mải miết trên đường. Pháo hoa bắn lên đầy bầu trời đêm khuya, và tiếng nhạc rộn rã trong các quán bar dọc phố Obispo. Dọc phổ Calle Galiano, lưới đèn LED trắng và xanh treo ngang như sao trên trời, người dân đang nhảy múa và uống rượu rum. Trên rìa của khu Habana Cổ, mái vòm của Tòa Nhà Quốc Hội mới được khôi phục lấp lánh như một mũ sắt lau bóng.

Bảy tầng phía dưới, ở quảng trường nhìn thấy được từ cửa sổ buồng tôi, một sân khấu được chiếu sáng rực rỡ. Đến nửa đêm, 100.000 người sẽ đến kín quảng trường này để nhảy múa trong buổi hòa nhạc miễn phí kỷ niệm 500 năm.

Trong khi đó, dưới tôi 5 tầng, ở tầng lửng của khách sạn, là trung tâm kinh doanh của khách sạn. Cửa kính mờ của nó được tô chữ vàng lòe loẹt: INTERNET. Và các máy tính để bàn cũ nơi đây nhắc nhở tôi là tôi cũng ở đây để kỷ niệm một ngày.

BM
Là một trong những nơi kém thân thiện nhất với internet trên hành tinh, Cuba là nơi thích hợp để tác giả suy ngẫm về những ngày đầu viết blog trên mạng của mình.

Hai mươi lăm năm trước, vào buổi bình minh của thời đại internet, tôi bắt đầu du hành vòng quanh thế giới - từ Oakland, California, đến Oakland, California - mà không cần bước lên máy bay. Trên đường đi, tôi đã thực hiện được một điều kỳ diệu nhỏ: Tôi đã đăng tải các bài lên blog du lịch đầu tiên, chưa từng có, trên World Wide Web.

Cuba có vẻ là nơi thích hợp để đánh dấu cột mốc này. Đất nước này là một trong những nơi ít thân thiện nhất với internet trên hành tinh, với ít hơn 40% công dân có quyền truy cập vào mạng trong sự kiểm duyệt nghiêm ngặt của chính phủ. Nhưng ngay cả điều này cũng trái ngược hoàn toàn so với năm 1994, khi mà chữ World World Web gây ngơ ngác cho hầu hết mọi người mà tôi gặp trên hành trình vòng quanh thế giới của mình. Tuy nhiên, sự cô lập tương đối của Cuba so với chứng nghiện lướt mạng nhắc nhở tôi về những ngày tiên phong này.

Nhưng không giống như 4 lần trước ghé qua đây, tôi không cần phải 'hỉbernate' các máy tính bàn to tướng ở trung tâm kinh doanh của khách sạn. Là một khách trả tiền của KS Nacional, tôi được cung cấp một 'username' và mật khẩu rất phức tạp cho phép tôi, vào thời gian nhất định, vào mạng ngay từ trong phòng của khách sạn.

Vào năm 1993 và 1994, trong quá trình phiêu lưu toàn cầu kéo dài 9 tháng, tôi là một người được giao nhiệm vụ. O'Reilly Media, một nhà xuất bản nổi tiếng về hướng dẫn khoa học dữ liệu, đã yêu cầu tôi gửi những câu chuyện theo thời gian thực ở các điểm dừng khác nhau trong suốt hành trình của mình. Trong chuyến đi đó, tôi đã mang theo một trong những laptop xách tay đầu tiên (có thể thực sự là đầu tiên). Được sản xuất bởi Hewlett-Packard, laptop OmniBook 300 là một tuyệt tác nhỏ, siêu nhẹ chạy bằng pin AA và điện AC. Nó có một con chuột lồi ra và một modem bên trong.

BM
Trong 9 tháng của năm 1994, tác giả đã mang theo chiếc máy tính xách tay chạy bằng pin để gửi trình, từ khắp nơi trên thế giới, các bài đăng trên blog du lịch đầu tiên trên thế giới.

O'Reilly (một trong những công ty đầu tiên từng có sự hiện diện trực tuyến) đã tạo ra một trang web có tên Global Network Navigator. Nó lên kế hoạch đăng tải những những bài tôi gửi ở trang mang tên Big World (Thế Giới Lớn), gắn từng câu chuyện với địa điểm trên một bản đồ thế giới. Nhấp vào quốc gia là bạn thấy ngay câu chuyện. Ngày nay, một con khỉ cũng có thể làm một trang web, nhưng năm 1994, đó là một việc rất khó. Mosaic, chương trình tìm kiếm trên World Wide Web được đại chúng hóa và dễ dàng sử dụng đã được ra mắt chỉ vài tháng trước khi tôi khởi hành.

