Pages

BM

Báo Mai đã di v trang web mi: www.báomai.com

Dư lun Video Bnh Nhc Images English

" " # A B C D E-F G H IJ K L M N O P Q R S T U V W-X-Y

Friday, May 8, 2015

Thế giới lại ‘hai phe bốn mâu thuẫn’?

http://baomai.blogspot.com/
Chủ tịch Tập Cận Bình của Trung Cộng sẽ là vị khách quốc tế cao cấp nhất dự lễ diễu binh cuối tuần này ở Moscow.

image
Cùng ông Tập là nhiều lãnh đạo Trung Á, Việt Nam và một số nước khác trong khi đa số lãnh đạo các nước lớn ở châu Âu không dự buổi lễ này để tỏ thái độ với Nga.
Sự kiện này khiến người ta không khỏi nghĩ quả là thế giới đang chia làm hai.

image
Nga và châu Âu có cách nhìn trái ngược nhau về Ukraine
Cách nhìn của châu Âu và Trung Cộng về Nga và Ukraine là hoàn toàn khác nhau.
Nhìn từ nhiều thủ đô châu Âu, các hoạt động của Nga nhằm phục hồi khu vực Liên Xô cũ là rất đáng lo ngại.

Trong khi đó, Trung Cộng không chấp nhận tất cả những gì Nga đã làm như sáp nhập Crimea và hỗ trợ các nhóm vũ trang tại Đông Ukraine nhưng cũng không muốn Mỹ và Nato mở rộng sang phía Đông.

Hai cực hay hai phe?

image
Sau Chiến tranh Lạnh, nhiều nhà quan sát tin rằng thế giới ngày càng trở nên đa cực.
Nhưng gần đây lại có các ý kiến nói rằng chính trường quốc tế không còn đa cực mà bắt đầu tụ lại thành lưỡng cực (bipolar world), với một bên là Hoa Kỳ, bên kia là Trung Cộng.

Chẳng hạn hồi tháng 11/2012, Judy Dempsey viết trên trang carnegieeurope.eu, so sánh bầu cử tại Mỹ và Trung Cộng với các khác biệt tới mức tương phản, như hai thế giới đối chọi nhau.
Nhưng cũng có ý kiến, như của cựu ứng viên tổng thống Mick Romney (2012) hoặc nghị sĩ Đảng Dân chủ, Adam Schiff gần đây coi Nga là đối thủ chính của Hoa Kỳ.

Như thế, Phương Tây vẫn chưa đồng ý được trong thế lưỡng cực mới thì đối thủ của Hoa Kỳ là ai.
Nhìn từ châu Á, người ta dễ đi đến kết luận rằng đối thủ của Hoa Kỳ hẳn là Trung Cộng, nhưng nhìn từ châu Âu thì đó lại là Nga.

image
Hai lãnh đạo Nga và Trung Cộng đang xích lại gần nhau
Cùng lúc, Nga và Trung Cộng xích lại gần nhau vì sự chia sẻ quan điểm về quyền lực nhà nước mạnh, quyền lợi của quốc gia mạnh, xã hội cần có định hướng.

Về phía bên kia thì vẫn là Hoa Kỳ với các nước đồng minh chủ chốt (Nhật, Úc) trong khi châu Âu về cơ bản đứng về phía Hoa Kỳ nhưng nội bộ vẫn có các chính phủ thân Nga (Cyprus, Hy Lạp, Hungary).
Cuộc tranh chấp hai phe này đang diễn ra trên một loạt mặt trận.

Trong thế kỷ 20, nhiều quốc gia gồm cả Việt Nam đã say sưa với thuyết ‘hai phe bốn mâu thuẫn’.
Theo đó, thế giới chia làm hai phe: phe theo chủ nghĩa xã hội và phe đế quốc, và động lực của chính trị quốc tế là bốn mâu thuẫn.

Mâu thuẫn giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa đế quốc;

Mâu thuẫn giữa phong trào độc lập dân tộc và chủ nghĩa đế quốc;

Mâu thuẫn giữa chủ nghĩa tư bản và giai cấp công nhân tại các nước đế quốc

Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc với nhau.

Ngày nay, cách nói này không còn nữa nhưng không phải trên thế giới không còn các tuyến va chạm quyền lợi, cạnh tranh.

