Saturday, October 23, 2021

Đối diện với phù phiếm _ ‘Savonarola giảng thuyết phản đối sự hoang phí’

 BM

Bức tranh “Savonarola giảng thuyết phản đối sự hoang phí,” năm 1879, do họa sĩ bởi họa sĩ Ludwig von Langenmantel sáng tác, được trưng bày tại Đại học St. Bonaventure.


Hướng vào nội tâm: Những điều nghệ thuật truyền thống mang đến cho trái tim

 

Với sự ra đời của các phương tiện thông tin đại chúng, ngày càng nhiều người trong chúng ta cảm thấy cần có nhiều của cải vật chất để bản thân được coi trọng. Có những người xem giá trị bản thân là ở phương diện chính trị, còn số khác là ở phương diện tôn giáo. Tuy nhiên, nhiều người trong chúng ta thường áp đặt quan điểm của mình lên những người không có những gì chúng ta có hoặc không suy nghĩ như chúng ta nghĩ.

 

Bức tranh “Savonarola giảng thuyết phản đối sự hoang phí” của họa sĩ Ludwig von Langenmantel đã mô tả một thời điểm trong lịch sử, khi mọi người được khuyến khích đối diện với “sự phù phiếm” của chính họ.

 

Nhà truyền giáo người ý Savonarola

 

Ngài Girolamo Savonarola là một nhà truyền giáo và nhà cải cách tôn giáo người Ý thế kỷ 15. Người ta tin rằng ông có khả năng tiên tri, và ông đã giảng thuyết chống lại sự mục nát của giới tu sĩ. Việc ông ngày càng nổi tiếng đã trở thành mối đe dọa quyền lực chính trị với giáo hoàng, người đã tìm cách kiểm duyệt các bài giảng công khai của ông.

 

Học thức sâu rộng và khả năng ăn nói đã khiến các bài giảng của Savonarola trở nên phổ biến và có sức thuyết phục. Ông nói với người dân Florence rằng ngày tận thế sắp xảy ra, và sự tự câu thúc và đức hy sinh là cách để được cứu rỗi.

 

Những người dân Florence phấn khích bị thuyết phục đến mức đã đốt tất cả những của cải đã khiến họ xao lãng các phận sự tôn giáo. Họ đã hiến dâng tài sản của mình trong một đám cháy lớn mà hiện được gọi là “ngọn lửa của những phù phiếm.” Họ đốt sách, quần áo, tác phẩm nghệ thuật, và bất cứ thứ gì khác được coi là vật khiến họ sao nhãng. Một số người dân thậm chí còn quyết định đốt phá ngân hàng Medici, trung tâm quyền lực ở Florence.

 

Tuy nhiên, không lâu sau Savonarola đã bị kẻ thù bịt miệng; ông bị nhà thờ treo cổ và thiêu sống. Sau cùng, ông được coi là một người tử vì đạo và được tôn vinh trong nhiều thế kỷ sau khi ông qua đời.

 

Bức tranh của họa sĩ Langenmantel

 

Ludwig von Langenmantel là một họa sĩ dòng tranh lịch sử và tranh sinh hoạt đời thường thế kỷ 19. Bức tranh “Savonarola giảng thuyết phản đối sự hoang phí” của ông miêu tả hình ảnh ngọn lửa của những phù phiếm.


BM

Trong chi tiết này của bức tranh, nhà truyền giáo Savonarola đang thuyết giảng cho tất cả những ai muốn nghe.


Tâm điểm của bức tranh là Savonarola, người ở phía bên trái khung hình. Vận một chiếc áo choàng trắng với mũ trùm đầu màu đen, ông đứng trên bục giảng phủ vải hoa văn. Ông cầm tràng hạt và đầu lâu bằng một tay còn tay kia chỉ hướng lên trên những người khác. Phần trên khuôn mặt bị che bóng bởi chiếc mũ trùm đầu, ông nhìn về phía bầu trời với vẻ tập trung. 


BM

Một chi tiết trong bức tranh “Savonarola giảng thuyết phản đối sự hoang phí,” năm 1879, được vẽ bởi họa sĩ Ludwig von Langenmantel. Đại học St. Bonaventure.


Các vật phẩm để đốt được đặt ở bên trái của bục giảng. Hai người phụ nữ đứng tựa vào mớ đồ. Người gần chúng ta nhất đang chắp tay cầu nguyện, còn người kia thì nhìn lên Savonarola. Mặc dù cơ thể của họ đang tựa vào các món đồ, nhưng họ đang chú ý đến điều khác.

 

Một số phụ nữ giàu có tụ tập dưới chân Savonarola cùng với các vật phẩm để dâng tế. Một người phụ nữ đang trao vương miện cho thấy rằng cô đang từ bỏ địa vị hoàng gia của mình, trong khi một người phụ nữ khác đang hôn áo choàng của Savonarola.


BM

Người nghèo cũng tham dự bài thuyết giảng của Savonarola.


Đằng sau nhóm phụ nữ giàu có, có hai thường dân: một phụ nữ lớn tuổi và một bé gái. Họ không có gì để đốt. Thay vào đó, họ đến để nghe bài giảng về ngày tận thế.

 

Có rất nhiều công dân của Florence được vẽ xung quanh Savonarola. Người giàu, người nghèo, đàn ông, đàn bà, giáo sĩ và giáo dân đều đến để nghe ông thuyết giảng và tham gia đốt lửa. Một cậu bé chuẩn bị mồi lửa ở ngoài cùng phía bên trái của bố cục.