Internet như vùng đất Miền Tây hoang dã vô luật pháp; tôi có thể mua "pizza.com" chỉ 20 đô la. Chưa một ai trước đó từng đăng tải nhật ký du lịch trên internet. Ở thời đó số lượng trang web ít đến mức có thể đếm được (một danh sách trong đó có The Exploratorium, Doctor Fun và Chabad). Nhưng không có thứ gì giống như một "blog" du lịch - phải 4 năm sau mới ra đời thuật ngữ "weblog".

Vì vậy tôi ra đi, vào một thế giới mà ngay cả email vẫn còn là một điều mới lạ. Việc viết trên OmniBook là dễ dàng. Điều khó khăn đã đến khi tôi phải cố gửi bài về nhà từ những nơi xa xôi như Dakar và Lhasa. Câu chuyện đầu tiên của tôi, gửi từ Oaxaca ngày 6/1/1994, với tiêu đề "Một trăm phần tỷ giây cô đơn". Quá trình truyền được nó về tới trang Big World phải mất 2 ngày, trong đó tôi đã theo bám văn phòng viễn thông trung tâm của thành phố và nói bập bẹ với các kỹ thuật viên ở đó (tôi không nói tiếng Tây Ban Nha), cuối cùng cũng tìm người biết cách gửi 1 bài 2.500 từ, không kèm ảnh, qua đường điện thoại về tới California.

BM
Tác giả đã hoàn thành cuộc du hành vòng quanh thế giới của mình bằng cách đi tàu chở hàng từ Hong Kong đến Oakland.

Quá trình tìm kiếm các kết nối internet đủ tin cậy trên khắp thế giới để tải lên từng bài trong 20 bài mà cuối cùng tôi cũng làm được là rất điên đầu. Nhưng cũng là quá trình thâm nhập sâu sắc. Năm 1994, việc gửi một blog là rất ly kỳ: nó buộc tôi phải tương tác với những người mà tôi sẽ không tìm gặp trong một chuyến đi bình thường. Trong những quan hệ rải rác, tôi kết bạn với các nhà quản lý viễn thông địa phương (Thổ Nhĩ Kỳ), các nhà ngoại giao (Trung cộng), những người mê máy tính (Kathmandu), thậm chí các thuyền trưởng (tàu Ursus Delmas, khi qua Đại Tây Dương). Tất cả bọn họ đều thích thú với những điều tôi đang làm. Ý tưởng đăng các chuyện du lịch lên mạng là hoàn toàn mới mẻ, và ít người nghĩ nó sẽ phát triển - nhưng mọi người đều thấy tiềm năng nếu nó phát triển.

Tôi đoán là mọi người đều thấy, trừ tôi. Khi tôi ngồi nhấm nháp sô cô la Mexico nóng với người đứng đầu chi nhánh dịch vụ dữ liệu của Oaxaca lúc bài đăng đầu tiên của tôi được tải lên, tôi ít biết rằng một phần tư thế kỷ sau, sẽ có hơn nửa tỷ blog trên Web - chỉ riêng cho du lịch sẽ có hàng trăm ngàn blog.

Thế nào đó mà tôi đã bỏ lỡ chiếc thuyền đặc biệt đó (mặc dù tôi đã tìm thấy một tàu hàng chở tôi từ Hồng Kông trở về Oakland). Trong suốt những năm 1990 và đầu những năm 2000, tôi tiếp tục đăng tải các bài cho các tạp chí khác nhau trên mạng. Nhưng không bao giờ tôi tự coi mình như một blogger chuyên nghiệp. Tôi chưa bao giờ nghĩ đến "thương hiệu hóa" bản thân hoặc thậm chí làm ầm ĩ về dấu chân điện tử tương đối nhỏ của mình, mặc dù là tiên phong.

Chuyển sang những năm 2010, tôi hiếm khi viết blog du lịch. Trong khi đó, những gợn sóng của viên sỏi mà tôi đã ném vào World Wide Web đã phát triển thành một sóng thần, với một số blogger du lịch (và các môn đệ di động của họ, những người có ảnh hưởng của Instagram) kiếm được khá nhiều tiền.

