Thursday, November 14, 2013

Một chuyến đi xa, một tấm lòng trắc ẩn.

image
Cách đây hơn 3 tuần tôi ở Houston, và cuối tuần này tôi trở lại Houston. Làm như tôi có duyên và nợ với thành phố này.
Giữa hai lần đi Houston này là một chuyến đi thật xa, đến một vùng đất mà ít người Việt ở hải ngoại đặt chân; nhưng vùng đất ấy lại có nhiều nghìn đồng bào từ trong nước đang sống tất tả và có khi nhục nhằn.
Thứ Bảy ngày 19 tháng 10, tôi tham dự buổi họp mặt của Phong Trào Liên Kết Dân Chủ ở Houston và định ở lại thêm vài Chủ Nhật để gặp bạn mới và thăm bạn cũ. Nhưng rồi tôi phải dời Houston sớm để đi Cyprus dự hội nghị về nạn buôn người. Ban tổ chức hội nghị cho biết có nhiều nạn nhân người Việt ở đất nước Âu Châu này.
Chẳng qua, cách đây vài tháng một phái đoàn gồm các tổ chức NGO của Cyprus đã đến Houston, qua sự tài trợ của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, để tìm hiểu về các biện pháp hữu hiệu để chống buôn người. Khi biết rằng phái đoàn đang muốn tìm một người Việt hoạt động trong lĩnh vực này, một vị giáo sư luật ở Houston giới thiệu họ với tôi.

Thực ra đầu tiên họ tìm cách liên lạc với một tổ chức chống buôn người ở Việt Nam. Vị giáo sư luật, rất quen thuộc với hoạt động của CAMSA và tình hình ở Việt Nam, giải thích cho họ rằng các tổ chức hoạt động ở Việt Nam sẽ không đóng góp được gì nhiều để giải quyết vấn nạn vì bị kiểm soát rất chặt chẽ bởi chính quyền, mà chính quyền thì dính dự vào một số vụ buôn công dân đi nước ngoài.

image
Giấy mời nhận quá sát ngày, tôi phải lật đật rời Houston sớm hơn dự định để lên đường đi thẳng đến Cyprus. Cyprus là một đảo quốc nằm ở phía Nam của Thổ Nhĩ Kỳ và cũng khá gần với Hy Lạp. Dân trên đảo chỉ khoảng 1.2 triệu, 1/3 gốc Thổ còn 2/3 gốc Hy Lạp. Trước đây Cyprus là thuộc địa của Anh Quốc, mãi đến năm 1960 mới được độc lập. Nhưng rồi chẳng bao lâu sau, năm 1968, cuộc nội chiến xảy ra giữa hai sắc dân Hy và Thổ. Cuộc đình chiến được dàn xếp và kiểm soát bởi Liên Hiệp Quốc. Đất nước nhỏ bé này và thủ đô của nó bị chia đôi đến ngày nay, với đoàn quân mũ xanh của LHQ đóng ở khu lằn ranh, gọi là “Lằn Xanh” (Green Line).
Máy bay chuyển tiếp ở phi trường Dulles, Virginia, cách nhà tôi chỉ 20 phút nhưng không thể về nhà.
Vì không hề có chuyến bay thẳng từ Hoa Kỳ đến Cyprus, tôi lại phải chuyển máy bay ở Vienna, Áo.
Sau 22 giờ vừa bay vừa ngồi đợi ở phi trường, tôi đến phi trường Larnaca, lấy xe đò 30 phút về thủ đô Nicosia và gọi xe taxi về khách sạn. Đến nơi thì đã 3 giờ chiều. Tôi chỉ kịp tắm rửa và thay quần áo để đến dự buổi tiếp tân tại cơ sở của KISA, tổ chức chống buôn người đứng ra triệu tập hội nghị. Ở phòng khách của khách sạn, tôi nhập toán với những người hoạt động chống buôn người đến từ nhiều quốc gia: Cộng Hoà Tiệp, Moldova, Ucraina, và cả từ Việt Nam. Chúng tôi chờ xe hơi đến đón.
Cơ sở của KISA nằm ở trong Lằn Xanh ngăn cách Nam và Bắc Cyprus. Các căn nhà trong khu này nhan nhản lỗ đạn và bỏ trống. Khu này không có dân cư mà chỉ có lực lượng mũ xanh của Liên Hiệp Quốc đóng quân tại đây.

