Pages

BM

Báo Mai đã di v trang web mi: www.báomai.com

Dư lun Video Bnh Nhc Images English

" " # A B C D E-F G H IJ K L M N O P Q R S T U V W-X-Y

Sunday, January 11, 2015

Je suis Charlie: “Rụng rời”

image

Bernard Maris
image
Bernard Maris (1946-2015)
Một trong số 12 nạn nhân của cuộc ám sát khủng bố tại Paris ngày 7.01.2014, chống tờ tuần báo trào phúng Charlie Hebdo là nhà kinh tế Bernard Maris. PTKT giới thiệu dưới đây ba chứng từ về Bernard Maris của ba đồng nghiệp và một bài Bernard Maris viết sau cái chết của Gilles Dostaler (tác giả bài Giải Nobel kinh tế: một sự huyễn hoặc khéo léo và loạt chân dung về các nhà tư tưởng lớn được lần lượt dịch trong chuyên mục Những nhân vật lớn trong tư tưởng kinh tế).

Tưởng nhớ Jean-Marie Harribey
image
Jean-Marie Harribey, phó giáo sư kinh tế đại học Bordeaux IV:
Hôm nay, chữ “rụng rời” mang một nghĩa khác. Nó không còn chỉ một nhóm những nhà kinh tế đối lập với các đồng nghiệp vốn vẫn tiếp tục, trái ngược với mọi tư duy logic, lầm lẫn một cách thô thiển và truyền lại sự lầm lẫn này cho các sinh viên của mình. Bernard Maris là một trong những nhà kinh tế rụng rời đó. Nhưng hôm nay, chữ “rụng rời” chỉ tình cảm suy sụp dâng trào, ập đến chúng ta, làm chúng ta sửng sốt, sau khi anh và các bạn của anh ở Charlie-Hebdo bị ám sát.

Vào buổi đầu của chủ nghĩa tư bản tân tự do, khi “khoa học” kinh tế chuyển hoàn toàn sang việc ca tụng nền tài chính đầu cơ, có lẽ Bernard Maris là một trong những người đầu tiên, nếu không phải là người đầu tiên trong thế hệ chúng ta, ra trận chống lại cái ngụy khoa học này. Anh làm việc này với tất cả sự hiểu biết từ bên trong bộ môn và với một óc khôi hài đầy sức công phá, theo khuôn mẫu của tờ Charlie-Hebdo của anh, tờ Charlie-Hebdo của chúng ta.

Vì trận đánh anh tiến hành là một trận đánh kép. Trước tiên để chống lại những đồng nghiệp không ngang tầm anh. Hai mươi lăm năm trước, vào lúc mà các tiếng nói trái chiều còn hiếm, tác phẩm Des économistes au dessus de tout soupVon la grande mascarade des prédictions [Những nhà kinh tế không thể ngờ vực. Trò đánh lừa bằng những tiên đoán - ND] (A. Michel, 1990) tố cáo các nhà kinh tế “Diaforus” và bẻ gãy những cái mạo xưng là “quy luật” kinh tế được giảng dạy trong tất cả các đại học.

Đồng thời anh cũng tiến hành một trận chiến vì dân chủ và bằng vũ khí của sự giễu nhại mở đường cho việc tố cáo chính xác diễn ngôn đang tràn ngập các màn ảnh truyền hình. Theo cách của mình, anh tham gia vào việc phê phán chính sách thắt lưng buộc bụng đối với người nghèo và hào phóng đối với người giàu, chủ nghĩa tư bản xâm nhập mọi nơi, chủ nghĩa duy sản xuất tàn phá con người và hành tinh, và anh không bao giờ nói ngược lại lập luận của mình ủng hộ việc cắt giảm thời gian lao động.
Chúng ta rụng rời vì tiếng nói này đã tắt, bị giết chết, chúng ta bị tổn thương nặng nề trước quá nhiều bạo lực và hận thù đối với nhân loại con người, chúng ta khóc trong nỗi buồn và sự sững sờ.
Tôi là Charlie, chúng ta là Charlie. Đó là lời đáp trả mà xã hội tự phát cất lên chống lại bạo lực và hận thù ấy.  
Bernard Maris là một người “rụng rời” bất bạo động. Tất cả chúng ta đều là những người “rụng rời” bất bạo động, nhưng quyết tâm.    
Nguồn: blog của Jean-Marie Haribey    