Vứt bỏ sự phù phiếm của chúng ta


BM

Một cậu bé mang theo lửa để thắp lên ngọn lửa của những phù phiếm. Đại học St. Bonaventure.

 

Vậy chúng ta có thể học được gì từ bức tranh và ngọn lửa của những phù phiếm này?

Các biểu tượng cho chúng ta biết đây là thể loại tranh nào: Những món đồ bằng vàng được chuẩn bị để đốt lửa, cậu bé châm lửa và đầu lâu trên tay Savonarola cho chúng ta thấy rằng đây là thể loại tranh “phù phiếm” (vanitas painting).

 

Theo trang web Tate, thể loại “phù phiếm” là “các tác phẩm nghệ thuật nhắc nhở người xem về sự ngắn ngủi và mong manh của cuộc sống … và gồm các biểu tượng như đầu lâu và ngọn nến đã tắt … để nhắc nhở chúng ta một cách rõ ràng về sự phù phiếm (vô giá trị) của thú vui trần tục và những món đồ xa xỉ.”

 

Savonarola giữ hộp sọ trogn tay vì ông là người nhắc nhở về ngày tận thế; ông là người nhắc nhở về sự kết thúc sắp xảy đến và những của cải vật chất vô giá trị.

 

Tôi không thể tìm thấy một ngọn nến đã tắt trong bức tranh này như trong các bức tranh “phù phiếm” khác. Ngọn nến đã tắt thường tượng trưng cho sự phù du của cuộc sống và mong người xem đừng lãng phí thời gian cho những mưu cầu vật chất. Tuy nhiên, ngọn lửa trong bức tranh này chính là ngọn nến. Chúng tôi cho rằng mớ đồ sẽ bùng cháy và ngọn lửa sẽ tắt.

 

Trên thực tế, ý tưởng rằng chúng ta nhìn thấy một mồi lửa duy nhất trước khi nó thắp lên ngọn lửa gợi ý một điều gì đó quan trọng. Bức tranh phù phiếm của họa sĩ Langenmantel nhắc nhở chúng ta về những gì xảy ra trước khi có ngọn lửa, về sự khởi đầu phải xảy ra nếu chúng ta muốn vứt bỏ những truy cầu hưởng thụ. Nói cách khác, trước tiên chúng ta phải sẵn lòng. Chúng ta phải sẵn lòng đốt cháy mong muốn về tiện nghi vật chất nếu chúng ta muốn trải nghiệm những gì bên ngoài thế giới vật chất này.

 

Họa sĩ Langenmantel [cũng] đưa ra một quan điểm khác. Bất cứ ai và tất cả mọi người; không phân biệt tầng lớp xã hội, cùng nhau đốt lửa. Không giống như các hệ tư tưởng tạo ra xung đột dựa trên giai cấp, giới tính, chủng tộc, v.v., ở đây, mọi người thuộc mọi tầng lớp và lứa tuổi tập hợp vì một mục đích duy nhất: vượt ra ngoài truy cầu vật chất của họ. Sự sẵn lòng thay đổi những quan niệm cố hữu đã đưa họ đến với sự kiện này.

 

Sự tự câu thúc

 

Tuy nhiên, nếu không đề cập đến một số điều quan trọng được tiết lộ bởi ngọn lửa của Savonarola, thì khó có thể hiểu được điều này. Cần phải nói rõ rằng “ngọn lửa của những phù phiếm” không phải là một hành động kiểm duyệt tôn giáo chống lại công chúng, mà là khuyến khích sự tự câu thúc bản thân.

 

Nói cách khác, nhà truyền giáo Savonarola không hành xử như một nhà cai trị độc tài. Ông không khuyến khích mọi người đốt các vật phẩm sẽ cản trở con đường đi đến quyền lực của mình, bởi lẽ ông không quan tâm đến quyền lực chính trị. Thay vào đó, ông khuyến khích những ai sẵn sàng đề cao bản thân vượt ra ngoài thế giới vật chất hãy ngừng gắn giá trị bản thân họ với những thứ thuộc về thế giới này.

 

Tuy nhiên, một số tín đồ tiếp nhận thông điệp của một cách quá khích và đã đốt phá ngân hàng Medici ở Florence. Cần lưu ý rằng có một sự khác biệt giữa việc nhìn vào bên trong để tu dưỡng bản thân với việc áp đặt hiểu biết về mặt đạo đức của chúng ta lên người khác. Trong trường hợp thứ hai, sự hiểu biết hạn chế về đạo đức của chúng ta khiến [mọi thứ trở nên] tuyệt đối hóa.

 

Ngày nay, dường như nền văn hóa của chúng ta được xây dựng xoay quanh “sự phù phiếm”. Chúng ta luôn muốn chiếm hữu nhiều hơn, hoặc muốn lên án người khác vì không suy nghĩ như chúng ta. Chúng ta trở nên giận dữ vì những quan điểm chính trị và đánh mất tâm hồn mình. 


Làm thế nào chúng ta có thể khơi dậy khả năng nhìn vào bên trong và vứt bỏ những tôn sùng vật chất? Làm thế nào chúng ta có thể khiến việc tự câu thúc trở thành một yếu tố cơ bản và trọng yếu nhất trong nền văn hóa của mình?

 

Các tác phẩm nghệ thuật truyền thống thường chứa đựng những hình mẫu và biểu tượng tâm linh mà ý nghĩa của chúng có thể không còn được những người hiện đại chúng ta biết đến.