image
Vùng trái độn trong Lằn Xanh, Nicosia, Cyprus 21/10/13
Người phát biểu mở đầu buổi tiếp tân là Đại Sứ John Koenig của Hoa Kỳ. Toà Đại Sứ Hoa Kỳ tài trợ cho hội nghị về chống buôn người sẽ diễn ra trong hai ngày tới.
Là công dân Hoa Kỳ độc nhất được mời tham dự hội nghị, tôi trao đổi với Đại Sứ Koenig về chính sách của Hoa Kỳ và những việc mà Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ có thể làm đươc. Tôi nhận thấy vị đại sứ Hoa Kỳ này quả thật quan tâm đến nạn buôn người. Những người hoạt động chống buôn người ở Cyprus sau này xác nhận là quả vậy.
Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam không có toà đại sứ hay toà lãnh sự ở Cyprus. Thế mà có đến 5 nghìn người Việt đang lao động ở Cyprus. Ở cao điểm con số này lên đến 12 nghìn. Phần lớn là chị em phụ nữ đi làm gia nhân, hay ô-sin, cho các gia đình Cyprus hoặc làm trong các hãng sản xuất nhỏ. Không ít trong số họ đã trở thành nạn nhân của nạn buôn người, bị bóc lột thậm tệ, bị đánh đập và có khi bị xâm phạm thân thể. Nạn nhân gọi về trong nước cầu cứu thì môi giới trước đây đưa họ đi lờ tịt, còn nhà nước thì xem như không biết gì.
Tại buổi hội nghị kéo dài hai ngày, tôi có dịp tìm hiểu thêm về nạn buôn người ở xã hội nhỏ bé nhưng đầy phức tạp này. Vùng miền Nam ảnh hưởng Hy Lạp thì có luật chống buôn người và có một vài tổ chức bắt đầu hoạt động chống buôn người. Nửa nước phương Bắc ảnh hưởng Thổ thì luật không những đã chẳng có mà ai đứng lên chống buôn người còn bị chính quyền gây khó khăn. Bởi vậy, cùng thân phận nạn nhân nhưng ở miền Nam thì đỡ khổ hơn là ở miền Bắc. Các tổ chức địa phương cho biết là có một số nạn nhân Việt ở miền Nam bị dụ dỗ và đưa lén sang miền Bắc; họ bị kẹt không trở lại được miền Nam. Xem như mất tích.