Tưởng nhớ Bernard Maris

image
Gilles Raveaud, phó giáo sư đại học Paris 8:
Bernard Maris bị ám sát hôm thứ tư 7 tháng giêng 2015 trong tòa soạn tạp chí Charlie Hebdo, khi tham gia buổi họp ban biên tập.
Bernard Maris có nhiều phẩm chất trí tuệ, nghề nghiệp, nghệ thuật lẫn cá nhân. Đặc biệt ông rất dễ thương và khoan dung hiếm có.
Là nhà kinh tế, ông có được điều có lẽ là quan trọng nhất: khả năng gây ngạc nhiên, khơi dậy, và nhất là khả năng giải thích cho số đông, mổ xẻ ván đề, giải thích và … gây cười.
Ông là người truyền tải, đánh thức lương tâm, một “bông hồng có gai” lột trần những kẻ nịnh hót tư tưởng tự do để chỉ ra đến độ nào tư duy của họ đi ngược lại hạnh phúc con người, sự vận hành hài hòa của xã hội và việc bảo tồn môi trường của chúng ta.
Trên bình diện lí thuyết, ông là một nhà keynesian, theo nghĩa đầy đủ của từ này. Đối với Maris, ông là một “nhà kinh tế công dân”, một người không ngừng nghỉ tìm kiếm hòa bình và sự thịnh vượng – vì Maris không bao giờ quên, một điềm xấu, rằng ở tận cùng của sự ghê rợn kinh tế là sự ghê rợn đơn thuần.

Ta biết rằng, đối với Keynes, “một nhà kinh tế giỏi, hay đơn giản là có khả năng, là một người quý hiếm”. Thật vậy, người ấy phải là “trong một chừng mực nào đó, một nhà toán học, nhà sử học, một chính khách tầm cỡ quốc gia, một triết gia. Người đó phải hiểu những kí hiệu và phát biểu bằng câu chữ. Phải quan sát cái đặc thù trên quan điểm tổng quát, và cũng trên đà tư duy này, đạt đến cái cụ thể và cái trừu tượng. Không có gì trong tự nhiên và các thể chế của con người là xa lạ với anh ta. Anh ấy phải nghiên cứu hiện tại dưới ánh sáng của quá khứ và trong viễn cảnh của tương lai. Anh ấy đồng thời vừa có liên quan vừa không vụ lợi, vừa tách biệt vừa không thể mua chuộc như một nghệ sĩ tuy rằng chân vẫn bám trên đất liền không kém gì một nhà chính trị”.

Bernard Maris có một phần tất cả những gì vừa mô tả. Khi được hỏi là ở cương vị một nhà kinh tế phê phán triệt để, ông có thể giảng dạy môn gì, ông trả lời “lịch sử kinh tế”. Ngày nay, lịch sử kinh tế gần như biến mất khỏi chương trình các phân khoa kinh tế học – cũng như việc đọc các văn bản của Keynes.

Bernard Maris là một người uyên bác không giới hạn trong lĩnh vực các khoa học xã hội. Cuộc chiến đấu của AFEP (Hội kinh tế học chính trị Pháp) trước hết là cuộc chiến đấu của văn hóa kinh tế, theo nghĩa của sự hiểu biết các tác giả về các khoa học xã hội, về lịch sử và về các xã hội đương đại. Đó cũng là cuộc chiến đấu của chúng ta.
Ngày nay, các khoa kinh tế sản xuất ra những Jean Tirole, những người đối lập với sự đa nguyên.
Nếu AFEP không thắng trong các cuộc chiến này thì Hội sẽ không còn sản xuất ra những Bernard Maris nữa.
Trong lúc chờ đợi, làm gì bây giờ? Đọc, đọc và đọc nữa. Hãy đưa cho sinh viên đọc Anti-manuel d’économie của Bernard Maris, một tác phẩm được dân chúng đón nhận nhiệt tình nhưng lại hầu như vắng mặt trong giáo trình các phân khoa.
Nỗi đau của chúng ta là bất tận khi để mất một con người thông minh và nhân văn đến thế. Nhưng AFEP có mặt để cố gắng ngăn ngừa ánh sáng từ người ấy tắt lịm hoàn toàn.
Nguồn: blog của Gilles Raveaud

Vĩnh biệt Bernard Maris
image
Philippe Frémaux, nhà báo kinh tế
Vụ mưu sát Charlie Hebdo không chỉ giết nhiều người. Đó cũng là cuộc tấn công vào tự do ngôn luận, nền dân chủ và sự cố kết của xã hội chúng ta. Chúng ta phải quyết liệt chống lại chủ nghĩa khủng bố nhưng không quên rằng nếu chúng ta từ bỏ các giá trị của mình để chấp nhận cách nhìn thế giới của những kẻ khủng bố, một thế giới trong đó ngự trị sự không khoan dung, nơi mà căn cước đặt nền tảng trên sự căm ghét tha nhân thì tức là chúng ta cho rằng chúng đúng.