 

Trong loạt bài “Hướng vào nội tâm: Những điều nghệ thuật truyền thống mang đến cho trái tim,” chúng tôi diễn giải nghệ thuật thị giác theo những cách sâu xa hơn về mặt đạo đức.

 

Chúng tôi không giả định đưa ra câu trả lời tuyệt đối cho những câu hỏi mà các thế hệ đã phải trăn trở, nhưng hy vọng rằng những câu hỏi của chúng tôi sẽ truyền cảm hứng cho một hành trình hướng vào nội tâm của chính chúng ta để trở thành những con người chân chính, nhân ái và can đảm hơn.

 

Tác giả Tác giả Eric Bess là nghệ sĩ theo trường phái nghệ thuật đại diện (representational art), hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Viện Nghiên cứu Nghệ thuật Thị giác (IDSVA).

 

 

 

Eric Bess  _  Phương Du



***


Nov 04, 2014
Art: Towers of balanced Rocks. image. We're having a hard time deciding whether Michael Grab is an artist or a magician, because he creates stunning structure from finely balanced rocks that seem to defy the law of physics.

Nov 17, 2014
Monday, November 17, 2014. Art: Ảnh chuyển động Cinemagraph. Zabriskie Point border, Death Valley National Park Tea Kettle Junction Cinemagraph I, Death Valley National Park. image. Nên hay không chuyện tình ái văn phòng.

10 hours ago
Art: Towers of balanced Rocks. image. We're having a hard time deciding whether Michael Grab is an artist or a magician, because he creates stunning structure from finely balanced rocks that seem to defy the law of physics.

Jun 30, 2014
Art: Thủy tinh. image. Hans Godo Frabel. Chế tạo tác phẩm bằng thủy tinh sao cho tinh xảo và tuyệt mỹ là một nghệ thuật đầy khó khăn và phức tạp, đòi hỏi óc sáng tạo, bàn tay khéo léo, lòng đam mê, sự kiên trì và rất nhiều .

Jul 19, 2011
Thời gian gần đây, thấy có vài vị đề cập đến chuyện LM lấy vợ. Hôm nay Lão đọc xong email của một ông tu xong, về việc LM lấy vợ, Lão ng... Người Mỹ luôn luôn thất bại. Ngay ngày hôm qua, chúng ta thấy ở Nga người ta ...

Aug 21, 2013
Body art USA. image. http://baomai.blogspot.com/2011/07/body-art.html. Art: Hãy xem cho rõ nhé....đừng nghĩ bậy bạ !!!! image http://baomai.blogspot.com/2012/05/art-hay-xem-cho-ro-nheung-nghi-bay-ba.html. image ...

Aug 27, 2013
Art: Những khu rừng nước Anh. image. Một căn lều gỗ trong rừng hoa chuông tím đã được Simon King chọn đoạt giải cuộc thi ảnh Woodland Trust thường niên. Ashley Chaplin, người chụp bức ảnh này tại Embley Woods, ...

Aug 22, 2013
Art: Thủy tinh. image. Hans Godo Frabel. Chế tạo tác phẩm bằng thủy tinh sao cho tinh xảo và tuyệt mỹ là một nghệ thuật đầy khó khăn và phức tạp, đòi hỏi óc sáng tạo, bàn tay khéo léo, lòng đam mê, sự kiên trì và rất nhiều ...

Aug 26, 2013
Art: Cinemagraphs. Sử dụng photoshop để tạo ra những bức ảnh đẹp thì ko phải là chuyện mới lạ gì. Nhưng những bức ảnh sau bạn sẽ thấy sức tưởng tượng và khả năng của con người phong phú tới mức nào. Cùng với sự ...

May 09, 2012
Art: Hãy xem cho rõ nhé....đừng nghĩ bậy bạ !!!! image. Một cây có lá cành xum xê. image. Hai cái đầu ép 2 tai vào bên nhau.... image. Con chó nằm ngủ... image. Chuối và dưa..... image. Những vỏ trứng... image. cỏ dại?

Nov 02, 2011
Art: Ảnh chuyển động & Ảnh liên hoàn (sequence photography). image ... Art: Towers of balanced Rocks · 25 năm ngày Bức tường Berlin sụp đổ: khuôn mẫu cho... Cử tri bang Texas nản lòng vì luật lệ về căn cước · Người Mỹ ...

Tiền Biden mất giá

 BM

Tuần rồi, ta đã xem qua kinh tế đang lao xuống hố như thế nào, tuần này ta tiếp tục nói chuyện kinh tế vì đó chính là túi tiền của tất cả mọi người, bất kể già trẻ, nam nữ, trắng đen, cấp tiến hay bảo thủ, cuồng Trump hay cuồng Biden.

 

Trong khi kinh tế bết bát thì chính quyền Biden cho rằng biện pháp để giải quyết là tung ra 5.000 tỷ quà cáp cho dân. Cụ Biden khẳng định quà của cụ sẽ chẳng tốn một xu nào, cũng chẳng phải đi vay mượn thêm. Nhưng mặt khác, lại đòi tăng thuế ‘nhà giàu’. Cái mâu thuẫn này, ngu ngơ nhất cũng nhìn thấy.

 

Chuyện mưa tiền từ trên không xuống hiển nhiên chỉ là nói láo.

 

Là chuyện không một người nào tin, và đó chính là lý do tại sao hai gói quà của cụ bị kẹt cứng trước quốc hội, bị ngay chính các đồng chí DC chống đối mạnh. Vì thực tế là hai gói quà đó sẽ giết kinh tế Mỹ ngay lập tức khi mà chưa một xu nào trong hai gói 5.000 tỷ đã được tung ra mà lạm phát đã tràn lan rồi. 