Khi tôi cầm một cốc Coke (một trong số rất ít thương hiệu Mỹ mà bạn sẽ thấy ở Cuba) từ minibar trong phòng khách sạn và trộn nó với rượu Havana Club, tôi tự hỏi: Vì sao tôi lại dừng lại? Tôi nghĩ nó có liên quan đến lý do cảm hứng trước tiên của tôi là để đi du lịch. Nó không chỉ là việc thâm nhập; mà cả việc hủy bỏ.

Cách đây nhiều năm, khi tôi đang sống bán thời gian ở Kathmandu, lên máy bay từ San Francisco đi Nepal là một sự giải thoát hoàn toàn. Bất cứ điều gì gác lại hoặc bỏ qua - bất cứ ai tôi đã quên kết nối trước khi mang ba lô lên xe buýt - thì nay đã là một phần của quá khứ. Mỗi chuyến đi là một cơ hội mới để thử thách bản thân và đối mặt với một sự xa lạ mà nó làm tan vỡ và mở rộng thế giới quan của tôi. Đó là một cách để tôi tái tạo cuộc sống, và đẩy mình ra khỏi vùng dễ dàng hoải mái.

BM
Năm 1994, tác giả nói rằng việc viết blog là một cuộc phiêu lưu buộc mình phải tương tác với người địa phương, mà lẽ ra sẽ không gặp, để truy cập internet.

Năm 1994, việc săn tìm sự kết nối và gửi các bài viết kỹ thuật số là một hoạt động kỳ lạ. Điều này làm tôi phụ thuộc vào những người ở địa phương am hiểu công nghệ, cho dù họ ở Senegal hay Thượng Hải. Tuy nhiên, đến đầu thiên niên kỷ, việc viết blog trở thành việc tự cô lập mình trong một quán cà phê internet, và trả tiền theo từng phút. Tôi làm như vậy khi cần thiết, nhưng như vậy không còn giống hoạt động thâm nhập hoặc phá bỏ nữa. Những gì đã từng là một cuộc thám hiểm trở thành như việc đi về công sở.

Đừng hiểu sai ý tôi. Đây không phải là cách du hành "đúng" hay "sai". Mặc dù tôi thường hay băn khoăn về sự thỏa hiệp giữa thâm nhập và kết nối sau năm 2000, tôi biết chúng không loại trừ lẫn nhau. Giống như mọi thứ khác trong cuộc sống, đó là một vấn đề cân bằng các ưu tiên. Khi tôi đọc lại các bài tôi viết về Israel năm 2004, hoặc thậm chí các blog về Cuba của tôi năm 2011, chúng có tính thâm nhập như bất kỳ điều gì tôi đã từng viết.



Jeff Greenwald

BM

Nhìn thế giới năm 2020 qua 3 lãnh vực Chính trị, Kinh tế và Khí hậu
Chuyện về nghi thức Quả cầu Giao thừa ở New York
Thế giới và những sự kiện quan trọng năm 2019
Boeing, Huawei và Brexit _ Kinh doanh năm 2019
Cá ngừ vằn nướng tái, món ăn ngon nhất Nhật Bản
Tại sao tôi thích Cộng Hòa
Dự báo năm 2020 của Craig Hamilton Parker
Khi người dân đứng lên lật đổ chủ nghĩa cộng sản vào năm 1989
TT Đài Loan viện dẫn thư của sinh viên Hong Kong kêu gọi ‘Đừng tin Cộng sản'
Thế giới biến động trong năm 2019 qua ảnh
Mỹ vĩ đại _ Tàu cộng lụn bại _ CNXH quái thai thảm bại
Mẹo ăn không tăng cân mùa Tết
Bảy cảm xúc mãnh liệt ở HK năm 2019
Bị trầm cảm ở nơi 'hạnh phúc nhất thế giới'
Nhìn lại những chiến thắng thực của TT Donald Trump năm 2019
Cuộc chiến vô hình _ Robert Spading viết về Trung cộng
10 sự kiện thế giới nổi bật trong năm 2019
Mắm tôm _ “người thì xua đuổi, kẻ lại thèm thuồng”
Giáng Sinh là một mầu nhiệm thuộc phạm trù đức tin tôn giáo
Giải mã về ẩn số cha Giuse Trần Đình Long

Nhìn thế giới năm 2020 qua 3 lãnh vực Chính trị, Kinh tế và Khí hậu

BM

1_ Tình hình địa chính trị năm 2020

Nhìn lại tình hình thế giới trong năm qua, giới chuyên gia địa chính trị không mấy lạc quan cho rằng viễn cảnh địa chính trị năm 2020 chẳng khác gì như mấy “quả lựu đạn đã rút chốt”.