Trong số nạn nhân của vụ mưu sát này có Bernard Maris, người kí các bài viết hằng tuần dưới tên “Bác Bernard” trên tờ Charlie Hebdo. Được đào tạo như một giảng viên đại học, Bernard Maris có mặt trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng, và đặc biệt trên đài phát thanh France-Inter hay trên đài truyền hình I-télé. Nhưng trong một thời gian dài, ông cũng là cộng tác viên của báo chúng ta. Thật vậy, chúng ta chia sẻ nhiều điều với anh ấy, trước hết là cái nhìn phê phán diễn ngôn đầy quyền uy của các nhà kinh tế thống trị, ngụy trang những chẩn đoán của họ bằng một lớp vernis khoa học đáng bị phản bác. Một cách nhìn được ông xuất sắc triển khai trong tác phẩm Des économistes au dessus de tout soupVon, công bố năm 1990.

Nhưng Bernard Maris không chỉ là một cây bút chiến dùng tài năng của mình để chế giễu sự tự phụ và thông thái rởm của các nhà kinh tế thống trị. Anh còn là một nhà “trí thức” mà cách nhìn thế giới được nuôi dưỡng bằng sự hiểu biết tinh tế các tác giả lớn. Trong lời vĩnh biệt Gilles Dostaler, cũng là một cộng tác viên lâu đời của Alternatives économiques, vào tháng ba năm 2011, anh viết: “Giống như các tất cả những kẻ “nổi loạn” trong thế hệ chúng tôi, Gilles được nuôi dưỡng trong ba ngôi thiêng là Nietzsche, Marx và Freud. Và rất nhanh chóng ông bị choáng ngợp trước Keynes. Keynes cứu vớt Gilles và tôi, tôi nhiều hơn là Gilles, khỏi sự buồn chán mà kinh tế học chính thống đã đẩy chúng tôi rơi xuống”.
Đặc biệt từ sự đồng khí này về mặt trí tuệ Capitalisme et pulsion de mort [Chủ nghĩa tư bản và xung năng chết - ND] đã ra đời năm 2009, một quyển sách kích thích, đối chiếu tư tưởng của Freud và của Keynes, phân tích tinh tế những động cơ của việc đeo đuổi quá độ sự tích lũy tiền bạc đang chi phối xã hội chúng ta. Với những tham chiếu về Bataille, cũng như về những nhà bảo vệ tiền tệ, tan rã, như Sylvio Gesell. Do đó, suy nghĩ về vị trí của tiền tệ trong chủ nghĩa tư bản không chỉ là những được mất về mặt điều tiết kinh tế vĩ mô, mà còn đi xa hơn nữa, dẫn đến việc tra vấn về sự ham muốn, và sâu hơn, về những điều kiện cho một xã hội thanh bình hóa.

Bernard Maris am hiểu tính phức tạp và bạo lực của thế giới mà anh vừa là nạn nhân. Những năm sau này, đôi lúc anh gieo cảm tưởng là anh đã giữ khoảng cách hơn với thế giới. Bản thân là tác giả của nhiều quyển tiểu thuyết, từ nay anh đầu tư vào văn chương không kém gì vào kinh tế học. Và quả thật là những tiểu thuyết hay nhất dạy cho chúng ta về cuộc sống và xã hội nhiều hơn một số tiểu luận. Ông vừa hoàn thành “Houllebecq nhà kinh tế”, một tác phẩm khá kích thích trong nghĩa là các tiểu thuyết của tác giả này cũng là một triệu chứng của những rối loạn của thế giới hiện nay và của sự mất ý nghĩa nhận thấy được trong thế giới này.
Ông bị chấn động mạnh vì cái chết của vợ, mất cách đây hai năm, nhưng không vì thế mà ông rơi vào chủ nghĩa xi-nic. Ông tiếp tục hi vọng là xã hội chúng ta có thẻ trở nên êm dịu hơn đối với các thành viên của mình, và dành chỗ lớn hơn cho quà tặng và quà đáp trả.    
Bernard, chúng tôi thiếu vắng anh.