 

Trước hết, ta xem qua tình trạng giá cả hiện nay.

 

Theo một nghiên cứu của báo phe ta New York Times, giá thực phẩm đã tăng mạnh tới những mức kinh hoàng nhất. Muốn biết kinh hoàng cỡ nào, quý độc giả chỉ cần xem lại lương của mình trong khoảng thời gian đó đã tăng bao nhiêu, so với những gia tăng dưới đây:

 

- Thịt gà, cá, trứng: tăng 8%;

 

- Thịt bò: tăng 12%;


BM


Đây chỉ là con số lạm phát về giá của vài món thực phẩm còn có để mà mua. Một vài tiệm Burger King cho biết không có khoai tây chiên -french fries- vì không mua được khoai tây! Dân Mỹ ăn hăm-bơ-ghơ mà không có french fries thì chẳng khác gì dân Mít ăn cá kho không có cơm trắng.

 

Ngoài ra, thị trường Mỹ đang thấy giá tăng trên rất nhiều thứ hàng tối cần thiết như xăng, dầu khí, vật liệu xây cất như gỗ, sắt, xi-măng, các chip dùng trong đủ loại máy, nhất là xe hơi mới. Xe cũ cũng không thoát khi thiên hạ không mua nổi xe mới, đổ xô đi mua xe cũ.


BM


Giá nhà cũ là thứ mà dân trung lưu có thể với tới, cũng đã tăng vọt trên cả nước. Giá thuê nhà của đám dân nghèo không mua nhà nổi cũng tăng theo, trong khi tiền trợ cấp housing chưa nghe nói sẽ tăng gì hết. Luật cấm đuổi nhà vì không trả tiền thuê nhà đã hết hiệu lực lâu rồi.


Quý độc giả không cần phải đọc New York Times, cũng chẳng cần bằng tiến sĩ kinh tế học đâu, chỉ cần nhìn vào túi tiền của chính mình, xem bây giờ, với cùng một số tiền, đi chợ mua được bao nhiêu so với cách đây nửa năm thì biết ngay. Vài thí dụ kẻ mù cũng thấy ngay: giá xăng bây giờ như thế nào so với nửa năm trước, giá một bao gạo bây giờ so sánh như thế nào với giá cách đây nửa năm?

 

Lạm phát là một sát thủ giết người một cách lẳng lặng, không ồn ào, nhưng tai hại vô kể. Mà điểm ác độc lớn nhất của lạm phát chính là việc lạm phát giết dân nghèo và dân trung lưu thôi, chứ chẳng động đến lông chân các đại tài phiệt.

 

Quý độc giả chỉ cần nhìn lướt qua thôi: giá thực phẩm, giá xăng, giá mọi thứ tăng đồng loạt, bất kể nhà giàu, nhà nghèo đều là nạn nhân hết. Nhưng cứ thử đặt câu hỏi, đổ xăng trước đây cứ khoảng 40 đô là đầy bình, bây giờ cần ít nhất 60 đô, tăng 20 đô hay 50% (thực tế, giá xăng khi bài này được viết, đã tăng trên 60%). Tỷ phú phải trả thêm 20 đô, dân lính thợ làm lương tối thiểu cũng trả thêm 20 đô. Tăng vài chục đô đối với túi tiền của đại tỷ phú Jeff Bezos có ảnh hưởng như thế nào, và đối với túi tiền của một chị bán vải trong một tiệm khu Bolsa tai hại cỡ nào? Trong hai người đó, ai khó thở hơn khi phải trả thêm 20 đô tiền xăng?

 

Thật ra, không phải chỉ là trả thêm 20 đô đâu. Giá xăng ở Cali trung bình là 4,52 đô một ga-lông hiện nay, tuy có tỉnh dọc biển phía bắc Cali đã bán với giá 7,59 đô xăng thường và 8,50 đô xăng supreme. 

 

Quý vị cũng đừng nên quên, xăng tăng giá thì tiền điện và tiền gas cũng sẽ tăng trong mùa đông tới thôi. Tiền điện tăng vài chục đô một tháng sẽ giết Bill Gates hay giết anh phục dịch tiệm phở?

 

Trang mạng thiên tả nặng, VOX, mới đây đã có bài nhận định rất ý nghĩa, dưới cái tựa “Tất cả có cảm giác như đắt hơn, chỉ vì tất cả đắt hơn thật” (nguyên văn “Everything feels more expensive because it is”). 

BM
Thống kê tăng giá – Tháng 5/2021 (Bây giờ dĩ nhiên đã cao hơn nhiều)


Nhiều cụ cao niên tỉnh bơ vì được tin Nhà Nước sẽ điều chỉnh tiền SSA/SSI theo lạm phát, năm tới SSA/SSI sẽ cho thêm ít tiền, thêm đâu gần 6%. Cụ nào hiện đang nhận ví dụ 1.000 đô một tháng, sẽ nhận được đâu 1.060 đô. Nghe cũng vui tai. Nhưng các cụ quên mất số tiền các cụ bị khấu trừ để đóng góp cho bảo hiểm y tế Medicare cũng sẽ được điều chỉnh tương tự theo. Và tất cả các chi tiêu của các cụ, từ thực phẩm, đến tiền gas, tiền điện,… cũng đều tăng hết. Chưa kể việc tăng tiền già 6% so sánh như thế nào với giá xăng tăng 60%?