BM
  
Nhật báo kinh tế Les Echos số ra cuối tuần 11/10/2019 khẳng định “khó có thể hình dung được một quang cảnh quốc tế lắng dịu hơn trong những tháng sắp tới”. Những ổ xung đột liên tiếp nổ ra, trong các định chế, ở ngoài biên giới và sắp tới đây có thể cả trên thị trường tài chính.

Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Trung cộng – về thuế quan và công nghệ - có thể chạm đến những đỉnh điểm mới. Thế giới sẽ tái tổ chức ra sao xung quanh hai người khổng lồ của hành tinh? Nhưng có một điều chắc chắn là khi chứng kiến những gì diễn ra trong năm qua, từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, cách đối xử của Hoa Kỳ đối với các đồng minh, và nhất là thái độ quay ngoắt của Mỹ với người Kurdistan tại Syria, “sẽ không còn ai tin tưởng vào Hoa Kỳ nữa” như lưu ý của ông Thierry de Montbrial, sáng lập viên “World Policy Conference” với nhật báo kinh tế. Trong bối cảnh này, Les Echos đưa ra những dự phóng về tình hình chính trị tại một số quốc gia trong năm 2020. RFI Tiếng Việt xin giới thiệu tóm lược. 

Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ: Những thách thức nội bộ là ưu tiên

BM
  
Bầu cử tổng thống Mỹ 2020 sẽ là tâm điểm thời sự. Joe Biden, Donald Trump hay một người nào khác sẽ đọc diễn văn nhậm chức tại Capitol vào tháng Giêng năm 2021? Không ai đoán được. Bởi vì, chính trị là một ngành khoa học còn khó dự báo hơn là kinh tế. Cuộc bầu cử năm 2016 vẫn còn là một bài học đáng ghi nhớ. Việc ông Donald Trump đắc cử đã đi ngược với mọi dự đoán.

Dù vậy, theo Les Echos, điều có thể tiên đoán được là chương trình vận động của mỗi bên. Donald Trump, dù đang phải đối mặt với thủ tục luận tội và phế truất, vẫn sẽ ra tái tranh cử nhiệm kỳ hai. Vốn ít thiên về đối đầu quân sự với các nước thù nghịch và cũng không hào hứng với chủ nghĩa đa phương, Donald Trump sẽ phải tập trung vào tình hình chính trị trong nước, trong những tháng sắp tới.

BM
  
Phe Dân Chủ không khá gì hơn, bị chia rẽ giữa một bên là sự trung thành với di sản Barack Obama (mà Joe Biden, Pete Buttingieg hay Kamala Harris là những đại diện) với bên kia là xu hướng cải cách, đi đầu là Bernie Sanders và ngôi sao đang lên Elizabeth Warren.

Trong cuộc đua này, các chỉ số về kinh tế (tỷ lệ tăng trưởng là 2% trong quý II/2019) và thất nghiệp (3,5%, mức thấp nhất trong lịch sử) sẽ là một trong những yếu tố quyết định quan trọng. Tuy nhiên, mức tăng thu nhập và giảm tỷ lệ nghèo không ngăn cản được đà tăng bất bình đẳng. Nhiều dấu hiệu trì trệ cũng đang hiện rõ vì các nhà đầu tư và doanh nghiệp lo ngại về những hệ quả cuộc thương chiến do Donald Trump khởi xướng chống lại Trung cộng.

Chống Bắc Kinh: Hồng Kông dùng bạo lực, Đài Loan qua lá phiếu

BM
  
Tại châu Á, Hồng Kông soán ngôi của Bắc Triều Tiên trở thành tâm điểm thời sự chính. Les Echos đặt câu hỏi: “Hồng Kông có thể thách thức chính quyền trung ương Bắc Kinh cho đến lúc nào?” 

Ngọn lửa âm ỉ dưới đống tro từ bao lâu nay, ít nhất là từ năm năm qua, kể từ khi nổ ra phong trào Dù Vàng năm 2014. Bắc Kinh lâu nay “bịt tai” trước những phong trào đòi dân chủ, không ngừng lớn mạnh, để rồi giờ đây bị dồn vào chân tường, đối mặt với làn sóng bạo động chưa từng có. 

Tuy quen tay trấn áp các phong trào phản đối của người dân, nhưng nay Bắc Kinh tìm cách tránh dùng “vũ lực” với người biểu tình Hồng Kông. Bởi vì, một cuộc trấn áp sẽ làm xấu đi mãi mãi hình ảnh của Trung cộng.

