Wednesday, July 6, 2011

Lễ hội Macchabée & Hiến Thân Xác Cho Y Khoa Học

image

Y khoa bác sĩ là một ngành nghề cao quý , nhưng thời nay có 2 loại :
" lương y kiêm từ mẫu "  và " ác y kiêm ác quỷ , chỉ nghĩ tới tiền "  !!!

Lễ hội Macchabée

image

Từ thời trung cổ xa xưa, sự nuối tiếc và cầu chúc của người đang sống đối với những người đã khuất luôn luôn tồn tại trong suy nghĩ của những người thân còn ở lại. Tình cảm thiêng liêng đó được ghi đậm dấu ấn trong những nghi lễ, hội hè, thờ cúng và bằng cả nghệ thuật. Người ta đã vẽ, đã khắc hoạ những bức tranh hoành tráng mô tả những cuộc khiêu vũ của những người chết dưới âm phủ, và luôn mong mỏi rằng : người thân của mình khi chết sẽ sang một thế giới mới, thế giới hoàn toàn bình đẳng, an lành và siêu thoát.

Đến thời kỳ phục hưng, thế kỷ XVI sau công nguyên, khi ngành Giải Phẫu học phát triển mạnh mẽ, trở thành một môn học quan trọng, là cơ sở của các môn cơ sở, việc phẫu tích xác trở nên bắt buộc và phổ biến trong các trường Đại học Y khoa. Các nhà Giải Phẫu học và sinh viên Y là những người cảm nhận hơn ai hết sự cống hiến vô giá và đầy hiệu quả của những người đã tình nguyện hy sinh thân thể cho khoa học nói chung và cho sự nghiệp giáo dục - đào tạo Y Khoa nói riêng. Vì thế, họ đã có sáng kiến biến tinh thần biết ơn trên thành buổi khiêu vũ tạ ơn những người đã hiến thân mình cho khoa học vào dịp lễ Noel hàng năm. Lễ hội Macchabée được hình thành từ đó.

Macchabée là một hình tượng văn hóa độc đáo, phổ biến ở các nước phương Tây, thể hiện tính đa dạng trong nghi lễ, hội hè, âm nhạc và nghệ thuật tạo hình. Lễ hội mang tính nhân bản sâu sắc, thể hiện sự thương tiếc và chúc phúc của những người sống cho những người đã khuất, qua đó gửi gấm khát vọng hạnh phúc và bình đẳng đến tất cả mọi người.

Thi hào Nguyễn Du đã viết: “Thác là thể phách, hồn là tinh anh”. Với những người nằm đây, họ dường như vẫn còn cả hai, vẫn còn đó thể phách với từng mạch máu thớ cơ, từng bộ phận với những bài giảng và vẫn còn đó nét tinh anh trong mỗi dịp xuân về, trong mỗi dịp lễ tri ân truyền thống.

TH PHÁCH NGƯỜI CHO KHÔNG TÍNH TOÁN
TINH ANH ĐI GI MÃI TRƯỜNG TN

Ở Việt Nam , trước năm 1975, lễ hội thường được tổ chức trong dịp đón tết âm lịch cho phù hợp với phong tục và tập quán chung của dân tộc.

image

Sinh viên các lớp trang trí phòng thực tập

image

Hình ảnh phòng xử lý xác

image

Hình ảnh phòng xử lý xác

image

Bàn thờ tại phòng thực tập giải phẫu

image

Đông đảo các giảng sư - sinh viên và gia đình những người hiến thân cho khoa học tham dự buổi lễ

image

Đại diện Sinh viên năm thứ Nhất đọc văn tế tưởng nhớ công lao những người hiến thân cho khoa học

image

Nghi thức rước hương về phòng thực tập

image

Các sinh viên đứng nghiêm trang dọc theo hành lang

image

Các Thầy Cô thắp nhang tưởng nhớ những người hiến thân cho khoa học

image

...và gia đình những người tình nguyện hiến xác

image

Các bạn sinh viên xếp hàng vào thắp nhang

image

Các giảng sư bộ môn Giải Phẫu học tận tình giải đáp các thắc mắc

image

Các giảng sư bộ môn Giải Phẫu học tận tình giải đáp các thắc mắc


Hiến Thân Xác Cho Y Khoa Học

image
Bài học về giải phẫu  của Dr Tulp thế kỷ 17 - Rembrandt  

Chúng tôi gặp nhau rất tình cờ. Hôm đó ông Vinh tới thử máu và đo huyết áp trong một Hội Chợ Y Tế do nhóm thiện nguyện Việt- Mỹ tổ chức. Ông ta mang kết quả tới nhờ tôi giải thích vài điều mà ông thắc mắc. Sau đó Vinh đột nhiên dụt dè nói:
“tôi muốn hiến tặng  thân xác cho khoa học khi tôi chết, liệu bác sĩ giúp tôi làm thủ tục được không?”.