 

Tất cả chỉ dấu đều cho thấy nước Mỹ đang trực diện một lạm phát khủng khiếp, hơn xa các lạm phát trước đây. Mà cũng không phải là một thứ lạm phát mới xảy ra tuần rồi, vì lạm phát đã bắt đầu từ hồi tháng Tư, tháng Năm rồi. Bức hình dưới đây cho thấy dân biểu CH Steve Scalise đang trình bày gia tăng của vật giá hồi tháng Sáu, tức là cách đây gần nửa năm rồi, khi đó tỷ lệ lạm phát đã lên tới 5,4%, cao nhất kể từ 2008 là năm cuối của TT Bush con. 


Câu hỏi tất cả đều muốn nêu ra: tại sao giá cả lại tăng mạnh như vậy?


BM

Dân biểu CH Steve Scalise điều trần trước hạ viện – Tháng 6/2021

 

Lý do chính dĩ nhiên ai cũng biết là dịch COVID đã đóng cửa kinh tế, hay nói rõ hơn, đóng cửa các hãng sản xuất hàng hóa, đưa đến tình trạng mức cung ứng cạn dần. Rất nhiều nhà hàng đã đóng cửa thật, nhưng thiên hạ ngồi nhà lại ăn nhiều hơn bằng cách mua thực phẩm được gửi tới tận nhà. Số cầu vẫn không giảm bao nhiêu nếu không muốn nói là gia tăng, trong khi số cung giảm mạnh, chẳng hạn các công ty làm thịt bò, heo, gà giảm sản xuất vì nhân công ngồi nhà.

 

Tình trạng giảm cung trở nên trầm trọng hơn nhiều khi khu vực giao thông vận tải cũng bị đóng cửa luôn, đưa đến tình trạng ứ đọng hàng hóa trong kho, trên các bến tàu, trên các toa xe lửa, vì không có đủ nhân công bốc dỡ hàng hay tài xế xe tải chở hàng đến các tiệm và đến người tiêu thụ như đã bàn tuần rồi qua phần tin về khủng hoảng đường giây cung ứng. Ngay cả các nhà nông cũng bị nạn khi không có xe tải chở nông phẩm của họ ra thành phố để bán.

 

Chưa bao giờ trong lịch sử Mỹ, dân Mỹ lại đụng phải tình trạng các cửa hàng trống không lâu dài như vậy. Báo phe ta Washington Post tìm cách bào chữa cho cụ Biden, đã nhận định dân Mỹ đã được ‘nuông chiều’ thái quá, cái gì cũng quá dư thừa, bây giờ chính là lúc cần hạ thấp những đòi hỏi quá đáng đó. Nôm na ra, theo WaPo nước Mỹ cần phải hạ thấp tình trạng thịnh vượng, phải nghèo bớt đi, cho đúng theo quan điểm thế giới đại đồng, nước giàu cần phải bớt giàu đi để giảm cách biệt với Congo hay Zimbabwe, dân Mỹ phải biết đói như dân Bắc Hàn thì mới có thế giới đại đồng được. Cái bình đảng đại đồng của xã nghĩa luôn luôn không phải là nâng người nghèo lên thành giàu, mà là lột người giàu xuống ngang người nghèo.

 

Cái chủ trương phải làm cho dân giàu nước mạnh quả đúng là quan điểm quá lỗi thời dưới chế độ xã nghĩa thức tỉnh mới, cần phải vứt vào thùng rác.

BM
Kinh tế Biden: hàng hóa nằm lộn chỗ. Nằm tại bến tầu chứ không có trong tiệm.

 

Trong khi cung giảm thì ngược lại, cầu tăng mạnh vì dân chúng bất thình lình liên tục được Nhà Nước tặng tiền mặt xài chơi, từ TT Trump cũng như sau đó từ cụ Biden luôn.

 

Việc tặng tiền mặt này, dĩ nhiên cả nước hoan nghênh vì chẳng ai điên khùng chê không nhận tiền Nhà Nước ban phát cho. Tất cả các chính trị gia cả hai đảng đều hoan hỷ vì được cả nước cám ơn vì phản ảnh các chính sách nhân đạo, lo cho dân trong khi dân gặp đại nạn. Nhưng thật ra, thuần túy trên phương diện kinh tế, những trò ban phát tiền mặt đó có hại hơn có lợi.


Theo nhiều nghiên cứu, phần lớn số tiền mặt đó đã được chuyển vào các trương mục tiết kiệm trong các ngân hàng. Nôm na ra, đa số dân KHÔNG cần số tiền đó. Không cần mới bỏ vào tiết kiệm chứ nếu cần đã xài ngay rồi. Nghĩa là Nhà Nước đã cho quá nhiều tiền cho quá nhiều người không cần.

 

Dù vậy, dĩ nhiên cũng đã có rất nhiều người lấy tiền đó xài, mua thực phẩm hay hàng hoá khác. Đưa đến tình trạng trong khi số cung giảm mạnh thì số cầu vẫn tang. Hậu quả dĩ nhiên là lạm phát, giá cả gia tăng thôi. Đó chính là nguyên nhân ta thấy lạm phát từ mùa xuân năm nay tới nay.

 

Câu hỏi cho tất cả quý vị: trong tình trạng lạm phát kéo dài từ cả nửa năm nay, cụ Biden đã làm gì để chặn hay để giúp các nạn nhân?