BM
  
Thông điệp của giới trẻ Hồng Kông đưa ra rất rõ ràng: Từ chối sự kiểm soát của Trung cộng trên vùng lãnh thổ nhỏ bé, từng là thuộc địa của Anh Quốc đến tận năm 1997. Phong trào phản kháng này đã tìm được một tiếng vang tại Đài Loan, vốn dĩ có cùng một vấn đề nhạy cảm. Dù chưa hẳn nằm trong vòng kềm tỏa của Trung cộng, nhưng người dân và vị nữ tổng thống đảo Đài Loan đang mơ ước đến một nền độc lập. 

Thế nhưng, đối với chế độ Cộng Sản, Hồng Kông cũng như Đài Loan đều là một phần của Trung cộng. Vậy nên, không có chuyện đàm phán. Cuộc bầu cử tổng thống Đài Loan sẽ diễn ra vào tháng Giêng 2020 và bà Thái Anh Văn rất có thể tái đắc cử. 

BM
  
Do đó, một mặt, Bắc Kinh sẽ lại cho người chen chân vào các chiến dịch tranh cử, phát tán tin giả trên các trang mạng xã hội giống như kỳ bầu cử địa phương, và đưa ra nhiều thông điệp tuyên truyền. Mặt khác, Trung cộng hạn chế tầm ảnh hưởng của Đài Loan trên trường quốc tế một cách bài bản, qua việc tước đoạt của hòn đảo này các ủng hộ ngoại giao và không cho Đài Bắc tham gia vào các định chế quốc tế. 

BM

Thế nhưng, thời thế đã thay đổi. Cái thời dễ dàng hăm dọa Hồng Kông và Đài Loan đã qua. Những làn sóng phản kháng cho dù có bị nhấn chìm một lần nữa rồi cũng sẽ trồi lên ở chỗ khác. Bắc Kinh càng chờ đợi, thì cái giá phải trả để tìm kiếm một cơ sở đối thoại sẽ càng đắt. 

Liên Hiệp Châu Âu: Dàn lãnh đạo mới, những thách thức mới

BM
  
Nhìn sang châu Âu, năm 2020 báo hiệu nhiều sóng gió cho Liên Hiệp Châu Âu. Ủy Ban Châu Âu mới do cựu bộ trưởng Quốc Phòng Đức, bà Ursula von der Leyen lãnh đạo, sẽ phải đối mặt với nhiều hồ sơ lớn với những mục tiêu đầy tham vọng: Khí hậu, Kỷ nguyên kỹ thuật số và Duy trì một mô hình công nghiệp tại châu Âu. 

Tuy nhiên, vừa mới thành lập, đối đầu đã nổ ra giữa các nhóm chính đảng tại Nghị Viện. Việc các nghị sĩ châu Âu không chấp nhận ứng viên Sylvie Goulard của Pháp đảm trách vị trí ủy viên châu Âu phụ trách Thị trường Nội địa báo trước một thời kỳ mới trong hoạt động của Nghị Viện Châu Âu và mối quan hệ của định chế này với Ủy Ban Châu Âu.

Bộ đôi truyền thống giữa nhóm đảng bảo thủ và nhóm đảng cánh tả xã hội dân chủ, vốn hoạt động nhịp nhàng để cùng tồn tại, thì nay được thay bằng một sự cạnh tranh giữa 4 nhóm đảng, có nguy cơ dẫn đến những cuộc đối đầu dữ dội. 

Trong các lần biểu quyết, các liên minh để có được đa số sẽ biến chuyển liên tục và khó đạt được hơn, vào lúc châu Âu sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức khẩn cấp nhất trong lịch sử của khối. 

Sau Brexit: Vương Quốc Anh cần một bình dưỡng khí 

BM
  
Vương Quốc Anh sẽ làm gì một khi rời Liên Hiệp Châu Âu? Tại Luân Đôn, một số người lạc quan cho rằng việc đầu tiên là phải tìm kiếm các thỏa thuận thương mại với các nước khác, đứng đầu là Hoa Kỳ. Đơn độc, tiếng nói của Anh Quốc sẽ có ít trọng lượng trong các cuộc đàm phán nhưng trong nhãn quan những người này, nước Anh sẽ được linh hoạt hơn. Một số người khác thì nghĩ đến việc biến Vương Quốc Anh thành một “Singapore tại châu Âu”, với những chính sách thuế khóa ưu đãi hơn và những quy định mềm dẻo hơn để thu hút đầu tư. 