Tôi hơi ngạc nhiên nhưng thấy Vinh có vẻ thành thực nên nói chuyện thêm với Vinh vài phút rồi xin số điện thoại để sau này gặp lại. Hơn tuần lễ sau tôi mời ông tới chơi để tìm hiểu. Trò chuyện thì nhiều nhưng tập trung vào việc hiến xác. Ông cho hay là hiện nay sống một mình, có việc làm với bảo hiểm sức khỏe và hưu bổng đầy đủ, gia đình con cháu ổn định, đời sống cá nhân an lạc. Ý nghĩ hiến xác ông đã có từ lâu, vì thấy khoa học ở đất nước này tiến bộ quá, mình hưởng được nhiều phúc lợi thì bây giờ trả ơn vì nghe nói thân xác được dùng trong các nghiên cứu của khoa học gia cũng như sinh viên y khoa thực tập…

image

Ý nghĩ của ông Vinh mang người viết trở lại với thời kỳ học y khoa khi xưa. Hai năm đầu, có môn Cơ Thể Học, vừa lý thuyết vừa thực hành ngõ hầu hiểu rõ được sự cấu tạo của cơ thể con người. Đây là một trong nhiều môn học quan trọng nhất để đào tạo bác sĩ và các nhà chuyên môn về sức khỏe khác. .Thực hành là cặm cụi trên những hình hài vô danh, tay dao tay kéo rạch từng đường gân, thớ thịt, mạch máu để có cái nhìn cụ thể. Thầy dạy là vị giáo sư khả kính và các sinh viên đàn anh. Thầy có giọng nói truyền cảm hấp dẫn, lời giảng rõ ràng minh bạch lâu lâu chêm vào một câu nói vui vui để đám học trò bớt căng thẳng. Nét vẽ của thầy trên bảng đen thật tuyệt vời, đâu ra đó, rất thành thạo, nhanh và diễn tả đầy đủ tác phẩm kỳ diệu của tạo hóa là con người. Đó là Giáo Sư Y Khoa Nguyễn Hữu, Giám Đốc Cơ Thể Học Viện trong nhiều thập niên của một thời xa xưa..

image

Những hình hài vô danh nằm trên bàn đá lạnh trong căn phòng nhỏ ngợp mùi formol tại Cơ Thể Học Viện, đường Trần Hoàng Quân Chợ Lớn, tới từ đâu, không ai biết. Có thể là từ tự hiến hoặc bán xác của bệnh nhân bệnh viện Chợ Quán, viện tâm thần Biên Hòa  hoặc tử thi trôi sông dạt biển, tử tội vô thừa nhận. Nhưng những hình hài đó đã giúp sinh viên y khoa rất nhiều và đã được ghi ơn, nâng niu tôn trọng trong khi thực tập. Mới đây, đồng nghiệp Phan Bảo Khánh tại Sài Gòn, rất xúc động với những người hứa nguyện hiến xác đã có ý kiến "Họ đã ra đi nhưng còn đó những bó cơ, mạch máu, từng bộ phận cơ thể… cho chúng ta giảng dạy, nghiên cứu để phục vụ cho khoa học và cao hơn là vì cuộc sống tươi đẹp. Họ là những người bất tử”.

image

Các viện nghiên cứu khoa học,  trường y, bệnh viện trên  khắp thế giới đều khẩn khoản mong ước được đón nhận những “ người bất tử” như vậy. Vừa mới ra đi thì các bộ phận tốt lành tức khắc được ghép cho người bệnh có nhu cầu, mang lại đời sống gần như bình thường cho họ. Trong vài ba năm thì hình hài liên tục được mổ xẻ, nghiên cứu mang lại những hiểu biết về chữa trị, phòng ngừa nan bệnh.

image

Với hình hài để nghiên cứu, đơn vị thu nhận sẽ ướp xác với formaldehyde chích vào mạch máu để các mô bào được cất giữ, tránh hư rữa. Đó là lý do thân xác phải toàn vẹn để có thể tẩm niệm ướp giữ. Đôi khi xác cũng được cất giữ bằng cách ướp với chất nhựa dẻo plastic.
Thủ tục hiến xác cũng giản dị. Một văn bản ngỏ ý muốn hiến, ký tên bên dưới với 2 người trưởng thành làm chứng, gửi  tới cơ quan nghiên cứu mà mình muốn tặng giữ. Người hiến tặng cũng ở tuổi thành niên hợp pháp.