Đầu tiên là mâu thuẫn về nguồn năng lượng.
Một bên là Nga có thu nhập chính bằng năng lượng hóa thạch và dùng ngành dầu khí làm một vũ khí kinh tế, ngoại giao trong quan hệ với EU, Trung Cộng, Iran, Venezuela, Việt Nam.
Bên kia là Hoa Kỳ và châu Âu muốn khai thác năng lượng mới (điện mặt trời, điện gió, dầu khí đá phiến), vừa nâng cao công nghệ, vừa đỡ bị lệ thuộc vào các nước xuất khẩu dầu khí.
Dầu khí, từ các mỏ đã khai thác, các nguồn tiềm năng, các đường ống... tiếp tục là tâm điểm của nhiều tranh chấp quốc tế.

Mâu thuẫn thứ nhì là cuộc đấu tại các diễn đàn kinh tế, các khu vực tự do mậu dịch.
EU, cộng với Iceland, Liechtenstein và Na Uy đã thuộc EEA (European Economic Area), còn Nga lập ra Liên minh Kinh tế Âu – Á (EEU) với Belarus và Kazakhstan.
Tại Đông Nam Á, Việt Nam cũng được mời tham gia Liên minh này, gợi lại một thời Hà Nội từng tham gia khối Hội đồng Tương trợ Kinh tế (SEV) dùng đồng rúp của Liên Xô.

Hoa Kỳ chủ xướng lập TPP thì Trung Cộng cũng đang đáp lại bằng Ngân hàng Phát triển Hạ tầng châu Á (AIIB).
Tự do kinh tế đã trở thành tín điều nên mâu thuẫn xảy ra ở các chi tiết cụ thể như bỏ thuế quan thì có lợi cho ai, nhận đầu tư lớn có làm hại cho quyền của người lao động, có làm cạn kiệt nguồn nước, quỹ đất?

Tự do hóa thương mại nâng cao mức sống cho nhiều người cũng làm cho một thiểu số giàu lên gấp bội, gây ra xung đột xã hội.

Mâu thuẫn nữa là về mô hình truyền thông toàn cầu.

http://baomai.blogspot.com/
image
image
Nga đang mô tả cuộc chiến chống lại Kiev là sự lặp lại của Chiến tranh Vệ quốc năm 1945
Các kênh RT và CCTV đều hoạt động thoải mái ở Phương Tây nhưng Moscow và Bắc Kinh lại hạn chế tối đa quyền đưa tin của các đài báo nước ngoài.

Các nước này vừa chặn mạng, không cấp visa cho nhà báo hoặc hạn chế các chuyến làm phóng sự, đồng thời hạn chế mạng xã hội hoặc dùng dư luận viên tác động đến các trang đông người dùng.

Mâu thuẫn thứ tư giữa hai phe là cách diễn giải lịch sử không giống nhau.
Cụ thể nhất, Moscow đang dùng buổi lễ ngày 9/05 này cho mục tiêu tuyên truyền rằng cuộc chiến ở phía Đông Ukraine là sự lặp lại của chiến tranh Vệ Quốc Vĩ đại.

image
Trình diễn vũ khí tại Hồng trường cũng nhằm đề cao sức mạnh của nước Nga mới, và tạo ‘tính chính danh’ cho các binh đoàn ‘tình nguyện’ sang Đông Ukraine để ‘bảo vệ chính Ukraine chống lại tân phát-xít’.

image
Cờ và băng tay hai màu đen và cam của du kích chống Hitler vào Thế Chiến 2 đang được phái thân Nga ở Đông Ukraine và giới ngoại giao Liên bang Nga sử dụng để nhấn mạnh nội dung này.

Điều này hoàn toàn khác với những gì Đức, Ba Lan và Ukraine nhìn nhận về lịch sử Thế Chiến 2.
Cũng vì thế mà bà Angela Merkel không đến dự ngày lễ 09/05 nhưng chỉ sang Moscow hôm sau để đặt vòng hoa trước mộ liệt sĩ vô danh.

Ở châu Á, lịch sử Thế Chiến 2 và các tội ác của quân đội Nhật Hoàng cũng đang được Trung Cộng nhấn mạnh nhằm khơi dậy lòng yêu nước phục vụ mục tiêu tự cường dân tộc chủ nghĩa thời nay.

image
Trung Cộng cũng dùng lịch sử và khảo cổ học hải dương, kể cả việc lập think-tank ngay tại Mỹ, để củng cố cho lập luận trong tranh chấp lãnh hải, biển đảo với các nước láng giềng.
Nói về hai phe ngày nay thì thực ra, việc định hình lại các liên minh chặt chẽ hoặc lỏng lẻo, tan hợp, hợp tan tùy thuộc vào lợi ích quốc gia hay nhận định của các tập đoàn quyền lực từng nước, cũng là rất bình thường.

image
Pol Pot tấn công Việt Nam: mâu thuẫn bùng nổ giữa các nước CS châu Á
Ở Trung Cộng ngày xưa đã có thời Xuân thu Chiến quốc, các nước châu Âu sau này đến tận Hội nghị Vienna (1814-15) cũng vẫn là thế giằng co, chia sẻ quyền lực qua các liên minh khác nhau.
Điều quan trọng là giới chính khách có đủ tầm nhìn để suy đoán ra các dịch chuyển của những liên minh đó không.