Thế nhưng, hành trình để đạt được những mục tiêu đó cũng lắm chông gai. Các cuộc đàm phán dài hơi với Bruxelles để có được một cuộc Brexit thật sự có nguy cơ để lại nhiều chấn thương. Trước hết là ở ngay trong nước. Brexit là một thử thách đau đớn làm cho đất nước cũng như hai chính đảng lớn bị chia rẽ.

BM
  
Tiếp đến là trong quan hệ với các đối tác lớn. Cuộc thương thuyết đầy khó khăn trong hồ sơ Brexit càng làm gia tăng mối ngờ vực giữa Luân Đôn và Bruxelles. Mối “quan hệ đặc biệt” với Mỹ đang nuôi dưỡng nhiều hy vọng, nhưng nước Anh có nguy cơ đối mặt với thực tế phũ phàng khi các cuộc thương lượng song phương đi vào những chủ đề chính. 

Chủ nhân Nhà Trắng đầu tháng Sáu năm 2019 từng bắn tweet rằng “có thể có một thỏa thuận thương mại sau khi Vương Quốc Anh được tháo xích. Chúng ta có thể làm được gấp hai hay gấp ba lần như hiện nay”. Tuy nhiên, một số nhà quan sát nghi ngờ về khả năng hai nước gia tăng các trao đổi thương mại đến mức này. Tầm mức của thỏa thuận với Mỹ phần lớn lệ thuộc vào mối quan hệ mà Anh Quốc sẽ duy trì với 27 nước còn lại. (Nguồn : RFI tiếng Việt) 

2_ Triển vọng kinh tế thế giới năm  2020 

BM

Báo cáo tháng 11/2019 của Ủy ban châu Âu (EC) cho thấy nền kinh tế thế giới đã suy yếu trong năm qua. 

Những yếu tố bất ổn bao vây kinh tế thế giới 

Mặc dù Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu tăng trưởng trong nửa đầu năm 2019, do xu hướng bất ngờ tăng giá ở một số nền kinh tế tiên tiến và hoạt động mạnh mẽ trong khu vực Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), song sự phục hồi khiêm tốn này chỉ diễn ra trong ngắn hạn. 

Việc tái diễn căng thẳng kinh tế giữa Mỹ và Trung cộng vào mùa Hè đã làm giảm niềm tin kinh doanh vốn mong manh, làm tổn hại đến triển vọng đầu tư, sản xuất và hoạt động thương mại toàn cầu. Ngoài ra, căng thẳng địa chính trị gia tăng ở các khu vực Trung Đông và châu Á, sự bất ổn chính sách gia tăng ở châu Âu và Mỹ, cùng tình hình tài chính ở Argentina đã làm tăng thêm sự mong manh của nền kinh tế toàn cầu. Cùng với đó, tăng trưởng toàn cầu cũng bị kéo xuống bởi đà suy giảm liên tục ở một số nền kinh tế tiên tiến như Trung cộng và các thị trường mới nổi. 

Tăng trưởng GDP toàn cầu (không kể Liên minh châu Âu) dự báo sẽ giảm mạnh từ mức 3,8% trong năm 2018 xuống còn 3,2% vào năm 2019 và tăng nhẹ ở các năm sau đó. Trong khi đó, tốc độ tăng trưởng GDP trong Khu vực sử dụng đồng euro (Eurozone) được dự báo sẽ giảm từ 1,9% trong năm 2018 xuống còn 1,1% trong năm 2019 và ổn định ở mức 1,2% trong hai năm tới 2020 và 2021

BM
  
Các gói kích thích chính sách được triển khai ở một số nền kinh tế lớn cho đến nay đã ngăn chặn sự sụt giảm mạnh hơn trong tăng trưởng GDP và hạn chế mức suy giảm sâu toàn cầu trong thời gian tới. Tuy nhiên, hiệu quả của kích thích kinh tế vĩ mô tại thời điểm hiện tại là không chắc chắn. Sự gia tăng căng thẳng kéo dài và sự không chắc chắn về các chính sách thương mại dường như đã gây thiệt hại kéo dài cho thương mại thế giới, giữa bối cảnh các doanh nghiệp trì hoãn đầu tư và có thể xem xét lại hoàn toàn các thỏa thuận nguồn cung ứng cũng như các chuỗi giá trị toàn cầu liên quan trong bối cảnh hợp tác đa phương suy yếu. 