image
Vừa ăn trưa vừa làm việc, Nicosia, Cyprus 22/10/13
Ban tổ chức hội nghị yêu cầu tôi chia sẻ kinh nghiệm chống buôn người và kiến thức về nạn buôn người ở Việt Nam.
Tôi kể rằng năm 1999, BPSOS bắt đầu giúp đỡ 250 người Việt và 30 người Hoa bị buôn sang đảo American Samoa. Đây là vụ buôn nô lệ lao động lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ bị chính quyền liên bang truy tố. Sau đó là hàng chục vụ khác ở Hoa Kỳ.
Năm 2008, BPSOS đồng sáng lập Liên Minh Bài Trừ Nô Lệ Mới Ở Á Châu (CAMSA) nhằm ngăn chặn đường dây buôn người tận gốc. Sau vài tháng hoạt động CAMSA can thiệp thành công cho 2.300 nạn nhân mà phân nửa là người Việt ở Mã Lai. Trong 5 năm hoạt động CAMSA can thiệp được tổng cộng khoảng 5 nghìn nạn nhân ở Mã Lai, Đài Loan, Jordan, Nga, Guam
Qua các trường hợp này, mọi người tại bàn hội nghị đều thấy ra sự dính dự của chính quyền Việt Nam trong các nhiều hình thức và đường dây buôn lao động.
“Thảo nào, năm ngoái chúng tôi mời Ông Đại Sứ Việt Nam ở Ý, quốc gia có toà đại sứ Việt Nam gần nhất với Cyprus, sang đây để trình bày cho ông ta về tình trạng của các nạn nhân người Việt. Ông ta hứa hẹn sẽ quan tâm,” đại diện của một tổ chức Cyprus nói. “Nhưng rồi ông ta bặt tiếng cho đến giờ dù chúng tôi đã liên lạc và thúc hối.”
Phần trình bày kế hoạch trị tận gốc nạn buôn người tạo sự chú ý của toàn thể hội nghị: “Trước hết, giải cứu nạn nhân ở những quốc gia tiếp nhận, như Mã Lai, Đài Loan, Jordan, Nga… Qua các cuộc phỏng vấn nạn nhân, chúng tôi truy dần ra đường dây buôn người từ trong nước, kể cả vai trò của các cơ quan chính quyền Việt Nam. Đây là căn bản để chúng tôi thực hiện 3 bước kế tiếp.”
Bước thứ nhất là phổ biến những kiến thức đơn giản để người dân trong nước nhận ra những dấu hiệu nguy hiểm và biết cách tự đề phòng, và nếu có thân nhân đang là nạn nhân thì biết cách liên lạc với CAMSA để giải cứu.
Một người trong bàn hội nghị nhìn ra ngay thâm ý: “Đến trực tiếp với quần chúng, bất luận chính quyền có hợp tác hay không.”
Bước thứ hai là hỗ trợ cho các tổ chức tôn giáo ở trong nước để họ giúp cho những đồng bào đang lâm nạn hay chưa đủ sức tự vệ.
Nhiều tham dự viên tỏ vẻ tò mò và đặc biệt chú ý về bước thứ ba: áp lực chính quyền, nhất là khi chính quyền không thật tâm chống buôn người.  
Tôi giải thích về hai mũi quốc tế vận: trực tiếp và gián tiếp, và lấy Mã Lai, Đài Loan và Nga làm ví dụ. Gián tiếp có nghĩa là dùng các hồ sơ nạn nhân Việt được giải cứu ở các quốc gia này để vận động Hoa Kỳ áp lực các chính quyền này giải quyết tình trạng buôn người đến từ Việt Nam để tránh bị chế tài bởi Hoa Kỳ; như vậy các chính quyền này phải áp lực lên Việt Nam. Còn trực tiếp là chứng minh cho Hoa Kỳ thấy rằng nạn nhân người Việt không thể tự dưng xuất hiện ở các quốc gia này mà phải có đường dây đưa họ đi từ Việt Nam; qua đó vận động Hoa Kỳ áp lực trực tiếp lên Việt Nam với đe doạ chế tài.
Các người tham dự hội nghị đồng ý sẽ giữ liên lạc đều đặn để tìm một phương án cho Cyprus. Với tôi, phương án này có thể bảo vệ cho nhiều nghìn đồng bào của tôi và có thể là một mũi nhọn áp lực thêm nữa lên Việt Nam.
Xong hội nghị, một số trong chúng tôi hẹn nhau đi bộ băng qua Lằn Xanh để sang thăm miền Bắc của thủ đô Nicosia, thuộc vùng dân Thổ. Khu phố cổ là một thành phố được bao quanh bởi một bức tường thành rất kiên cố, được xây dựng từ nhiều trăm năm qua. Đường xá chật hẹp với những căn nhả cổ xưa, truyền thống. Sau 40 năm ngăn cách, hai phần Nam và Bắc của Nicosia trở thành rất khác biệt về khung cảnh, nếp sống, sinh hoạt.