Nhìn từ Việt Nam, các nhà lãnh đạo cộng sản mấy thế hệ trước đã có thiếu sót nghiêm trọng về tầm nhìn.
Họ quá tin tưởng vào tình thân ái cộng sản nên không dự đoán được rằng mâu thuẫn trong phe đế quốc không gây ra chiến tranh.

image
Hình Stalin và Lenin trong diễn hành ở Nga hồi 2014
Trái lại, chính mâu thuẫn giữa các quốc gia xã hội chủ nghĩa lại bùng nổ khốc liệt hơn cả vào cuối Chiến tranh Lạnh: Đông Âu bỏ Nga, nội chiến Nam Tư, Trung Cộng đánh Việt Nam, Việt Nam và Campuchia thời Pol Pot đánh nhau...

Ngày nay, dù thế giới chia làm mấy phe và có bao nhiêu mâu thuẫn, việc chọn thế đứng sao cho đúng và khả năng dự báo để tránh đổ vỡ cũng không kém phần quan trọng.

Chính sách hay được gọi là 'đi dây giữa Mỹ và Trung Cộng' của Việt Nam cũng không có gì là quá sáng tạo vì Indonesia, Hàn Quốc, Mông Cổ, Thái Lan cũng đều đang làm chuyện đó từ lâu nay.

http://baomai.blogspot.com/
Cùng lúc, nhiều nước Trung Á cũng vẫn 'đi dây' giữa Nga và Mỹ, và gần đây phải xử lý thêm vào yếu tố Trung Cộng.

Thiết nghĩ, quyền lợi quốc gia như an ninh và thương mại luôn cần được đặt lên trên ảo tưởng ý thức hệ hay tình cảm hoài cổ nào đó để Việt Nam không đứng hẳn về một phe và bị lôi kéo lần nữa vào xung khắc lớn trên thế giới.

Nguyễn Giang

http://baomai.blogspot.com/

Những con số tướng lãnh VC: Nên hiểu như thế nào?
Nghề Mới
Hàng rong Sài Gòn
Hòa giải Hòa hợp Dân tộc kiểu Giả cầy
Thế giới kỷ niệm 70 năm Thế chiến II kết thúc
Panama: thiên đường cho người nước ngoài
Người Nga nghĩ gì về lễ mừng 'Ngày Chiến thắng'?
Bà Sanchez nói về ông Trọng thăm Mỹ
Chương trình 'Tiền thưởng cho Công lý' của Mỹ hữu ...
Sân golf và quyền lực quân đội
Vì sao người dân Bhutan không sợ chết?
Sứ quán VN 'lạm thu', chuyện không mới?
Đội lốt
Dùng túi xách tay đưa di cốt liệt sĩ Su-22 về quê ...
TC tăng cường ‘quyền lực mềm’ bằng cách thành lập ...
Đất nước bị kiến tạo một cách méo mó
Khi các nhà văn tự biếm họa chân dung
Trưởng ban Hội chợ Tết ở California 'biển thủ'
Vì sao ngành nông nghiệp Mỹ đứng hàng đầu thế giới...
Chị em sinh ba đám cưới cùng lúc
Nghi vấn chính quyền CSVN dùng nữ tu giả trong buổ...
Bôi bác lịch sử?
Vì sao căn hộ nhỏ ở đô thị đang là mốt?
Bà Võ Thị Hảo từ bỏ Hội nhà văn
Thân phận người tị nạn Rohingya
Dịch thuật: đi tìm sự tương đương
Bartoszewski: nhân vật lịch sử của Ba Lan
Thủ pháp né tránh câu hỏi khó
Hồ Chí Minh có mấy vợ và bao nhiêu người tình lẻ ?...
Tại sao phụ nữ thích mang xách tay đồ hiệu đắt tiề...
Xúc tiến TPP, thay vì rơi vào bẫy hội nghị Thành Đ...
Dân là gì trong mắt chính quyền?
Canada: Xứ sở của sự tử tế
Học tiếng Anh qua thơ của GS Ngô Bảo Châu
Hòa bình của nấm mồ
Vang danh xứ người
Thống nhất và đần độn, man rợ
Khi thiên triều sụp đổ và lịch sử sang trang
5 tên kẻ thù nguy hiểm nhất của Internet
Những cánh bướm đêm dập dìu trong bóng tối

No comments:

Post a Comment