Hệ quả là nhu cầu về hàng hóa đầu tư, phát triển mạnh hội nhập thương mại đã giảm xuống. Sự giảm tốc hiện tại ở Mỹ phần lớn do sự trưởng thành của chu kỳ kinh tế. Ngược lại, do bị kìm hãm bởi tình trạng già hóa dân số, số nợ cao và tái cân bằng đầu tư quá mức, nền kinh tế Trung cộng được thiết lập cho sự thay đổi cơ cấu dẫn đến tăng trưởng thấp hơn. Các nền kinh tế thị trường mới nổi gần đây cảm nhận rằng giữa những căng thẳng thương mại, các điều kiện tài chính chặt chẽ hơn và giá cả hàng hóa thấp, dường như không thể dẫn đến sự phục hồi nhanh chóng. 

Mức tăng nhập khẩu thế giới (không kể Liên minh châu Âu) dự kiến chậm lại từ 4,1% trong năm 2018 xuống còn 0,4% trong năm 2019, trước khi lên mức 2,1% vào năm 2020 và 2,5% vào năm 2021. Cùng với sự không chắc chắn của chính sách thương mại, tăng trưởng thương mại toàn cầu suy yếu đáng kể trong nửa đầu năm 2019 mà chưa có dấu hiệu phục hồi. 

Trong hai năm tiếp theo, những yếu tố như sự không chắc chắn gia tăng xung quanh chính sách thương mại của Mỹ, lo ngại về khả năng Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) sẽ duy trì hệ thống thương mại đa phương và căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông đều được đưa ra khi cân nhắc, đánh giá về tình hình tăng trưởng toàn cầu. Khi những nhân tố nêu trên kết hợp với các nhân tố như sự già hóa dân số và xu hướng năng suất thấp, kinh tế Trung cộng giảm tốc, xu hướng bảo hộ và tác động của biến đổi khí hậu, thì kinh tế toàn cầu (không tính EU) nhìn chung dự báo sẽ tăng trưởng lần lượt 3,3% và 3,4% vào năm 2020 và 2021, chỉ mạnh hơn đôi chút so với hồi năm 2019. 

3_ Tình hình biến đổi khí hậu thế giới 

BM
  
Tình hình biến đổi khí hậu đang diễn biến ngày một nghiêm trọng trên Trái đất. Theo ông Philip Alston - Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc, biến đổi khí hậu đang đe doạ 50 năm nỗ lực xoá đói giảm nghèo và phát triển toàn cầu.

Phát biểu tại Hội nghị Khí hậu Abu Dhabi hồi tháng 6 vừa qua, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo: "Thế giới đang phải đối mặt với tình trạng khẩn cấp đặc biệt về khí hậu" và "biến đổi khí hậu mang tính hủy diệt đang diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh... nhanh hơn các dự đoán của các chuyên gia giỏi nhất thế giới".

Ông nhấn mạnh, mỗi tuần, thế giới phải chứng kiến những đợt thiên tai có mức độ tàn phá nghiêm trọng mới liên quan đến khí hậu như lũ lụt, hạn hạn, gió nóng, cháy rừng và siêu bão. Sự hủy diệt đó vượt qua mọi nỗ lực ứng phó của các nước hiện nay.

BM
  
Một cơn bão sấm siêu mạnh (Supercell Thunderstroms) có khả năng tạo ra lốc xoáy, bởi vậy nó còn được mệnh danh là “mẹ của vòi rồng” nguy hiểm nhất.

Sự biến đổi khí hậu trên toàn cầu đang hàng ngày gây ra sự nóng lên của Trái Đất, kéo theo đó là vô số hệ lụy như băng tan, nước biển dâng cao, nắng nóng... Dưới đây là những hệ lụy mà biến đổi khí hậu đã gây ra trên toàn thế giới.

Nước biển dâng cao

BM
  
Chỉ trong thập kỷ vừa qua, tốc độ gia tăng của mực nước biển đã tăng gần gấp 3 lần so với thế kỷ trước.

Theo số liệu thống kê của Liên hợp quốc, do tác động trực tiếp của tình trạng biến đổi khí hậu, mực nước biển trên đại dương toàn cầu đã tăng từ 15-20cm kể từ năm 1900. Cho đến gần đây, mực nước biển gia tăng là do thể tích nước tăng lên vì nền nhiệt cao hơn.

3 Thung lũng Silicon (Mỹ) có nguy cơ bị nước biển nhấn chìm. Nguồn: The Social Investment Consultancy

BM
  
Các nhà khoa học cho rằng mực nước tại các đại dương sẽ dâng cao bao nhiêu vào năm 2100, chủ yếu sẽ phụ thuộc vào nhiệt độ Trái Đất sẽ gia tăng thế nào.