BM


Chính quyền Biden đang cố hạ hỏa, trấn an bằng miệng, khẳng định việc tăng giá sinh hoạt hiện nay chỉ là hiện tượng ‘nhất thời’, phản ảnh việc kinh tế phục hồi, mở cửa lại thôi, để rồi sau đó, giá cả sẽ hạ xuống lại. Nhất thời? Hơn nửa năm rồi chứ có phải nửa tháng đâu? Báo kinh doanh Wall Street Journal xác nhận tình trạng lạm phát sẽ không có gì nhất thời hết mà sẽ kéo dài, ít nhất là qua giữa năm tới, 2022. Chủ tịch hệ thống ngân hàng dự trữ liên bang, ông Jerome Powell cho biết lạm phát sẽ kéo dài ít nhất tới cuối năm tới. Trong khi cụ Biden nhìn nhận giá xăng sẽ không giảm trong thời gian tới -anytime soon.

 

Chính bộ trưởng Giao Thông Buttigieg cũng đã nhìn nhận kẹt cung ứng sẽ kéo dài qua năm 2022. Mà kẹt cung ứng tức là không có hàng để bán, mà không có hàng thì tất nhiên những món hàng hiện đang có sẽ tăng giá thôi.

 

Chẳng ai biết chắc chắn kẹt hàng và lạm phát sẽ kéo dài tới bao lâu, sẽ gây tai hại cho dân trung lưu và nghèo tới đâu?

 

Bộ trưởng Giao Thông đang làm việc cật lực 24/7 để nối lại đường giây cung ứng? Cụ Biden đang thức trắng đêm tìm cách chặn đứng lạm phát? 

 

Xin thưa với quý vị: KHÔNG, những chuyện đó không hề xảy ra.

 

 ‘Ông’ bộ trưởng Giao Thông Buttigieg đang bận nghỉ phép hai tháng để ở nhà cùng ‘ông chồng’ chăm sóc cho hai đứa con song sinh mới nhận về nuôi. Bị chỉ trích, ‘ông’ ta phản bác: “Bộ tưởng nghỉ ở nhà trông con là nghỉ hè sao? Đó là làm việc, mà làm việc rất cực khổ” (nguyên văn: “You think taking paternity leave is vacation? No, it’s work and very hard work”). Vâng, có thể pha sữa bỏ bình cho con bú, rồi thay tã cho con cực thật, nhưng xin thưa, hình như đám dân đen chúng tôi đóng thuế trả lương bạc trăm ngàn cho quý vị không phải để làm những chuyện đó.


BM

Hai ‘vợ chồng’ Buttigieg và hai con

 

Ngay sau đó, cảm thấy câu trả lời hơi lố bịch, bèn sửa lại, “Kẹt hàng là bằng chứng cụ thể kinh tế Biden quá thành công, kinh tế phục hồi quá nhanh, mức cầu lớn hơn mức cung quá nhiều, thiếu hàng để bán nên tăng giá”. Kinh tế Zimbabwe như vậy phải là kinh tế thành công nhất thế giới khi cả nước chẳng còn hàng gì để bán cho dân và một ổ bánh mì phải trả đâu một tỷ đồng.

 

Còn cụ Biden? Cụ chọn đúng lúc này để tung ra thêm 5.000 tỷ đô tiền quà cáp cho dân. Trong tình trạng đồng tiền đang mất giá, giá cả tăng vọt, cụ lại cho mưa tiền xuống chơi, rồi cụ khẳng định đừng ai sợ, tiền từ trên trời mưa xuống, sẽ không ai phải trả thêm một xu nào cho Nhà Nước, và Nhà Nước cũng chẳng đi vay thêm một xu nào hết.

 

Đây là công thức toán học kinh tế của cụ Biden: 1.500 tỷ + 3.500 tỷ = 0 xu.

 

Kẻ này bỏ ra nửa giờ đồng hồ để giải thích siêu công thức này cho thằng cháu nội 6 tuổi, mà nó vẫn cãi là ông nội nói sai! Chỉ vì nó không phải là chính trị gia, chưa hiểu được toán học chính trị khác rất xa toán học mẫu giáo. Chắc phải nhờ cụ Ng Tài Ngọc giải thích giùm.


Trên thực tế, muốn tung tiền ra, cụ Biden chỉ có đúng 3 cách: 1) tăng thuế để cướp tiền của dân cho Nhà Nước xài, 2) in thêm tiền, hay 3) đi vay. Không có tam thập lục chước.

 

Ta thử xem qua cả ba cách.

 

1_ TĂNG THUẾ

 

Việc tăng thuế, ta đã bàn qua tuần rồi.

 

Và ta đã thấy tăng thuế cho nhà giàu thật ra sẽ là tăng thuế cho cả nước, trực tiếp qua việc 60% dân sẽ phải đóng thuế cao hơn, và gián tiếp khi cả nước bị các đại tập đoàn chuyển tiền thuế lên đầu, và cả nước, kể cả những người nghèo nhất, sẽ phải trả nhiều tiền hơn khi mua hàng, kể cả nhu yếu phẩm.

Mà có tăng cách nào thì cũng không đủ.

 

2_ IN THÊM TIỀN


BM


Đây là cách dĩ nhiên giản dị nhất, cũng là cách bảo đảm đồng tiền sẽ mất giá nhanh nhất, nghĩa là hàng hóa sẽ tăng giá nhanh hơn thời giờ quý vị lái xe ra tiệm.