image
Một số người trong toán tham dự hội nghị nghỉ chân trong khu "phố cổ" của Nicosia, Cyprus ngày 23/10/13
Chiều hôm ấy mọi người về lại khách sạn để chuẩn bị ra phi trường trở về quốc gia nguyên quán ngày hôm sau. Chuyến bay của tôi sẽ rất sớm ngày hôm sau và 4 giờ sáng đã phải lên đường ra phi trường cách 30 phút lái xe.
Dù vậy, tôi dành buổi tối để đi thăm một số nạn nhân người Việt đang được một tổ chức Công Giáo chống buôn người ở địa phương giúp đỡ. Khi đến nơi, trên một chục nạn nhân đang chờ, toàn là phái nữ. Người nhỏ nhất 20 tuổi. Người lớn nhất cỡ 50. Có người mới chỉ học xong lớp 1; người học cao nhất là lớp 12.
Họ rất ngỡ ngàng và ngạc nhiên khi biết là có nhiều đồng bào của họ ở hải ngoại quan tâm đến họ, trong khi những người có trách nhiệm, từ người môi giới đến cán bộ nhà nước, thì lại lường gạt hay ruồng bỏ họ. Họ kể lại thái độ hống hách hay thờ ơ của những người ấy. Hải ngoại với họ là một thế giới mơ hồ, nằm ngoài ý tưởng và nhận thức. Nhưng khi biết có người đến từ cái thế giới xa lạ ấy, họ đã háo hức kéo đến để gặp.
Nghe những câu chuyện của những cô gái Việt, lòng tôi đau nhói. Đồng bào tôi vì đâu phải tha phương cầu thực, khốn khổ và nhục nhằn ở khắp nơi.
Các chị em đều muốn kể về cảnh ngộ của mình. Tôi ghi chép rất nhiều.
Một cô, khoảng dưới 30 và học mới xong lớp 1, muốn giúp gia đình nên vay công mượn nợ và đóng 6.5 nghìn Mỹ kim cho môi giới để đi làm gia nhân. Cô ký hợp đồng trông nom một cụ bà người Cyprus bệnh nằm liệt giường. Đến nơi, cô không chỉ trông nom cụ bà mà còn bị cụ ông 78 tuổi bắt phải ăn nằm với mình. Cắn răng chịu đựng không được nữa, sau một thời gian cô bỏ trốn và báo cảnh sát. Cảnh sát tìm mãi mới ra một người Việt biết tiếng Hy Lạp làm thông dịch viên. Vô phúc người này lại quen thân với kẻ môi giới đã bán cô đi. Ông ta nạt nộ cô nạn nhân ngay trước mặt cảnh sát và bảo cô phải bỏ đơn kiện vì hợp đồng mà cô ký có khoản phải ăn nằm với ông chủ. Trước sự áp đảo ấy, cô chỉ biết khóc. Người thông dịch quay ra nói gì đó với cảnh sát và cảnh sát đóng hồ sơ. Thế là cô sống vất vưởng mấy năm nay ở Cyprus vì không có tiền trả nợ nếu hồi hương.