Gilles Dostaler, “một nhà kinh tế lớn và một người của cuộc sống”

Gilles Dostaler, cùng với vài tác giả khác như René Passet, FranVois Morin hay Jean-Pierre Dupuy đã hòa giải tôi với kinh tế học. Nhưng chính ông đã vực tôi đứng dậy từ vực ghê tởm tôi đã rơi vào đối với bộ môn này trong thời buổi khải hoàn ngụy toán học xuẩn ngốc và ngạo mạn của những năm 1980-1990 (mà gần đây những hậu quả được trông thấy rõ trong các lí thuyết toán học về các thị trường tài chính).

Gilles yêu kinh tế học và các nhà kinh tế. Lúc đó, ông đang cùng Michel Beaud viết chung một quyển sách về các nhà kinh tế sau Keynes. Ông biết rõ những nhà kinh tế được gọi là thuộc trường phái “chu trình” nhưng, trong ngành chúng tôi, ông chỉ có thể tập trung vào tư tưởng kinh tế. Tư tưởng kinh tế là nơi trú ẩn và kháng cự của những ai còn tin rằng kinh tế học có thể có một thiên hướng văn hóa và xã hội. Khi người ta không muốn đến chết vẫn không biết kinh tế là gì thì người ta quan tâm đến tư tưởng của những tác giả lớn, trước hết là các tác giả trong quá khứ. Độc giả của Alternatives économiques biết rõ các bài chuyên luận rất hay của ông; và những kẻ hãnh tiến hãy yên tâm: Gilles biết thế nào là một điểm bất động và có thể chứng minh sự tồn tại của cân bằng walrasian ngay trên tấm giấy trải bàn của quán ăn.

Giống như các tất cả những kẻ “nổi loạn” trong thế hệ chúng tôi, Gilles được nuôi dưỡng trong ba ngôi thiêng là Nietzsche, Marx và Freud. Và rất nhanh chóng ông bị choáng ngợp trước Keynes. Tôi nghĩ rằng ông đam mê tác giả này đến độ đi lại suy tưởng ngay trong căn nhà của Keynes, nay là nơi cư trú của nhà sử học Skidelsky. Tình bạn của chúng tôi nảy sinh trên nền niềm đam mê chung này. Keynes cứu vớt Gilles và tôi, tôi nhiều hơn là Gilles, khỏi sự buồn chán mà kinh tế học chính thống, các giải “Nobel” và những chuyên gia của kinh tế học này về sự bất tài, một sự dốt nát được đại đa số những nhà báo thích thú chuyển tải tư tưởng thống trị của thuyết tự do kinh doanh, đã đẩy chúng tôi rơi xuống. Tất nhiên đó đều toàn những người không đọc Adam Smith. Gilles, ngược lại, đã đào sâu các tác phẩm của Adam Smith. Cũng như ông đã đào sâu Hayek và thuyết phục tôi đọc tác giả này.

Trước nhiều người khác (thật ra là rất ít), ông đi đến một phát hiện, một khám phá thật sự: không thể hiểu tư tưởng của Keynes về tiền tệ mà không biết rằng ông đã phát biểu nó từ những trực giác và phân tích freudian về tiền bạc; đặc biệt là chương 12 nổi tiếng của Lí thuyết tổng quát về đầu cơ, lẫn những kết luận của tác phẩm này (ví dụ, những quy chiếu về Sylvio Gesell và ý niệm “tiền tệ bị đóng dấu”, không phù hợp cho việc tích lũy). Chúng tôi viết về Keynes và Freud, và chính tôi thúc giục ông viết Capitalisme et pulsion de mort [Chủ nghĩa tư bản và xung năng chết - ND]. Ông chần chừ để viết quyển này vì ông là người của những cuộc hội thảo và bài báo hàn lâm hơn.