Ngày nay, hiện tượng các sông băng bị tan chảy, đặc biệt các tảng băng ở đỉnh Greenland ở Bắc Đại Tây Dương và Nam Cực tan chảy đã trở thành nguyên nhân chính khiến mực nước biển dâng nhanh.

Trên thế giới, nhiều quốc gia đã phải cảnh báo về hiện tượng nước biển dâng hoặc người dân phải tản cư vì nước biển nhấn chìm các khu vực ven biển.

Thời tiết cực đoan

BM

Trên toàn thế giới, biến đổi khí hậu đang biến những mùa hè rực rỡ thành ác mộng về nhiệt độ, gây hậu quả tàn khốc cho nền kinh tế và ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân.

BM
Bão lũ hoành hành gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của con người.

Ảnh hưởng của cơn ác mộng này có thể thấy rõ ở từng cá nhân: mất nước, mệt mỏi, sốc nhiệt, thậm chí mất mạng. Đối với kinh tế, nắng nóng đi kèm với hạn hán cũng đang trở thành “kẻ thù” của ngành nông nghiệp. Ngành vận tải đường thủy tại nhiều nước bị ảnh hưởng nặng nề do các dòng sông cạn nước. Chất lượng của cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hệ thống đường sá cũng đang chịu tác động lớn từ nhiệt độ cao.

Và những hệ quả này cũng mới chỉ là những phần nổi của tảng băng. Xa hơn nữa, thế giới đang phải đối mặt với nguy cơ ảnh hưởng đến sự sống còn của toàn nhân loại.

Hệ sinh thái bị phá hủy

Biến đổi khí hậu và lượng CO2 ngày càng tăng đang “thử thách” hệ sinh thái của chúng ta. Các vấn đề như không khí bị ô nhiễm, thiếu nước ngọt, nhiên liệu bị khan hiếm… không chỉ ảnh hưởng đến đời sống mà còn liên quan đến vấn đề sinh tồn.

BM
Biến đổi khí hậu sẽ làm biến dạng nhiều hệ sinh thái toàn cầu

San hô bị tẩy trắng do nước biển ấm chỉ là một trong những hậu quả mà biến đổi khí hậu đem đến cho hệ sinh thái. Những thay đổi triệt để hơn có thể kể đến như hiện tượng sa mạc hoá.

Chiến tranh, xung đột

Dân số tăng trong khi nước ngọt và lương thực ngày càng khan hiếm, đất đai thì dần dần biến mất. Điều này dẫn đến các nước và vùng lãnh thổ xảy ra xung đột và chiến tranh.

BM
Hàng tỉ người dân sống trong cảnh thiếu nước sạch trên thế giới.

Cuộc xung đột Darfur là một xung đột điển hình do biến đổi khí hậu gây ra. Cuộc xung đột xảy ra do hạn hán kéo dài tại nơi đây. Suốt 20 năm, vùng này chỉ mưa rất nhỏ, thậm chí có năm còn không mưa. Điều này khiến nhiệt độ của vùng tăng cao và làm cạn kiệt nguồn tài nguyên.
Cũng theo các chuyên gia, việc thường xuyên khan hiếm nước và mùa màng thất bát khiến các quốc gia đó bất ổn về an ninh.

Ảnh hưởng kinh tế - xã hội

Những cơn bão lớn hình thành do biến đổi khí hậu khiến mùa màng thất bát, dịch bệnh hoành hành. Các quốc gia phải chi hàng tỉ đô la để cứu tế. Vì vậy, khí hậu càng khắc nghiệt, kinh tế càng thâm hụt.

BM

Tổn thất về kinh tế còn ảnh hưởng đến đời sống. Theo đó, người dân phải mua thực phẩm với giá đắt. Giá nhiên liệu thì leo thang. Lợi nhuận từ ngành công nghiệp và du lịch giảm sút. Nhu cầu cấp thiết sử dụng thực phẩm sạch và nước sạch sau mỗi cơn bão lũ…

Tổ chức WHO cũng từng thông báo rằng nhiều dịch bệnh đã xuất hiện nhiều nơi trên thế giới. Những vùng khí hậu lạnh giờ đây cũng xuất hiện những loại bệnh chỉ xuất hiện ở vùng nhiệt đới.

Cũng theo khảo sát, trung bình có khoảng 150 nghìn người chết do biến đổi khí hậu gây ra. Các bệnh có thể kể đến như bệnh về hô hấp, tiêu chảy, tim tái phát do nhiệt độ quá cao…