Ngoại trưởng Mỹ John
Kerry công bố báo cáo nhân quyền hôm 25/6
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ
hôm 25/6 công bố Báo cáo thường niên tình hình nhân quyền các nước, trong đó có
Việt Nam.
Đây là năm thứ 39 Bộ
Ngoại giao Mỹ thực hiện báo cáo nhân quyền theo yêu cầu của Quốc hội.
Dưới đây là một phần
tóm tắt trong báo cáo về
nhân quyền tại 10 nước trong ASEAN:
Brunei
Các vấn đề nhân quyền
phổ biến nhất là việc công dân không thể thay đổi chính phủ thông qua bầu cử tự
do và công bằng, hạn chế tự do tôn giáo và bóc lột người lao động nước ngoài.
Các vấn đề nhân quyền
khác gồm hạn chế tự do ngôn luận, báo chí, hội họp, lập hội.
Myanmar
Các vi phạm nhân quyền
ở bang Rakhine là sự trái ngược gây nhiều lo lắng, khác với xu hướng tiến bộ từ
2011, gồm việc thả tù nhân chính trị năm 2012, nỗ lực cải thiện điều kiện trong
tù và tiếp tục đàm phán để có ngừng bắn lâu dài.
Tại bang Rakhine,
chính quyền trung ương và địa phương hạn chế nghiêm trọng việc tiếp cận nhân đạo
và không làm gì mấy để giải quyết nguồn gốc bạo lực và phân biệt. Chính phủ
không lập tiến trình công bằng để trao quyền công dân đầy đủ, không phân biệt
cho người Rohingya vô tổ quốc. Hồi tháng 11 năm 2014, hơn 16.000 người Rohingya
chạy trốn bằng thuyền chỉ trong hai tuần, chủ yếu có sự khuyến khích của an
ninh, quân đội, kẻ buôn lậu và buôn người.
Các vấn đề nhân quyền
lớn khác tiếp tục trên cả nước, đặc biệt ở các vùng xung đột, gồm hãm hiếp, bạo
lực tình dục; các vụ bắt giữ có động cơ chính trị và nói chung là thiếu pháp luật,
dẫn đến tham ô và lấy đất sâu rộng mà không đền bù đầy đủ; các vụ bắt nhà báo;
và hạn chế tự do truyền thông. Chính quyền không bảo vệ dân ở các vùng xung đột.
Nhiều luật hạn chế tự
do ngôn luận, báo chí, hội họp, tôn giáo, đi lại vẫn tồn tại, và giới chức tiếp
tục áp dụng.
Campuchia
Ba vấn đề nhân quyền
hàng đầu là việc tùy tiện tạm ngừng quyền tụ họp ở thủ đô, tòa án thiếu hiệu quả
và bị chính trị hóa, và hạn chế tự do báo chí.
Các vấn đề nhân quyền
khác gồm hành hạ tù nhân, tham nhũng lan rộng, các cơ quan nhân quyền chính phủ
thiếu hiệu quả, và buôn người.
Indonesia
Chính phủ không có
điều tra công khai minh bạch về một số cáo buộc giết người, tra tấn, hành hạ của
lực lượng an ninh.
Chính phủ áp dụng luật
mưu phản, báng bổ, phỉ báng, hành vi lịch sự để hạn chế tự do biểu đạt, hội họp.
Mặc dù có các vụ kết tội và bắt giữ gây tiếng vang, nhưng tham nhũng rộng khắp
trong chính phủ, tòa án và an ninh vẫn là vấn đề.
Sự thụ động của cảnh
sát, thiếu bảo vệ nhóm thiểu số sắc tộc và tôn giáo, hành hạ tù nhân và người bị
tạm giam, điều kiện vất vả trong tù, buôn người, lao động trẻ em, và không thi
hành tiêu chuẩn lao động và quyền công nhân vẫn là vấn đề.
Lào
Các vấn đề nhân quyền
quan trọng nhất vẫn là chính phủ không cho công dân quyền thay đổi chính phủ,
điều kiện trong một số nhà tù khắc nghiệt, và tham nhũng trong cảnh sát và tòa
án khiến cho thiếu tiến trình công bằng, các vụ bắt giữ và tạm giam tùy tiện.
Malaysia
Các vấn đề nhân quyền
lớn nhất là chính phủ hạn chế tự do biểu đạt – gồm ngôn luận, hội họp, lập hội
và truyền thông. Hạn chế tự do tôn giáo cũng là quan ngại lớn.
Philippines
Các vấn đề nhân quyền
lớn nhất vẫn là các vụ giết người và làm mất tích của lực lượng an ninh và các
nhóm dân sự; hệ thống luật hình sự quá tải và yếu ớt nổi bật vì thiếu hợp tác
giữa cảnh sát và điều tra viên; hồ sơ yếu kém các vụ truy tố và kéo dài thủ tục;
và tham nhũng chính quyền và lạm dụng quyền lực rộng khắp.