image
Gặp gỡ các nạn nhân, Nicosia, Cyprus ngày 23/10/13
Tôi quay sang hỏi mấy người thiện nguyện có mặt thì họ giải thích rằng làm gì có loại hợp đồng quái gở như vậy vì nó trái luật. Ai làm bản hợp đồng ấy phải đi tù ngay thôi. Khổ nỗi dân mình ngôn ngữ không biết thì nói gì đến pháp với luật của xứ người?
Những mẩu chuyện khác cũng thương tâm và đau đớn không kém. Gia đình họ bị điêu đứng với những khoản nợ mà cả đời mình, rồi đến đời sau cũng trả chưa hết. Có người phải trả đến gần 15 nghìn Mỹ kim cho môi giới để rồi trở thành nô lệ ở xứ người.
Theo các nạn nhân cho biết, chính quyền Việt Nam đang có kế hoạch gởi thêm nhiều nghìn ô-sin đến Cyprus.
Sau buổi gặp gỡ, một chị mời tôi và mấy người thiện nguyện về nhà ăn cơm tối. Nơi chị ở, chung với hai người nữa, là một căn chung cư hai phòng nhỏ hẹp nhưng gọn gang, sạch sẽ. Chị làm thức ăn thoăn thoắt để đãi khách. Chị nói tiếng Anh rất khá và có thể nói chuyện lưu loát với mấy người thiện nguyện.
“Em tự học đó anh.”
Tôi hỏi chị làm sao sống. Chị cho biết là lên rừng hái nấm, măng tây rồi đem bán cho các tiệm ăn. Mỗi tuần chị đến nơi mổ bò, mổ heo để xin các bộ phận mà họ bỏ đi đem về làm thực phẩm. Chị đang nghĩ cách làm chả giò để đi bỏ mối. Sống chật vật là vậy mà chị còn cưu mang một nạn nhân vừa chạy thoát ra, một thiếu nữ chừng 20 tuổi, xinh xắn, hồn nhiên, đôn hậu. Vừa học xong trung học là cô phải đi làm xa để giúp gia đình. Bị bà chủ đánh đập và bắt ép phải kết hôn với người con trai, cô bỏ trốn. Cô đã phải đóng cho môi giới ở Việt Nam gần 15 nghìn Mỹ kim.
Mười giờ đêm chúng tôi chào ra về và bịn rịn chia tay. Trên đường về, tôi biết rằng có nhiều việc để làm, nhiều nạn nhân để giải cứu ở đất nước Âu Châu nhỏ bé này.
Về đến khách sạn đã là nửa đêm. Chúng tôi chỉ có 3 tiếng đồng hồ trước khi ra phi trường.
Cuối tuần này tôi trở lại Houston với một thông điệp gởi đến những đồng hương đã an cư lạc nghiệp ở Hoa Kỳ: chúng ta, chỉ có chúng ta là chiếc phao cứu mạng cho đồng bào đang gặp nạn ở khắp thế giới.
Cuối tuần này là buổi gây quỹ Góp Một Bàn Tay do những thiện nguyện viên đứng ra tổ chức, vừa để yểm trợ công tác bài trừ nạn buôn người vừa để gây quỹ pháp lý bảo vệ đồng bào lánh nạn ở Thái Lan trước sự truy bức của chính quyền cộng sản. Tôi sẽ nói về nạn buôn người, và một người mà tôi rất kính trọng sẽ chia sẻ kinh nghiệm phục vụ đồng bào ở Thái Lan: cô Tuyết Mai.
Dù tuổi đã cao, cô Tuyết Mai gần đây đã dành 6 tháng để tham gia vào toán thiện nguyện của BPSOS ở Thái Lan. Cô xông pha, dấn thân, nhập cuộc cùng với những người trẻ chỉ độ tuổi con cháu. Nhờ cô mà bây giờ một số trẻ em tị nạn bắt đầu được cắp sách đến trường. Nhờ cô mà những đồng bào bị nhốt trong trại giam của sở di trú Thái Lan được viếng thăm và trợ cấp. Cũng nhờ cô mà nhiều đồng bào khốn khó có người để thố lộ tâm can.
Quả thật, trên chuyến bay rời Cyprus, tôi đã nghĩ đến cô Tuyết Mai: Ước gì cô, hay người nào như cô, có thể lên đường đến với hàng nghìn đồng bào đang rất bơ vơ ở Cyprus và ở nhiều nơi khác nữa trên trái đất bao la này.
Tôi tin rằng trong cộng đồng người Việt ở hải ngoại có những người như vậy.



Ts. Nguyễn Đình Thắng

image

image

Nov 05, 2013
Ông Philip Smith thuộc trung tâm CPPA nói nạn buôn người nhắm trực tiếp vào trẻ em, phụ nữ sắc tộc đặc biệt nghiêm trọng tại các khu vực biên giới của Lào và Việt Nam , bao gồm tỉnh Nghệ An giáp ranh với tỉnh Xiang ...