image
Gilles Dostaler (1946-2011)
Tôi chưa bao giờ biết một người tỉ mỉ, chính xác, trung thực trong các tham chiếu hơn ông. Khi tôi khẳng định “đàn ông đã sáng tạo ra chiến tranh để sống giữa đàn ông với nhau” thì ông viết: Lia nói với Thiên thần trong Sodome và Gmorrhe là “đàn ông đã sáng tạo ra chiến tranh để sống trong đó không có chúng tôi và giữa đàn ông với nhau” (Giraudoux, 1951, p. 130). Gilles là như thế đó. Con người hài hước, thú vị, cười và uống nhiều nhất, ngồi vào bàn làm việc lúc sáu giờ mỗi buổi sáng và rời khỏi bàn lúc đúng ngọ. Sau một khoảng thời gian thoải mái, rất keynesian theo nghĩa của nhóm Bloomsbury – nghệ thuật, chính trị, sex, tếu táo – tán láo (gossiping), ông “đi gặt”: ông săn lùng các hiệu sách và quay về với một đống sách.
Ông sành rượu, thích săn bắn, câu cá và đua bò. Ông say mê đua bò. Nhân vô thập toàn. Ông yêu tỉnh nhà. Tôi nghĩ ông lấy làm tiếc tỉnh Quebec đã không trở thành độc lập, khi xém được như thế, xê xích một vài phiếu. Mỗi năm, cùng với bà vợ Marion, ông câu một con cá hồi (ông không được quyền câu hai con). Một tật rất keynesian, ông là một nhà du lịch. Trong lúc ông biết Paris rõ hơn tôi (ông đã sống ở đó hơn hai năm, trong những năm cách mạng đẹp đẽ nhất và luôn quay trở lại), ông rất ngạc nhiên khi chính phủ Pháp làm khó dễ để ông đến giảng dạy tại đại học Paris 8 và Toulouse 1. Ông tiến hành các thủ tục. Nhưng cuối cùng đã phải nhờ đến sự can thiệp của đại sức quán Canada ông mới có thể giảng dạy ở Pháp. Nước Pháp dịu êm …

Khi đến thăm ông ở Montréal, sau vài li rượu và rất nhiều bài thơ trữ tình, ông cho biết là từ lâu nhà ông đã “đóng cửa” (chơi chữ maison close là nhà thổ - ND). Tay này quá vui. Keynes et ses combats là một tác phẩm lớn. Gilles là một nhà kinh tế lớn và một người của cuộc sống …
Nguồn: “Gilles Dostaler, un grand économiste et un homme de la vie”, Alternatives économiques.

Bernard Maris qua một vài phát biểu:

“Quả thật là chúng ta đang tiến đến một nền kinh tế chia sẻ, một nền kinh tế của sự miễn phí, của phần mềm tự do. Nhân vật trung tâm của ngày mai sẽ là nhà nghiên cứu, một người khi cống hiến điều gì cho cộng đồng thì sẽ không mất nó. Nhà nghiên cứu đáp ứng những nhu cầu cơ bản của con người: sự sáng tạo, óc hiếu kì, sự thay đổi và tiến bộ. Anh ta buộc phải hợp tác. Sự hợp tác dồn bạo lực về một hướng, điều mà chủ nghĩa tự do hi vọng làm bằng thương mại êm dịu! Kiếp sau của chủ nghĩa tư bản sẽ là một nền kinh tế liên đới và huynh đệ. Ngày nay vấn đề không thể né tránh là bản chất của lao động. Lao động 35 giờ một tuần là một vấn đề thiết yếu.
Đối với Marx, cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa bắt đầu với việc giảm thời gian lao động, nhưng vì ông chỉ coi lao động như là cội nguồn của sự tha hóa. Thế mà ông Valls [đương kim thủ tướng Pháp, đảng Xã hội], cũng giống như Nicolas Sarkozy [cựu tổng thống Pháp thuộc cánh hữu - ND], khẳng định điều ngược lại: “Lao động giải phóng con người”, và như thế ông là một nhà tự do chủ nghĩa.