Chẳng hạn như:

“Tôi ký tên dưới đây là Nguyễn Văn Trần, 72 tuổi, hiện ngụ tại số 1234 đường Marie Curie thành phố Sơn Lâm, trong tâm trạng rất tỉnh táo, sáng suốt,  làm giấy này nguyện hiến tặng thân xác tôi, khi mãn phần, cho Bệnh viện của trường Đại học Y Khoa với mục đích góp phần vào sự tiến bộ y khoa học và giáo dục.
Tôi hiểu rằng ý nguyện của tôi cần phải được ban Giám đốc của trường cứu xét và chấp nhận. Trong trường hợp ý nguyện của tôi không được thỏa mãn, thân nhân của tôi sẽ đứng ra lo phần tang chế.
Tôi cũng đồng ý là tất cả hồ sơ y khoa của tôi được chuyển giao cho trường để hiểu rõ tường tận về tình trạng sức khỏe của tôi.
Tôi cũng ý thức rằng thời gian mà trường sử dụng thân xác tôi cho mục đích y khoa học và giáo dục có thể kéo dài cả 2, 3 năm.
Tôi yêu cầu những ai lo việc hậu sự của tôi thông báo ngay cho trường về sự mãn phần của tôi.
Ngày tháng năm tại địa phương mình đang cư ngụ 
Ký tên.
Hai người làm chứng đồng ký.

image

Và nhớ cho thân nhân biết rõ ý định của mình để tránh trường hợp bất đống ý kiến sau này. Cũng lưu ý rằng, một lúc nào đó mình không muốn hiến tặng thì chỉ cần viết một văn bản đổi ý gửi cho cơ quan thụ hưởng.
Ý nguyện cần được đơn vị thu nhận đồng ý tùy theo tiêu chuẩn riêng của họ và tùy theo mỗi quốc gia. Chẳng hạn có nơi từ chối nếu người hảo tâm có tiền sử bệnh truyền nhiễm như viêm gan các loại, HIV, lao, phỏng nặng, thương tích trầm trọng, chết đuối, quá mập phì, đói ăn, cơ thể bắt đầu rữa hủy, đã có ý định quyên sinh…Có cơ quan chỉ nhận thân xác toàn vẹn, không hư rữa, chưa bị mổ khám nghiệm tử thi, không bị lấy đi một bộ phận để cấy ghép trị bệnh, ngoại trừ giác mạc của mắt.

Người hiến được cấp một thẻ ghi nhận hiến xác để luôn luôn mang theo mình, phòng khi cần khẩn cấp.
Tại Hoa Kỳ, hiến bộ phận có thể thực hiện tại nơi thi bằng lái xe và sẽ đựơc ghi chú trên bằng này.
Trong thời gian nghiên cứu, hình hài sẽ được cơ quan thụ hưởng bảo tồn trang trọng, đảm bảo chân giá trị của người hiến tặng cũng như tôn trọng quà tặng mà người cho đã trao cho.
Sau nghiên cứu, hình hài sẽ được hỏa thiêu. được đưa về cho thân nhân mai tang nếu họ muốn hoặc sẽ được bệnh viện long trọng rải trên biển cả hoặc trong lòng đất. Cát bụi trở về cát bụi.

image

Người cho không được hưởng một hiện kim hiện vật nào. Đó là quy luật của chính quyền, để tránh mua bán hoặc kẻ bất lương đào mồ trộm xác. Bệnh viện chi trả phí tổn chuyên trở hình hài tới bệnh viện, nếu không quá xa.
Thân nhân có thể tổ chức lễ phát tang, cầu nguyện trước khi chuyển cho bệnh viện, nhưng lưu ý nhà quàn không tẩm liệm. Đó là việc mà sau này bệnh viện đảm trách theo phương pháp khoa học thích hợp.

Cũng xin ghi nhận rằng, hầu hết các tôn giáo đều khuyến khích sự hiến xác để phục vụ cho mục đích cao cả khoa học vì đây là một cử chỉ vị tha, bác ái, từ bi.

image

Kết luận.

Để kết luận, xin ghi lại cảm nghĩ của nam ca sĩ Ngọc Sơn, khi ký giấy hiến xác cách đây mấy năm: “Con người sinh ra từ cát bụi, lìa trần thì cũng trở về với cát bụi. Nếu đem thân xác đi chôn vùi trong lúc các trường y học thiếu tiêu bản người để thực tập và nghiên cứu khoa học thì phí phạm quá. Tôi muốn phụng sự cuộc sống cả sau khi mình đã chết”.


Bác sĩ Nguyễn Ý Đức
Texas-Hoa Kỳ



No comments:

Post a Comment