 

Nhưng thực tế mà nói, cách này không thể làm được ở Mỹ khi nước Mỹ có những luật lệ và cơ chế không cho phép in tiền ào ạt như mấy xứ Phi Châu. Cái xứ Zimbabwe của Phi Châu có lúc phải in tiền với mệnh giá một tỷ, một trăm tỷ, một ngàn tỷ,…, bắt người dân mỗi lần cầm tờ giấy tiền, phải cẩn thận đếm xem có bao nhiêu con số zero. Giá cả tính theo các con số zero. Kiểu như hôm nay một ổ bánh mì 6 zeros, tuần sau tốn 7 zeros.

 

Cái may cho xứ Mỹ là cụ Biden muốn in tiền cũng không thể ra lệnh cho bộ Ngân Khố hay cho hệ thống Ngân Hàng Dự Trữ Trung Ương. Thành ra, xin miễn bàn thêm về cách này.

 

3_ NHÀ NƯỚC ĐI VAY


BM


Đây là cách thông thường nhất mà hầu như tất cả các chính quyền Mỹ, bất kể DC hay CH đều xài, vì quá dễ. Quá dễ vì kinh tế Mỹ, dù muốn hay không, dù trong bất cứ trường hợp nào cũng vẫn là kinh tế mạnh nhất thế giới, nợ của Nhà Nước Mỹ có bảo đảm nhất, đi vay lúc nào cũng nhiều người sẵn sàng cho vay ngay.

 

Cách Nhà Nước Mỹ đi vay là bán công khố phiếu dài hạn, tuy tiền lãi không cao bằng lãi trên nợ thương mại thường, nhưng rất có giá vì tuyệt đối được bảo đảm sẽ trả. Phần lớn các công khố phiếu dài hạn này được bán cho các đại tập đoàn và đại gia trên thế giới, tuy phần lớn là khách mua từ các nước dư tiền muốn tìm chỗ đầu tư an toàn như Trung Cộng, các vương quốc Ả Rập, và Nhật.

 

Quá dễ nên cũng dễ bị lạm dụng. Như TT Obama trong thời gian nắm quyền, đã tăng số công nợ lên gấp đôi, nghĩa là số tiền ông ta đi vay cao ngang tổng số công nợ của 43 tổng thống trước ông. Đấng Tiên Tri có khác, 'tài giỏi' bằng cả 43 ông tiền nhiệm cộng lại.

 

Tuy nhiên, ở Mỹ, không phải Nhà Nước có quyền đi vay thả giàn. Trên nguyên tắc, việc đi vay bị giới hạn bởi mức trần do quốc hội ấn định. Nhưng trên thực tế, vì nhu cầu, nhất là nhu cầu chính trị, quốc hội luôn luôn sẵn sàng tăng mức trần để cho phép Nhà Nước đi vay thêm, nhất là khi đảng DC nắm cả hành pháp lẫn lập pháp. Như tuần rồi, quốc hội đã biểu quyết tăng mức nợ trần lên 480 tỷ, có giá trị tới tháng Chạp tới, khi đó sẽ lại cứu xét việc tăng mức trần nhiều hơn và lâu dài hơn.

 

Đi vay có hại gì?


BM


Trước tiên, càng đi vay nhiều thì càng khó trả nợ đúng hạn kỳ nếu số công nợ đã tới mức tối đa, và nếu quốc hội không phê chuẩn cho tăng thêm nợ thì sẽ kẹt nặng. Do đó, công nợ như cái vòng xoáy luẩn quẩn, càng tăng càng khó trả, cả vốn lẫn lãi, càng phải vay mượn thêm, càng gặp khó khăn hơn. Để bù đắp việc tăng rủi ro này, Nhà Nước sẽ phải tăng lãi suất lên để dụ khách mua công khố phiếu, để rồi, lãi suất càng cao, càng khó trả thêm, lại một vòng xoáy luẩn quẩn nữa.

 

Vì kinh tế hiện nay là một hệ thống liên kết chằng chịt đủ kiểu, tăng lãi suất công khố phiếu sẽ lôi theo tăng lãi suất vay mượn tiền để làm kinh doanh trong khu vực tư của nội địa, nghĩa là tiền lãi các nợ kinh doanh, nợ mua nhà, nợ mua xe, nợ thẻ tín dụng, tất tần tật sẽ leo thang theo. Kể cả lãi suất của các tiệm cầm đồ cho dân nghèo nhất cũng tăng theo. Chưa kể lãi suất của đám côn đồ cho vay mượn theo kiểu cướp cạn mà dân ta gọi là "xanh xít đít đui", vay 5 trả 6, vay 10 trả 12. Lạm phát càng bốc mạnh hơn.

 

Sau đó, mượn nhiều quá, nhất là khi đã quá tổng sản lượng quốc gia, ngoài việc khó trả nợ, cũng khiến giá trị đồng đô giảm trên thị trường hối đoái quốc tế, nghĩa là cán cân thương mại sẽ thiệt hại, hàng xuất cảng thu về ít đô-la hơn, trong khi hàng nhập cảng phải tốn nhiều đô-la hơn.


BM


Tiếp theo đó, càng vay mượn càng lệ thuộc các nước cho vay, chẳng những trên phương diện tài chánh, mà nguy hại hơn nhiều, cả trên phương diện chính trị luôn. Một thí dụ đơn giản. Trung Cộng hiện đang nắm trong tay cả chục ngàn tỷ công cố phiếu Mỹ. Chỉ cần ông Tập bất mãn Mỹ chuyện gì đó -Đài Loan chẳng hạn- hay muốn bắt chẹt cụ Biden, lên cơn, muốn ‘chơi’ Mỹ một phát, ra lệnh bán đổ bán tháo vài tỷ công khố phiếu Mỹ, là thị trường tài chánh Mỹ sẽ rối loạn ngay, công khố phiếu mất giá, Dow Jones mất vài ngàn điểm là 'chuyện nhỏ'.