FranVois Mitterand [cố tổng thống Pháp thuộc đảng Xã hội -ND] từng hỏi rằng: “Nhưng tại sao tất cả mọi người không được quyền tiếp cận cái Đẹp?”. Cái Đẹp là một sản phẩm công cộng, vậy tại sao xây dựng những khu vực tồi tệ để nhốt vào đó những công dân bị hạ cấp rồi sau đó lại ngạc nhiên khi họ bầu cho đảng [cực hữu - ND] FN? Nhà kinh tế Anh John Maynard Keynes nói trong một buổi phát thanh trên đài BBC đại khái như sau: “Hãy xây những căn nhà hoành tráng cho công nhân rồi bạn sẽ thấy họ sẽ trở nên thông minh và hoan hỉ hơn”. Đó là những vấn đề mà ngày xưa các nhà xã hội chủ nghĩa đặt ra. 
Nguồn: trích “Surmonter la crise grâce à une économie de gratuité”, Le Monde 16.9.2014

“Milton Friedman (giải Nobel 1976) cùng một loại như Stigler, nhưng buồn cười hơn. Ông đề xuất luận điểm cho rằng không nên kiểm định tính thực tế của một lí thuyết bằng những giả thiết của nó, nhưng trên những hệ quả của lí thuyết ấy. Nói cách khác, giả định rằng Trái đất bằng phẳng là không quan trọng, miễn là điều đó cho phép bạn đạp xe đến bất kì nơi nào bạn muốn. Ngay cả bạn còn có thể giả định rằng Trái đất là trũng như một cái chén, nếu bạn cảm nhận là xe đạp bạn đang đi xuống”.
Nguồn: Lettre ouverte aux gourous de l’économie qui nous prennent pour des imbéciles, Seui, 2003.


Bernard Maris
Nguyễn Đôn Phước dịch

Jan 08, 2015
GS Lê Đình Thông: 'Je suis Charlie' là 'Tôi là Charlie, tôi là tờ báo Charlie, tôi là tiếng nói Charlie. Trong cái tâm tình của chúng tôi là người Việt Nam ở trên nước Pháp, tôi cũng xin nhắc lại cái khẩu hiệu đó:'Je suis Charlie'.

Jan 08, 2015
Biểu ngữ 'Tôi là Charlie' trong một cuộc tụ họp tại Strasbourg , Pháp, để vinh danh các nạn nhân vụ nổ súng chết người nhắm vào tuần báo châm biếm Charlie Hebdo ở Paris , ngày 7/1/2015. image. Một người bị thương ...

image

image

Thượng Đế và Khoa học
Cảm nghĩ đầu tiên về nước Mỹ của một du khách Việt...
Một học sinh lớp 6 thiệt mạng sau khi bị cô giáo đ...
Vì sao phần lớn chúng ta thuận tay phải?
Thất vọng trước những cải cách: các công ty Mỹ rời...
Tờ 2 USD in hình con dê
Je suis Charlie
Họa sĩ bốn phương vẽ tặng Charlie Hebdo
Pháp săn lùng thủ phạm vụ xả súng
Nói với Việt Kiều
Bỏ việc ngân hàng đi bán bánh mì ở London
Vũ khí tối tân triển lãm tại AUSA-2014
Mỹ phản công Nga
Mỹ dùng cây Olive để chống chọi giá dầu
Con dao xếp trong ngày Tết Tây
Thế Chiến thứ III
Dự đoán kinh tế Trung Cộng 2015
Đồng hồ đếm ngược cho chế độ Putin
Lại bàn chuyện dân chủ
Xả súng làm 8 người Việt thiệt mạng tại thành phố ...
Văn học miền Nam hay văn học đô thị miền Nam?
Davis-Monthan: nghĩa địa máy bay
Dạy con trẻ thói lưu manh
Khi vợ hồi xuân…
San Jose: cấm sử dụng hộp, chén, đĩa, ly xốp Styro...
Thách thức hàng đầu trong chính sách đối ngoại của...
Hà Nội thiếu văn minh đô thị?
Giao thông Hà Nội là một kỳ quan thế giới
10 phát ngôn cà chớn nhất Việt Nam CS
Về Nguyễn Bá Thanh
Trong làn sóng phục hưng hàng “made in USA”
Thư gửi Con Cháu
Khoa học dẫn đến Thiên Chúa
Đâu là 'thiên đường' cho người về hưu?
Kiểu hạ thủy độc đáo của tàu Mỹ
Blogger bị bắt: các ngòi bút trẻ có sợ không?
Hãy mở mắt to ra mà đọc: Sự thật mất lòng !!!
Những nơi có thể đứng cùng lúc trên hai quốc gia
Dấu hiệu đột quỵ: Không thể đứng 1 chân trong 20 g...
Chứng nghiện điện thoại di động trong giới trẻ


No comments:

Post a Comment