Nov 05, 2013
Tháng Mười năm 2009, Sina Vann đến Hoa Kỳ để nhận giải thưởng Frederick Douglas vì nổ lực tự phục hồi bản thân và quyết tâm chống nạn buôn người mà cô từng là nạn nhân. image. Sina Vann trong buổi lễ nhận giải ...

Oct 17, 2013
Bảng xếp hạng do Quỹ Walk Free chuyên đấu tranh cho các quyền đặt ở Úc sử dụng định nghĩa của nô lệ thời hiện đại trong đó có nợ nần, hôn nhân cưỡng ép và buôn người. “Rất nhiều chính phủ không thích nghe những ...

Mar 12, 2013
Trong nỗ lực giải cứu 13 nạn nhân vẫn bị kẻ buôn người giam giữ ở Nga, Liên Minh CAMSA đã vận động các phương tiện truyền thông quốc tế điều tra về đường dây buôn người và những quan hệ của họ với Toà Đại Sứ ...

Apr 18, 2012
Theo phúc trình hàng năm của bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, thì trong năm 2008 và 2010, VN bị xếp vào danh sách hạng 2, là những quốc gia cần phải theo dõi về nạn buôn người. Hơn nữa, VN còn bị cáo buộc buôn người qua ...

Nhà sư trẻ chôn xác người tình trong sân chùa
Đừng bao giờ lấy gái Bắc làm vợ!
Vì sao phụ nữ VN muốn kiếm chồng ngoại
Rodeo thi nấu ăn ngon
Cầu cá vồ và ‘nhà vệ sinh 5 sao’
Thơ ca dân gian: Đừng tưởng
Lộng giả thành chân
Yêu Việt kiều, mốt của phụ nữ Việt
Số du học sinh Việt Nam tại Mỹ đứng đầu các nước Đ...
Nông dân Việt mãi mãi nhọc nhằn
Ông Bá Thanh sẽ chỉ 'gọt giũa' chút ít?
Dạ tiệc Giáng Sinh 2013
Những cách vượt tường lửa
Chuyện bình thường
Những thử thách sắp tới của Trung Quốc
Hình ảnh bão Haiyan tàn phá Philippines
Nỗi đau từ rượu
Thế nào được gọi là thuốc Generic?
Mỹ làm lễ đặt tên cho thế hệ tàu sân bay kế tiếp
Bão Haiyan tàn phá Philippines
Núi Lang Biang sạt lở, điềm suy tàn của chế độ
Truyền thông xã hội là sức mạnh của dân chống lại ...
Hiến pháp: của ai, do ai, vì ai?
Vì sao trẻ nhỏ VN chịu nhiều áp lực?
Chiếc bàn ủi con gà
Bộ lạc uống rượu thay nước
Rượu đang giết dần người dân Việt
Thắng làm vua, thua làm giặc
Việt Nam chuẩn bị ứng phó với siêu bão Haiyan
Ông Hoàng Duy Hùng thất cử ở Houston
Đất nước của chiêu lừa "4T"
'Cậu Thủy' và 'Cậu Hồ'
Tối qua quá chén_sáng nay vật vờ
Lễ tưởng niệm 50 năm cố TT Ngô Đình Diệm và bào đệ...
Hai quả trứng gà và ông hàng xóm
Doanh nhân xã hội Lanvy Nguyễn: 'Vì tôi là người V...
Sám hối
Người Việt “Năm Bờ Oăn”
Bác Sĩ thẩm mỹ ĐVH Cát Tường
HISD Asian American College and Career Day
Please Join Us - MOL's "Love Without Border" Chris...
Từ nạn nhân trở thành nhà vận động cứu vớt trẻ em ...
Giới chức Việt Nam bị cáo buộc dính líu tới buôn b...
Biến đá thành ngọc thạch

No comments:

Post a Comment