 

Cuối cùng thì nợ nào cũng phải trả, do đó càng nợ nhiều bây giờ thì con cháu càng phải è cổ ra trả nợ trong tương lai. Cách đây vài năm một số không nhỏ các quốc gia Tây Âu bị nợ ngập đầu, trả không nổi, đứng trước bờ phá sản quốc gia, các cường quốc khác ít bị nạn hơn phải xúm lại gom tiền giúp để cứu các xứ đó và cứu chính họ luôn.

BM

Cho dù chấp nhận cái diễn giải phản khoa học láo khoét “chương trình Build Back Better không tốn một xu nào” của cụ lờ mờ Biden, nghĩa là ta cứ giả dụ trời mưa đô-la xuống thật và dân Mỹ chẳng ai trả thêm xu thuế nào mà Nhà Nước cũng chẳng cần đi vay mượn hay in thêm tiền, thì cứ theo lý luận kinh tế học mẫu giáo, thì số tiền 5.000 tỷ đô tung ra bắt buộc sẽ khiến giá cả tăng vọt lên ngay. Và cái tăng giá đó, thưa quý vị, chính là cái giá quý vị phải trả cho gói quà của cụ Biden chứ chẳng có chuyện “no cost” gì đâu, quý vị ơi.

 

Nếu như bơm tiền vào kinh tế để các công ty có thể thuê mướn thêm nhân công, gia tăng sản xuất, và người tiêu thụ có thêm tiền mua sắm thì nghe cũng hợp lý thôi. Nhưng đằng này, trong tình trạng COVID tấn công, kinh tế mở cửa nửa chừng, công ty không sản xuất vì không đủ nguyên liệu, nhân công không chịu đi làm, đường giây cung ứng bị đứt, thì bơm thêm tiền chỉ có một hậu quả hợp tình, hợp lý duy nhất là tăng giá hàng hoá hiện đang có thôi.

 

Dưới thời TT Carter, ông Reagan chế ra một chỉ dấu mới gọi là misery index, tạm dịch là chỉ dấu khốn khổ để đo lường mức sống của thiên hạ. Đây là chỉ số tổng hợp của thất nghiệp và lạm phát. Dưới cụ Carter, một trong những tổng thống tồi tệ nhất lịch sử Mỹ, chỉ dấu khốn khổ là 21,9. Dưới thời TT Trump, là 6,9. Bây giờ, dưới cụ Biden, tăng gần gấp đôi, cho tới nay đã lên tới 11,5. Và còn tiếp tục leo thang rất nhanh. Good luck, America!

 

Chánh văn phòng cụ Biden, ông Ron Klain diễn giải qua tuýt là lạm phát là bệnh của nhà giàu -“Inflation is a high-class problem”. Hả??? Giá xăng tăng, giá thực phẩm tăng,... là bệnh của nhà giàu? Làm như thể chỉ có nhà giàu mới cần đổ xăng cho xe chạy và cũng chỉ có nhà giàu mới cần ăn sao?


BM


Bà phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Jen Psaki giải thích siêu hơn nữa: giá cả gia tăng chứng minh kinh tế có tiến bộ vì dân chúng có nhu cầu gia tăng, cung nhiều hơn cầu nên giá tăng, dân chúng muốn đổ xăng đi du lịch nhiều hơn, muốn mua đồ ăn nhiều hơn, … (nguyên văn: “…because people are buying more goods, because people are traveling and because demand is up; … we are at this point because we’ve made progress in the economy”).

 

Đây chắc chắn là lời giải thích về lạm phát siêu nhất mà kẻ này nghe được từ ngày còn học lợp Kinh Tế Mẫu Giáo tại trường tiểu học Cầu Kho. Nói như vậy, thì giá cả càng gia tăng thì kinh tế càng có tiến bộ.

 

Nôm na ra, nước Mỹ muốn có tiến bộ, nhất định là phải theo gương Zimbabwe thôi.

 

 

 

Vũ Linh


http://baomai.blogspot.com/

Những người hoài nghi về vaccine COVID-19 này là ai và họ tin vào điều gì?
11 lợi ích sức khỏe quý báu của quả mận
Cách cha mẹ Nhật dạy con trở thành người có nguyên tắc
COVID-19 _ Vũ khí hóa nỗi sợ và sự mất đi quyền tự do
Cô Nữ Sinh Gia Long
Chuyện xứ "Lèo"
Cùng Chung Số Phận
Cơn ác mộng ‘con nhà người ta’
Tín ngưỡng là mối đe dọa đối với chủ nghĩa độc tài
Trung cộng đàn áp tự do tôn giáo tồi tệ nhất kể từ sau Cách mạng Văn hóa
Có người đã trồng những hạt giống bí ẩn từ Trung cộng. Kết quả ra sao?
Kinh tế lao xuống hố theo Biden
10 điều bình thường ở Mỹ _ Nhưng lạ với khách nước ngoài
Tâm lý ứng dụng _ KHẨU NGHIỆP!
Tài nguyên mầm là một ‘quân cờ’ trong chiến lược của Trung cộng
Các loài hoa không chỉ đẹp mà còn ăn được
Trung cộng dự định hủy hoại các quyền tự do dân chủ
Dầu hạt _ Những lợi ích và tác hại đối với sức khỏe
5 cuộc khủng hoảng tài chính tàn khốc nhất lịch sử nhân loại
Đồng USD sẽ phá vỡ lạm phát