Singapore
Chính phủ có thể và
đã kiểm duyệt truyền thông (từ show truyền hình đến website) nếu cho rằng nội
dung gây hại cho hòa thuận xã hội hay chỉ trích chính phủ. Luật An ninh Nội bộ
(ISA) cho phép bắt giam mà không cần trát, khởi tố hay quy trình xem xét của
tòa án.
Trong những năm gần đây, chính phủ dùng luật này với những người bị cáo
buộc là khủng bố chứ không dùng với người của phe đối lập chính trị.
Thái Lan
Ngày 22/5/2014,
trong một cuộc đảo chính không đổ máu, quân đội và cảnh sát, lấy tên Hội đồng
Quốc gia vì Hòa bình và Trật tự (NCPO), do Tướng Prayut Chan-Ocha dẫn đầu, đã lật
đổ chính phủ lâm thời của đảng Puea Thai.
Các lãnh đạo đảo
chính bãi bỏ hiến pháp (ngoại trừ các điều khoản liên quan nền quân chủ, tạm ngừng
quốc hội, tiếp tục thiết quân luật đã áp dụng hai ngày trước đó, và ban hành
nhiều nghị định hạn chế tự do dân sự. NCPO công bố hiến pháp tạm thời ngày
22/7, bổ nhiệm người vào quốc hội ngày 31/7, và các thành viên quốc hội thống
nhất lựa chọn lãnh đạo đảo chính, Tướng Prayut, làm thủ tướng ngày 21/8.
Ngoài các hạn chế
nhân quyền do đảo chính, các vấn đề nhân quyền kéo dài nhất là sự vi phạm của
an ninh và tình nguyện viên quốc phòng địa phương trong cuộc nổi dậy Malay-Hồi
giáo ở ba tỉnh miền nam, và thỉnh thoảng có sự dùng vũ lực quá tay của an ninh,
trong đó có việc giết người của cảnh sát, tra tấn, hành hạ nghi phạm, người bị
tạm giữ và tù nhân. Sau đảo chính 22/5, công dân không còn khả năng thay đổi
chính phủ thông qua quyền bầu cử trong bầu cử tự do và công bằng.
Việt Nam
Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam là một nước độc đoán do một đảng duy nhất - Đảng Cộng sản Việt
Nam - thống trị. Cuộc bầu cử Quốc hội gần đây nhất, tổ chức năm 2011, đã diễn
ra một cách không tự do và không công bằng. Chính quyền vẫn duy trì sự kiểm
soát có hiệu quả đối với các lực lượng an ninh.
Những vấn đề quyền
con người nổi bật nhất trong nước vẫn là: sự hạn chế nghiêm ngặt của chính quyền
đối với quyền chính trị của công dân, đặc biệt là quyền của công dân trong việc
thay đổi chính quyền thông qua bầu cử tự do và công bằng; hạn chế quyền tự do
dân sự của công dân; không bảo vệ đủ quyền pháp lý của công dân, gồm bảo vệ trước
sự bắt bớ vô cớ.
Những vi phạm quyền
con người cụ thể bao gồm việc làm chết người tùy tiện và phi pháp; các vụ tấn
công của công an và tra tấn; bắt giữ và tạm giam tùy tiện vì hoạt động chính trị;
công an tiếp tục đối xử không tốt với nghi phạm khi bắt giữ và tạm giam; và từ
chối quyền được xét xử nhanh chóng và công bằng. Hệ thống tòa án không minh bạch
và thiếu độc lập, ảnh hưởng kinh tế và chính trị thường xuyên tác động kết quả
xử án. Chính quyền hạn chế các quyền tự do ngôn luận, báo chí và trấn áp những
người bất đồng quan điểm; hạn chế quyền tự do sử dụng Internet, tự do tôn giáo;
theo dõi các nhà hoạt động; và tiếp tục hạn chế quyền riêng tư và quyền tự do hội
họp, tự do lập hội, và tự do đi lại.
Mục 'Tra tấn' trong
Báo cáo Nhân quyền thường niên về Việt Nam của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nêu một
loạt vụ việc:
Đó là các vụ bắt nhà
báo tự do Trương Minh Đức (Bình Dương), ông Bùi Văn Luốt và Lê Văn Sóc (Phật
giáo Hòa hảo, Vĩnh Long), bà Trần Thị Nga, bà Nguyễn Ngọc Lụa (TPHCM), ông Ngô
Thanh Kiều (chết trong đồn công an Tuy Hòa, Phú Yên), các ông Y Ket Bdap (bị
đánh chết sau khi vào đồn công an) và Y Abuil Bkrong (bị bắt) ở Đắk Lắk.
